กขค. ปรับเกณฑ์ค่าปรับ คดีแข่งขันการค้า คำนวณตามความเสียหายตลาด

21 ต.ค. 2569 - 10:26

  • หลักเกณฑ์ใหม่กำหนดให้คำนวณค่าปรับเป็นลำดับ เริ่มจากการพิจารณาเพดานค่าปรับสูงสุดตามกฎหมาย ที่ต้องไม่เกิน 10% ของรายได้รวมในทุกปีที่กระทำความผิด ก่อนคำนวณค่าปรับตามความร้ายแรงของพฤติการณ์

  • กระบวนการคำนวณค่าปรับหลัก การคิดเงินค่าปรับจะเริ่มต้นจากการตั้งเพดานค่าปรับสูงสุดไว้ก่อน โดยต้องไม่เกินร้อยละ 10 ของรายได้รวมตลอดช่วงเวลาที่มีการกระทำความผิด  

  • กขค. จัดให้มีการรับฟังความคิดเห็นของ ผู้มีส่วนได้เสียและประชาชนทั่วไป ตามมาตรา 18 แห่งพระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2560 และระเบียบอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง  โดยให้เปิดรับฟังความคิดเห็นระหว่างวันที่ 21 ตุลาคม 2569 - 19 พฤศจิกายน 2569 เป็นระยะเวลา 30 วัน

กขค. ปรับเกณฑ์ค่าปรับ คดีแข่งขันการค้า คำนวณตามความเสียหายตลาด

กขค. ปรับหลักเกณฑ์เปรียบเทียบปรับคดีแข่งขันทางการค้า กำหนดค่าปรับตามความเสียหายและความร้ายแรงของพฤติกรรม เปิดทางเพิ่มโทษเชิงป้องปราม 3–5 เท่า พร้อมส่งฟ้องหากไม่ยอมรับค่าปรับหรือกระทำผิดซ้ำเกิน 3 ครั้ง

คณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า (กขค.) เตรียมปรับปรุงหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการเปรียบเทียบและกำหนดค่าปรับ สำหรับความผิดตามพระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2560 เพื่อให้การบังคับใช้กฎหมายมีความชัดเจน เป็นมาตรฐาน และสอดคล้องกับประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา โดยยกเลิกประกาศเดิม พ.ศ. 2562 และให้ประกาศใหม่มีผลตั้งแต่วันถัดจากวันที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา

สาระสำคัญอยู่ที่การกำหนดค่าปรับโดย คำนึงถึงความเสียหายที่เกิดขึ้นจริงต่อตลาด ควบคู่กับค่าใช้จ่ายในการบังคับใช้กฎหมาย และการเพิ่มค่าปรับเพื่อป้องปรามพฤติกรรมที่มีความรุนแรง แทนการพิจารณาเพียงอัตราค่าปรับตามฐานความผิด

หลักเกณฑ์ใหม่กำหนดให้คำนวณค่าปรับเป็นลำดับ เริ่มจากการพิจารณาเพดานค่าปรับสูงสุดตามกฎหมาย ที่ต้องไม่เกิน 10% ของรายได้รวมในทุกปีที่กระทำความผิด ก่อนคำนวณค่าปรับตามความร้ายแรงของพฤติการณ์ โดยนำค่าปรับจากการบังคับใช้กฎหมายรวมกับค่าปรับจากความเสียหายต่อตลาด แล้วคูณด้วยค่าปรับเพื่อป้องปราม

การประเมินความเสียหายต่อตลาดสามารถใช้วิธีคำนวณจากรายรับหักค่าใช้จ่ายและรวมผลตอบแทนจากการลงทุน หรือประเมินจากความเสียหายทางเศรษฐกิจ เช่น ปริมาณการซื้อขายคูณส่วนต่างของราคา ตลอดจนประมาณการจากรายได้ที่เกิดจากการกระทำผิดและอัตราผลตอบแทนจากการละเมิดกฎหมาย

หลักเกณฑ์การคำนวณเงินค่าปรับของกขค. และอัตราค่าปรับตามฐานความผิด

กระบวนการคำนวณค่าปรับหลัก การคิดเงินค่าปรับจะเริ่มต้นจากการตั้งเพดานค่าปรับสูงสุดไว้ก่อน โดยต้องไม่เกินร้อยละ 10 ของรายได้รวมตลอดช่วงเวลาที่มีการกระทำความผิด  

