สื่อสาธารณะในยุโรปกำลังเผชิญแรงกดดันรอบด้าน ทั้งการตรวจสอบจากกลุ่มขวาจัด การตัดงบประมาณ และการแข่งขันที่รุนแรงในอุตสาหกรรมสื่อที่เปลี่ยนแปลงรวดเร็ว องค์กรผู้สื่อข่าวไร้พรมแดน (Reporters Without Borders: RSF) เตือนในรายงานปี 2025 ว่า ปัญหาดังกล่าวครอบคลุมตั้งแต่เศรษฐกิจ เทคโนโลยี ไปจนถึงภูมิรัฐศาสตร์
หลายประเทศสะท้อนภาพความตึงเครียดนี้อย่างชัดเจน ในฝรั่งเศส France Televisions และ Radio France ถูกสมาชิกรัฐสภาฝ่ายขวากล่าวหาว่าใช้เงินภาษีอย่างเอนเอียงทางการเมือง ขณะที่ในอังกฤษ BBC ต้องออกมาขอโทษและผู้อำนวยการใหญ่ลาออก หลังเกิดกรณีตัดต่อคำปราศรัยของประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ เมื่อวันที่ 6 มกราคม 2021 จนถูกมองว่าบิดเบือนสาระ
การขุดคุ้ยจากฝ่ายขวาจัด
ในเยอรมนี พรรคทางเลือกเพื่อเยอรมนี (AfD) ซึ่งเป็นฝ่ายค้านหลัก ประกาศชัดว่าจะยกเลิกค่าธรรมเนียมที่ใช้เป็นแหล่งทุนของสื่อสาธารณะ และเดินหน้าปรับโครงสร้างองค์กร หากได้บริหารประเทศ
ราสมุส ไคลส์ นีลเสน ศาสตราจารย์ด้านสื่อจากมหาวิทยาลัยโคเปนเฮเกน ระบุว่า แม้ยุโรปจะยังไม่ถึงขั้นเดียวกับสหรัฐ ที่รัฐบาลทรัมป์ตัดงบสื่อสาธารณะตั้งแต่กลับสู่อำนาจในเดือนมกราคม 2025 แต่ทิศทางแรงกดดันมีความคล้ายคลึงกัน
ที่ผ่านมา สื่อสาธารณะถูกวิจารณ์จากหลายฝ่าย ทั้งสื่อเอกชน ฝ่ายซ้าย และกลุ่มที่สนับสนุนตลาดเสรี แต่ระยะหลัง กลุ่มขวาจัดเข้ามาโจมตีหนักขึ้น โดยกล่าวหาว่าสื่อ “ไม่ยึดชาตินิยม” และ “เปิดพื้นที่ให้ความหลากหลายมากเกินไป”
แบบอย่างจากฮังการี
ลอเร ชอเวล หัวหน้าสำนักงาน RSF ประจำฝรั่งเศส–อิตาลี ระบุว่าแรงกดดันต่อสื่อสาธารณะเริ่มชัดเจนตั้งแต่กว่า 10 ปีก่อนในฮังการี ซึ่งปัจจุบันสื่อสาธารณะถูกมองว่าเป็นสื่อของรัฐ และแนวทางดังกล่าวถูกนำไปใช้ในประเทศอื่นของสหภาพยุโรป
ในลิทัวเนีย ประชาชนราว 10,000 คนออกมาชุมนุมในกรุงวิลนีอุส เพื่อต่อต้านการแช่แข็งงบสถานีโทรทัศน์สาธารณะ LRT สำหรับปี 2026–2028 และการปฏิรูปที่เอื้อต่อการปลดผู้บริหาร ซึ่งผลักดันโดยพรรค รุ่งอรุณแห่งแม่น้ำนีเมน
ส่วนในสโลวาเกีย สถานีโทรทัศน์สาธารณะ STVR ถูกปรับโครงสร้างครั้งใหญ่ นับตั้งแต่นายกรัฐมนตรี โรเบิร์ต ฟิโก กลับมามีอำนาจในปี 2023 โดยองค์กรตรวจสอบอย่าง Transparency International เตือนว่า STVR “มีลักษณะคล้ายกระบอกเสียงรัฐบาลมากขึ้น”
งบประมาณที่หดตัว
ข้อมูลจากสหภาพการแพร่ภาพกระจายเสียงยุโรป (EBU) ระบุว่า งบรวมของสื่อสาธารณะใน 27 ประเทศสมาชิกอียูลดลง 7.4% ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา เมื่อคำนวณตามเงินเฟ้อ เหลือ 29.17 พันล้านยูโรในปี 2024
ในสวิตเซอร์แลนด์ สถานี SSR เตรียมลดพนักงาน 900 ตำแหน่งภายในปี 2029 ขณะที่เยอรมนีมีแผนปิดสถานีวิทยุและควบรวมช่องโทรทัศน์
ริชาร์ด เบิร์นลีย์ ผู้อำนวยการฝ่ายกฎหมายและนโยบายของ EBU ย้ำว่า สื่อสาธารณะยังเป็น “เสาหลักของสังคมประชาธิปไตย” เพราะให้ข้อมูลที่น่าเชื่อถือ เป็นอิสระ และเข้าถึงประชาชนได้กว้าง โดยยิ่งสำคัญมากขึ้นในยุคที่บริษัทเทคโนโลยีขนาดใหญ่มีอิทธิพลต่อข้อมูลข่าวสารและความเห็นสาธารณะอย่างสูง
