ไทยเปิดเกม ‘Quantum’ สร้างระบบนิเวศเทคโนโลยีแห่งอนาคต ดึงรัฐ-เอกชน-นักวิจัย ปูทางสู่เศรษฐกิจยุคใหม่
ในวันที่การแข่งขันของประเทศไม่ได้วัดกันเพียงขนาดเศรษฐกิจหรือการลงทุนอีกต่อไป แต่กำลังตัดสินกันด้วย “เทคโนโลยีขั้นแนวหน้า (Frontier Technology)” หลายประเทศทั่วโลกต่างเร่งลงทุนด้าน Quantum Technology ซึ่งถูกมองว่าจะเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของเศรษฐกิจยุคถัดไป ต่อจากปัญญาประดิษฐ์ (AI)
แม้ ‘ควอนตัม’ จะยังเป็นคำที่หลายคนรู้สึกไกลตัว แต่ความสามารถของเทคโนโลยีนี้คือการประมวลผลข้อมูลที่ซับซ้อนกว่าคอมพิวเตอร์ทั่วไปหลายเท่า ช่วยแก้ปัญหาที่ปัจจุบันยังใช้เวลาคำนวณนาน ไม่ว่าจะเป็นการพัฒนายาและวัคซีน การบริหารระบบโลจิสติกส์ การจัดการพลังงาน การเงิน หรือการยกระดับโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล
ประเทศไทยจึงเริ่มวางหมากสำคัญ ผ่านการเปิดตัว Quantum Club Thailand ความร่วมมือระหว่างกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เครือเจริญโภคภัณฑ์ อไรซ์ เวนเจอร์ส ทรู คอร์ปอเรชั่น QTRic และ qBraid จากสหรัฐอเมริกา เพื่อเชื่อมโยงภาครัฐ มหาวิทยาลัย นักวิจัย ภาคธุรกิจ และพันธมิตรระดับโลก ให้ร่วมกันพัฒนากำลังคน งานวิจัย และการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีควอนตัมในภาคอุตสาหกรรม พร้อมวางรากฐานสู่เศรษฐกิจควอนตัมของประเทศในอนาคต
‘ควอนตัม’ คือเครื่องยนต์เศรษฐกิจใหม่ที่ไทยต้องเร่งสร้าง
ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. กล่าวว่า เทคโนโลยีควอนตัมจะเป็นหนึ่งในกลไกสำคัญในการยกระดับขีดความสามารถการแข่งขันของประเทศ เพราะไม่เพียงเป็นความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ แต่ยังเป็นโครงสร้างพื้นฐานของเศรษฐกิจใหม่ที่หลายประเทศกำลังเร่งลงทุน
หัวใจสำคัญจึงอยู่ที่การสร้างกำลังคนควบคู่กับการผลักดันให้งานวิจัยออกจากห้องทดลองไปสู่การใช้ประโยชน์จริงในภาคอุตสาหกรรม โดย Quantum Club Thailand จะทำหน้าที่เป็นพื้นที่ความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคการศึกษา และภาคเอกชน เพื่อสร้างระบบนิเวศนวัตกรรมที่สามารถต่อยอดสู่การเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศในระยะยาว
ศุภชัย ชี้ ‘คน’ คือหัวใจของการแข่งขันยุคควอนตัม
ศุภชัย เจียรวนนท์ รองประธานอาวุโส เครือเจริญโภคภัณฑ์ ประธานคณะผู้บริหาร บริษัท อไรซ์ เวนเจอร์ส กรุ๊ป จำกัด และประธานกรรมการ บริษัท ทรู คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า การเปลี่ยนผ่านสู่ยุคควอนตัมไม่ใช่การแข่งขันว่าใครมีคอมพิวเตอร์หรือศูนย์ข้อมูลที่ใหญ่กว่า แต่เป็นการแข่งขันด้านบุคลากรและองค์ความรู้
“สิ่งสำคัญที่สุดของยุคควอนตัม ไม่ใช่เครื่องจักร แต่คือคน”
ประเทศไทยมีทั้งมหาวิทยาลัย นักวิจัย และภาคอุตสาหกรรมที่มีศักยภาพ สิ่งที่จำเป็นคือการเชื่อมทรัพยากรเหล่านี้เข้าด้วยกัน เพื่อเปลี่ยนประเทศไทยจากผู้ใช้เทคโนโลยี มาเป็นผู้ร่วมสร้างเทคโนโลยีของโลก
เขายังมองว่า ความสำเร็จของควอนตัม ไม่ควรวัดจากจำนวนงานวิจัยหรือสิทธิบัตรเพียงอย่างเดียว แต่ต้องสะท้อนผ่านการแก้ปัญหา เพิ่มประสิทธิภาพภาคธุรกิจ และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน ซึ่งทั้งหมดจะเกิดขึ้นได้จากความร่วมมือของทุกภาคส่วน ไม่ใช่การทำงานโดยลำพัง