จากนั้นจะคำนวณเงินค่าปรับตามความร้ายแรง โดยนำ "ค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีเฉลี่ยต่อผู้กระทำผิด" มารวมกับ "มูลค่าความเสียหายที่เกิดขึ้นต่อตลาด" ซึ่งมูลค่าความเสียหายต่อตลาดสามารถเลือกคิดได้จากกำไรบวกผลตอบแทนเงินทุน หรือคิดจากส่วนต่างราคาสินค้าก่อนและหลังเกิดเหตุคูณด้วยปริมาณขาย หรือคิดเป็นเปอร์เซ็นต์จากรายได้ที่ละเมิดกฎหมายตามขนาดธุรกิจ (รายได้ไม่เกิน 1,000 ล้านบาท คิด 5%, เกิน 1,000 ถึง 10,000 ล้านบาท คิด 10%, เกิน 10,000 ถึง 100,000 ล้านบาท คิด 15% และเกิน 100,000 ล้านบาทขึ้นไป คิด 20%)  

เมื่อได้ผลรวมของค่าใช้จ่ายดำเนินคดีและค่าเสียหายต่อตลาดแล้ว จะนำมาคูณด้วยตัวคูณเพิ่มโทษเพื่อการป้องปราม หากมีพฤติกรรมเข้าข่ายเหตุปัจจัยความรุนแรงเพียงข้อเดียว (เช่น ทำผิดซ้ำ, ก่อความเสียหายวงกว้าง, เป็นผู้ริเริ่ม หรือส่งผลกระทบต่อระบบเศรษฐกิจ) จะถือเป็นความเสียหายร้ายแรงและนำผลรวมไปคูณด้วย 3 แต่หากมีพฤติกรรมเข้าข่ายตั้งแต่สองข้อขึ้นไป จะถือเป็นความเสียหายร้ายแรงมากและนำผลรวมไปคูณด้วย 5 

อัตราค่าปรับสำหรับความผิดเกี่ยวกับการไม่ร่วมมือกับเจ้าหน้าที่

นอกจากค่าปรับจากความเสียหายข้างต้นแล้ว ประกาศยังกำหนดอัตราค่าปรับคงที่สำหรับความผิดเฉพาะกรณี ซึ่งจะปรับเพิ่มขึ้นตามจำนวนครั้งที่ทำผิด ดังนี้  

1. กรณีไม่ปฏิบัติตามหนังสือเรียกของพนักงานเจ้าหน้าที่: ทำผิดครั้งแรกปรับ 1,200 บาท, ครั้งที่สองปรับ 2,500 บาท, ครั้งที่สามเป็นต้นไปปรับ 5,000 บาท  

2. กรณีขัดขวางการปฏิบัติหน้าที่ของพนักงานเจ้าหน้าที่: ทำผิดครั้งแรกปรับ 5,000 บาท, ครั้งที่สองปรับ 10,000 บาท, ครั้งที่สามเป็นต้นไปปรับ 20,000 บาท  

3. กรณีไม่อำนวยความสะดวกแก่พนักงานเจ้าหน้าที่: ทำผิดครั้งแรกปรับ 500 บาท, ครั้งที่สองปรับ 1,000 บาท, ครั้งที่สามเป็นต้นไปปรับ 2,000 บาท  

4. กรณีเปิดเผยความลับทางธุรกิจของผู้ประกอบธุรกิจ หรือเปิดเผยข้อเท็จจริงที่ได้มาจนน่าจะเกิดความเสียหายแก่ผู้อื่น: ทำผิดครั้งแรกปรับ 25,000 บาท, ครั้งที่สองปรับ 50,000 บาท, ครั้งที่สามเป็นต้นไปปรับ 100,000 บาท

สำนักงาน กขค. จัดให้มีการรับฟังความคิดเห็นของ ผู้มีส่วนได้เสียและประชาชนทั่วไป ตามมาตรา 18 แห่งพระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2560 และระเบียบอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง  โดยให้เปิดรับฟังความคิดเห็นระหว่างวันที่ 21 ตุลาคม 2569 - 19 พฤศจิกายน 2569 เป็นระยะเวลา 30 วัน ก่อนดำเนินการประกาศใช้ต่อไป

เรื่องเด่นประจำสัปดาห์