หนี้นอกระบบ ‘จะหนีหนี้’ หรือ ‘แก้ปัญหา’ อย่างไรดี?

หนี้นอกระบบ ปัญหาใหญ่ที่ไม่ได้จบแค่ ‘กระเป๋าฉีก’ แต่ยังอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตและทรัพย์สิน หากท่านชำระหนี้ไม่ทันเวลา หรือเกิดหนี้สะสมในปริมาณสูง อาจทำให้ถูกทวงหนี้โดยใช้ความรุนแรง อาจถูกข่มขู่ ทำร้ายร่างกาย ทำลายทรัพย์สิน เลวร้ายกว่านั้นอาจเจอกรณี ‘ทำสัญญากู้ยืมอำพราง’ ต้องจ่ายดอกเบี้ยสูงกว่าอัตราที่กฎหมายกำหนด (15% ต่อปี) 

ทั้งนี้ทั้งนั้น แม้ผู้กู้จะทราบถึงการต้องจ่ายดอกเบี้ยสูงไม่สมเหตุสมผล แต่หลาย ๆ ครัวเรือนก็เลือกไม่ได้ กลายเป็นความจำเป็นที่ต้องกู้เงินกับเจ้าหนี้ที่ไม่ใช่สถาบันการเงินถูกกฎหมาย หรือหนี้นอกระบบ แทนหนี้ในระบบ เพราะอาจมีเรื่องจำเป็นเร่งด่วนรออยู่ และการกู้สถาบันการเงินในระบบ หากมีรายได้ไม่แน่นอน การกู้ครั้งนั้นๆ ก็เป็นไปได้ยาก นี่จึงเป็นเหตุผลให้ครัวเรือน ยอมกู้เงินตามนามบัตร หรือใบปลิวที่ติดตามเสาไฟ ป้ายรถเมล์ ห้องน้ำสาธารณะ หรือแม้กระทั่งในโลกออนไลน์ ทำนองว่า ‘กู้ง่าย จ่ายไว ไม่ตรวจบูโร’ พร้อมทิ้งเบอร์โทรศัพท์ไว้แนบท้าย ทำให้ผู้ร้อนเงินตัดสินใจเจรจรา แต่สุดท้ายก็ต้องตกที่นั่งลำบาก 

ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) หรือแบงก์ชาติ มุ่งให้ความรู้ และช่วยเหลือ จัด ‘มหกรรมร่วมใจแก้หนี้ : มีหนี้ต้องแก้ไข เริ่มต้นใหม่อย่างยั่งยืน’ เพื่อช่วยเหลือลูกหนี้ที่ได้รับผลกระทบจนไม่สามารถชำระหนี้ได้ โดยเปิดโอกาสให้ลงทะเบียนออนไลน์มาตั้งแต่ 26 กันยายน 2565– 31 มกราคม 2566 หวังคลายผลกระทบ และลดตัวเลขหนี้ครัวเรือนประเทศไทย 

แบงก์ชาติ ให้ข้อมูลด้วยว่า หนี้นอกระบบไม่ได้เป็นตัวช่วยอย่างที่คิด แต่กลับถูกดอกเบี้ยสร้างภาระอันหนักอึ้งให้แทน ยิ่งถ้าเป็นประเภทดอกลอย ‘ยิ่งน่ากลัว’ เพราะเป็นเงินกู้ที่ลูกหนี้จะจ่ายได้ ก็เฉพาะดอกเบี้ย โดยที่ไม่เคยได้จ่ายเงินต้น จนกว่าจะพาเงินก้อนโตมาตัดเงินต้นทั้งหมด กลายเป็นว่า ยอดเงินกู้ไม่กี่พันบาท อาจต้องจ่ายเป็นหลักหมื่น จนไม่สามารถหลุดพ้น ‘วงจรหนี้’ ออกไปได้ 

แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น ใครที่มีปัญหา ‘หนี้นอกระบบ’ แต่ไม่รู้จะเริ่มแก้ไขปัญหาอย่างไร แบงก์ชาติแนะ 5 วิธี ลองนำไปใช้ ดังนี้

1. เจรจาเจ้าหนี้ 
2. หาเงินปิดหนี้ 
3. ขอสินเชื่อในระบบ 
4. ให้คนกลางช่วยไกล่เกลี่ย 
5. ปรึกษา หรือร้องเรียนภาครัฐ