Quantum Club Thailand จาก ‘เวทีกลาง’ สู่นวัตกรรมที่ใช้ได้จริง
เอกราช ปัญจวีณิน หัวหน้าสายงานวิจัยและนวัตกรรม บริษัท ทรู คอร์ปอเรชั่น กล่าวว่า ที่ผ่านมา การพัฒนา Quantum Technology ของประเทศไทยยังดำเนินไปในลักษณะต่างฝ่ายต่างทำ ทั้งภาครัฐ มหาวิทยาลัย และภาคเอกชน
Quantum Club Thailand จึงถูกจัดตั้งขึ้นเพื่อเป็นเวทีกลางในการเชื่อมโยงทุกภาคส่วน พร้อมขับเคลื่อน 4 พันธกิจหลัก ได้แก่ การพัฒนาบุคลากร (Quantum Academy) การผลักดันงานวิจัย (Quantum Research) การสร้างนวัตกรรม (Quantum Innovation) และการสนับสนุนภาคอุตสาหกรรม (Quantum Industry)
เป้าหมายสำคัญคือการเปลี่ยนงานวิจัยที่เคยอยู่ในห้องทดลอง ให้กลายเป็นเทคโนโลยีที่สามารถสร้างประโยชน์ทางเศรษฐกิจได้จริง
เอกราช อธิบายว่า ปัจจุบันควอนตัมไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป เพราะสามารถเข้าถึงผ่านแพลตฟอร์ม Cloud ได้ โดยไม่จำเป็นต้องลงทุนสร้าง Quantum Computer ด้วยงบประมาณมหาศาลเหมือนในอดีต ทำให้มหาวิทยาลัย นักวิจัย และภาคธุรกิจ สามารถเริ่มต้นทดลองและพัฒนาโครงการได้ง่ายขึ้น
เขายังยกตัวอย่างว่า ควอนตัมจะเข้ามาช่วยแก้ปัญหาที่คอมพิวเตอร์ปัจจุบันทำได้ยาก ไม่ว่าจะเป็นการออกแบบวัคซีนรุ่นใหม่ การบริหารซัพพลายเชน และโลจิสติกส์ขนาดใหญ่ การเพิ่มประสิทธิภาพโครงข่ายโทรคมนาคม การจัดการพลังงาน ตลอดจนการประยุกต์ใช้ในภาคเกษตร การผลิต และโครงสร้างพื้นฐานอัจฉริยะ ซึ่งล้วนเป็นโจทย์สำคัญของเศรษฐกิจยุคใหม่
ไทยมีนักวิจัยพร้อม โลกมีพันธมิตรพร้อม
ดร.วรวัฒน์ มีวาสนา ประธานเครือข่ายความร่วมมือด้านเทคโนโลยีควอนตัมของประเทศไทย (QTRic) กล่าวว่า ประเทศไทยมีต้นแบบเทคโนโลยีควอนตัมมากกว่า 80 โครงการ และมีเครือข่ายนักวิจัยกว่า 120 คน จาก 19 องค์กร ซึ่ง Quantum Club Thailand จะเข้ามาเชื่อมองค์ความรู้เหล่านี้กับภาคอุตสาหกรรม เพื่อสร้างแนวทางการประยุกต์ใช้เชิงพาณิชย์ และผลักดันประเทศไทยสู่การเป็น Quantum Hub ของอาเซียน
ขณะที่ ริกกี ยัง ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายปฏิบัติการของ qBraidบริษัทผู้พัฒนาแพลตฟอร์มซอฟต์แวร์และระบบคลาวด์ด้านเทคโนโลยีควอนตัมจากสหรัฐอเมริกากล่าวว่า ความร่วมมือครั้งนี้ไม่เพียงเปิดโอกาสให้ประเทศไทยเข้าถึงแพลตฟอร์มควอนตัมระดับโลก แต่ยังช่วยพัฒนาบุคลากร สร้างโครงการต้นแบบ และเชื่อมโยงนักวิจัยไทยกับเครือข่ายนานาชาติ เพื่อเร่งให้เกิดการประยุกต์ใช้จริงในภาคอุตสาหกรรม พร้อมผลักดันประเทศไทยสู่การเป็นศูนย์กลางด้านนวัตกรรมควอนตัมในภูมิภาค
จาก ‘ผู้ใช้เทคโนโลยี’ สู่ ‘ผู้ร่วมสร้าง’
การเปิดตัว Quantum Club Thailand จึงไม่ได้เป็นเพียงการเปิดเครือข่ายความร่วมมือด้านเทคโนโลยีอีกหนึ่งแห่ง แต่สะท้อนการเริ่มต้นวางรากฐานระบบนิเวศควอนตัมของประเทศไทย ตั้งแต่การพัฒนาคน งานวิจัย ภาคอุตสาหกรรม ไปจนถึงการสร้างนวัตกรรมที่ต่อยอดเชิงพาณิชย์ได้จริง
ในวันที่หลายประเทศกำลังเร่งลงทุนเพื่อช่วงชิงความได้เปรียบจากเทคโนโลยีควอนตัม ความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคการศึกษา ภาคธุรกิจ และพันธมิตรระดับโลกครั้งนี้ จึงอาจเป็นก้าวสำคัญที่ช่วยให้ประเทศไทยไม่เพียงก้าวทันการเปลี่ยนแปลงของโลก แต่มีโอกาสก้าวขึ้นเป็นหนึ่งในผู้ร่วมสร้างเศรษฐกิจควอนตัมแห่งอนาคตด้วย
