ปี 2569 คืออีกหนึ่งจังหวะสำคัญของการเริ่มต้นในหลายมิติ และหนึ่งในประเด็นที่คนทั่วโลกสามารถมีส่วนร่วมได้ คือเรื่องของ ESG แนวคิดด้านความยั่งยืนที่ต้องย้ำว่า ไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่เป็นเรื่องของ ‘คนในทุกมิติ’
ก่อนหน้านี้ ESG สำหรับหลายคนอาจถูกมองว่าเป็นเรื่องของบริษัทขนาดใหญ่ ที่ต้องจัดทำรายงานความยั่งยืนหนาเป็นเล่ม หรือเต็มไปด้วยคำศัพท์ทางการเงินที่เข้าใจยาก แต่ในความเป็นจริง ESG สามารถเริ่มต้นได้จากสิ่งใกล้ตัวที่สุด ตั้งแต่ ‘ร้านส้มตำริมทาง’ ที่มีอยู่ทั่วหัวระแหง และเป็น ESG ที่จับต้องได้ เห็นผลจริง โดยไม่ต้องใช้คำหรูหรือใบรับรองใดๆ บทความนี้ชี้ให้เห็นว่า ESG สามารถเริ่มต้นได้จากชีวิตประจำวัน ดังเช่น ร้านส้มตำริมทาง และเป็นความยั่งยืนที่จับต้องได้จริง
ร้านส้มตำ กับ ESG ที่เกิดขึ้นจริงในชีวิตประจำวัน
ลองจินตนาการถึงร้านส้มตำร้านหนึ่งที่
• ผลิต ‘ถั่วสะอาด’ คั่วใหม่ทุกวัน
• นำถั่วใส่ ‘โหลสะอาด เห็นชัด’ ป้องกันความอับชื้น
• ดูแลภาชนะ วัตถุดิบ และปลาร้าอย่างถูกสุขลักษณะ
• บอกลูกค้าอย่างตรงไปตรงมาว่า ‘ใช้ของสด ไม่ค้างคืน’
สิ่งเหล่านี้อาจดูเป็นเรื่องธรรมดา แต่ในมุมของ ESG นี่คือความยั่งยืนในเชิงปฏิบัติ และเป็น ESG ในรูปแบบง่ายที่สุด โดย
• E - Environment ทำเท่าที่ขาย ลดของเสีย ไม่สิ้นเปลืองทรัพยากร
• S - Social คำนึงถึงสุขภาพและความปลอดภัยของผู้บริโภค
• G - Governance ซื่อสัตย์ โปร่งใส ไม่โฆษณาเกินจริง
จึงอาจกล่าวได้ว่า ESG เปรียบเสมือนตัวแทนของ ‘ความซื่อสัตย์’ ในการประกอบอาชีพ ซื่อสัตย์ต่อวัตถุดิบ ต่อผู้บริโภค และต่อผลกระทบที่กิจการสร้างขึ้น
แล้วทุกสาขาอาชีพ ทำ ESG ได้หรือไม่?
คำตอบคือ ได้ และไม่ยากอย่างที่คิด หากขยายกรอบความคิดออกไป จะพบว่า ESG ในลักษณะเดียวกันเกิดขึ้นได้ในทุกสาขาอาชีพ
ESG แม่ค้า-พ่อค้าออนไลน์
การขายของตรงปก ระบุเงื่อนไขชัดเจน ชี้จุดเด่น-จุดด้อย แพ็กสินค้าอย่างสะอาด และไม่สร้างข้อมูลเท็จ ลูกค้าติดต่อย้อนกลับได้ มีที่อยู่เบอร์โทรชัด คือ ESG ที่สร้างความเชื่อมั่นและทำให้ลูกค้ากลับมาซื้อซ้ำ
ESG เกษตรกรและผู้ผลิตรายย่อย
การเปิดเผยวิธีการปลูก การใช้สารเคมีอย่างรับผิดชอบ ไม่เกินจำเป็น และคำนึงถึงดิน น้ำ และผู้บริโภค โดย ESG ในมุมนี้คือการผลิตที่ไม่ทำลายอนาคตของตนเองและชุมชน
ในหลายกรณี ผู้ประกอบอาชีพเหล่านี้อาจไม่เคยเรียกสิ่งที่ทำว่า ESG แต่สิ่งที่ทำอยู่กลับสอดคล้องกับแก่นของ ESG อย่างครบถ้วน
ESG ทำแล้วได้อะไร มากกว่าภาพลักษณ์
สำหรับรายเล็ก ESG ไม่ได้หมายถึงต้นทุนที่เพิ่มขึ้นเสมอไป แต่คือการลงทุนใน ‘ความเชื่อใจ’
• ลูกค้ามั่นใจ กล้าซื้อซ้ำ
• แบรนด์มีภาพจำด้านความรับผิดชอบ
• ลดความเสี่ยงด้านสุขภาพ กฎหมาย และชื่อเสียง
• สร้างความมั่นคงทางรายได้ในระยะยาว
เมื่อผู้บริโภคเริ่มเลือกจากความโปร่งใสและความรับผิดชอบ ESG จึงกลายเป็น กลยุทธ์ทางเศรษฐกิจ ไม่ใช่เพียงแนวคิดเชิงศีลธรรม
ทำไมสังคมต้องรณรงค์ ESG
การพูดถึง ESG อย่างต่อเนื่อง ไม่ได้ทำเพื่อบริษัทใหญ่หรือเวทีนานาชาติเท่านั้น แต่เพื่อสร้างความเข้าใจว่า ความยั่งยืนจะเกิดขึ้นได้จริง เมื่อคนตัวเล็กจำนวนมากลงมือทำในแบบของตนเอง
จากร้านส้มตำ แม่ค้าออนไลน์ เกษตรกร ไปจนถึงองค์กรขนาดใหญ่ หาก ESG ถูกฝังอยู่ในวิธีคิดและการทำมาหากินของผู้คน ความยั่งยืนจะไม่ใช่เป้าหมายที่ไกลเกินเอื้อม แต่จะกลายเป็นรากฐานของเศรษฐกิจที่ซื่อสัตย์ แข็งแรง และไปต่อได้ในระยะยาว
สรุปแล้ว ESG เริ่มจากคนธรรมดา
ในโลกที่เต็มไปด้วยรายงานและคำศัพท์ซับซ้อน ปี 2569 อาจเป็นเวลาที่สังคมต้องกลับมาทบทวนว่า ESG ที่แท้จริง เริ่มจากไหน? คำตอบอาจไม่ได้อยู่ในเอกสารหนาเป็นเล่ม แต่อยู่ใน ‘โหลถั่วสะอาด’ และการตัดสินใจเล็กๆ ที่ ‘ซื่อสัตย์’ ของคนธรรมดาในทุกอาชีพ
เพราะสุดท้ายแล้ว
“ESG ที่ยั่งยืนที่สุด คือ ‘ESG ที่ถูกใช้จริง’ ในชีวิตประจำวันของทุกคน”
