‘วิกฤตแรงงาน’ กำลังเกิดขึ้นเมื่อประเทศไทยเข้าสู่ ‘สังคมสูงวัยโดยสมบูรณ์’ (Aged Society) ขณะที่อัตราการเกิดใหม่ลดลงอย่างต่อเนื่องทำให้ระบบเศรษฐกิจขาด ‘คนวัยแรงงาน’ ซึ่งเป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ แต่เมื่อถามคนวัย 55 ปีขึ้นไปที่เกษียณอายุแล้ว มีจำนวนไม่น้อยที่ยังคงอยากทำงานเพื่อสร้างคุณค่าให้กับตนเอง องค์กร และสังคมต่อไป
สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล (depa) ร่วมกับ บริษัท ไอแอมสตรอง ทูเกเธอร์ จำกัด ที่ได้รับการสนับสนุนโครงการแพลตฟอร์ม ‘IamStrong’ ภายใต้มาตรการ depa Digital Startup Fund จัดงาน “Unlock 55+ : Experience Never Retires” เปิดตัวแพลตฟอร์มดิจิทัลเพื่อส่งเสริมโอกาสการจ้างงานคนวัย 55 ปีขึ้นไป เชื่อมโยงผู้มีทักษะและประสบการณ์กับความต้องการบุคลากรของภาคธุรกิจ
การเปิดตัวครั้งนี้มีผู้แทนจากทั้งภาครัฐ ได้แก่ กรมกิจการผู้สูงอายุ และสำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (สสว.) พร้อมด้วยภาคเอกชนชั้นนำ อาทิ บริษัท เซ็นทรัล เรสตอรองส์ กรุ๊ป จำกัด (CRG) และบริษัท ทรอปิคานา ออยล์ จำกัด ร่วมแลกเปลี่ยนแนวทางสร้างระบบนิเวศ เพื่อเปลี่ยนทุนประสบการณ์ของคนวัย 55+ ให้กลับมาสร้างคุณค่าทางเศรษฐกิจ
เปลี่ยนมุมมองสังคมสูงวัย จากวิกฤตสู่โอกาสเพิ่ม GDP
ดร.เอนกชัย เรืองรัตนากร ที่ปรึกษาของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ กล่าวว่า“ปัจจุบันประเทศไทยมีประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไป มากกว่า 14 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 22.46 ของประชากร การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรครั้งนี้ ไม่ใช่วิกฤต แต่เป็นโอกาส ที่รัฐบาลไทยจำเป็นต้องมีการรับมืออย่างถูกทาง โดยเปลี่ยนมุมมองว่า ‘ผู้สูงอายุ คือพลังสำคัญของสังคม’ ทั้งด้านประสบการณ์ ภูมิปัญญา และความมุ่งมั่นที่ไม่เคยหมดอายุ และผู้สูงอายุก็สามารถช่วยลดภาระทางการคลังของประเทศ สามารถเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ และช่วยเพิ่ม GDP ให้กับประเทศได้ท่ามกลางภาวะขาดแคลนแรงงานวัยหนุ่มสาว”
ด้าน คุณกษมา กองสมัคร รักษาการรองผู้อำนวยการใหญ่ depa เน้นย้ำว่า การสนับสนุนแพลตฟอร์ม IamStrong เป็นตัวอย่างของการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลมาพัฒนาเป็นกลไกเชื่อมโยงความต้องการระหว่างผู้ประกอบการกับแรงงานที่มีประสบการณ์ เพื่อสร้างคุณค่าทางเศรษฐกิจและสังคมไปพร้อมกัน
ภาคธุรกิจขานรับ ‘คนกำหนดงาน’ ดึงสินทรัพย์เชิงประสบการณ์
ในเวทีเสวนา “Unlock 55+ : Experience Never Retires” ได้มีการสะท้อนมุมมองที่น่าสนใจจากหลากหลายภาคส่วน โดยคุณอัญชลี จิตรเสนาะ ผู้อำนวยการกองส่งเสริมศักยภาพผู้สูงอายุ กรมกิจการผู้สูงอายุ ชี้ว่าการสร้างช่องทางให้อาชีพแก่ผู้สูงวัยเป็นการส่งเสริมความมั่นคงด้านรายได้ คุณค่าในตนเอง และการมีส่วนร่วมในสังคม
ด้าน depa โดยคุณสุชนา สินธวถาวร ผู้อำนวยการฝ่ายส่งเสริมและสนับสนุนการพัฒนาคุณภาพชีวิตและความมั่นคง ระบุว่าเทคโนโลยีดิจิทัลช่วยลดความเหลื่อมล้ำ โดยการออกแบบแพลตฟอร์มที่ใช้งานง่ายและปลอดภัยจะช่วยให้คนวัย 55+ เข้าถึงโอกาสใหม่ๆ ได้อย่างเท่าเทียม
สำหรับสำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (สสว.) คุณวรพจน์ ประสานพานิช ผู้ตรวจการสำนักงาน และรักษาการแทนในตำแหน่งผู้อำนวยการฝ่ายสนับสนุนองค์ความรู้และระบบให้บริการ SMEs สสว. เผยว่า “SME ไทยยังเผชิญปัญหาแรงงานสำคัญ 2 ด้านคือ ขาดแคลนแรงงานและคุณภาพแรงงานลดลง การดึงคนวัย สตรองที่ยังมีศักยภาพเข้ามาในระบบ SME จึงมีความสำคัญยิ่งขึ้น โดยเฉพาะบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญ มีทักษะ มีประสบการณ์ สามารถทำงานได้ทันที การเชื่อมโยงผู้ประกอบการกับแรงงานวัย 55+ จึงเป็นอีกทางเลือกในการเพิ่มศักยภาพและช่วยแก้โจทย์ด้านบุคลากรของธุรกิจ”
เมื่อผู้ประกอบการ SME ต้องการ ‘คนทำงาน’ ที่มีศักยภาพ มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน และมากด้วยประสบการณ์ ด้วยต้นทุนที่ไม่สูงมากเกินไป การจ้างงานคนวัย 55+ ที่มีคุณสมบัติเหล่านั้นและไม่ต้องการทำงานแบบเต็มเวลา ด้วยรูปแบบการทำงานที่ยืดหยุ่นจึงเป็นคำตอบลงตัว ซึ่งมีองค์กรจำนวนหนึ่งได้มีการจ้างงานคนวัย 55+ ด้วยคุณสมบัติตามที่องค์กรต้องการ ยกตัวอย่างดัง
บริษัท เซ็นทรัล เรสตอรองส์ กรุ๊ป (CRG) ผู้ประกอบกิจการร้านอาหารในเครือเซ็นทรัล ได้มีการจ้างงานคนวัย 55+ ที่มีทักษะและมีใจรักบริการตรงตามที่บริษัทต้องการ โดยคุณจารุวรรณ งามพิสุทธิ์ไพศาล ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการใหญ่อาวุโส ฝ่ายทรัพยากรบุคคล (HR) เล่าถึงวิธีการ ‘ออกแบบงาน’ ให้เหมาะสมกับการจ้างงานคนวัย 55+ ด้วยการปรับเปลี่ยนจากการใช้ ‘งานกำหนดคน’ ที่เรียกว่า Job Description โดยทั่วไป มาเป็น ‘คนกำหนดงาน’ โดยพิจารณาจากศักยภาพและข้อจำกัด แล้วปรับเวลาการทำงานให้ยืดหยุ่นสอดคล้องกับวิถีชีวิต โดยสิ่งสำคัญที่จะทำให้เกิดการจ้างงานคนวัย 55+ อย่างยั่งยืนและมีประสิทธิภาพต้องเริ่มที่นโยบายของผู้บริหารองค์กร และการสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่เปิดรับความหลากหลาย รวมถึงสร้างแรงจูงใจให้หัวหน้างาน เช่น ให้รางวัลผู้จัดการสาขา ในการบริหารจัดการคนอย่างราบรื่น
หนึ่งในองค์กร SME ที่มีการจ้างงานคนวัย 55+ มาอย่างยาวนานพร้อมกับการเติบโตขององค์กร คือ บริษัท ทรอปิคานา ออยล์ จำกัด โดยคุณสุรเดช นิลเอก กรรมการผู้จัดการ กล่าวว่าในมุมมองของตน คนวัยสตรองเป็น ‘สินทรัพย์เชิงประสบการณ์’ ขององค์กร
“คนวัยนี้มีประสบการณ์และความเก๋า ผ่านการทำงานจริงมายาวนาน ทำให้เข้าใจปัญหาเชิงลึก ทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษาและพี่เลี้ยงให้คนรุ่นใหม่ได้ดี นอกจากนี้ยังมีความระมัดระวังและรอบคอบ ช่วยลดโอกาสผิดพลาดในงานสำคัญ หากมีช่องทางเข้าถึงแรงงานวัย 55+ ที่ตรงกับความต้องการ ก็จะช่วยเพิ่มทางเลือกในการบริหารกำลังคนและสนับสนุนการเติบโตของธุรกิจ”
— สุรเดช นิลเอก กรรมการผู้จัดการ บริษัท ทรอปิคานา ออยล์ จำกัด
สำรวจพบ 57.5% ยังแข็งแรงพร้อมทำงาน ไม่ได้จำกัดแค่เรื่องรายได้
ข้อมูลจากการศึกษาความเป็นไปได้และประเมินความต้องการของผู้ใช้งานก่อนการพัฒนาแพลตฟอร์ม IamStrong ซึ่งสำรวจผู้ตอบแบบสอบถามจำนวน 200 คน คำถามว่าเหตุใดจึงยังอยากทำงาน (เลือกตอบได้มากกว่า 1 เหตุผล) พบว่า
- 57.5% เห็นว่าตนเองยังแข็งแรงและมีศักยภาพ
- 41.5% ต้องการมีรายได้เพื่อดำรงชีพ
- 35% ต้องการใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์
- 31.5% ต้องการถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์
- 7.5% ต้องการคลายเหงา พบปะผู้คน
สะท้อนว่าแรงจูงใจในการทำงานของคนวัย 55+ ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงความจำเป็นด้านรายได้ แต่ยังครอบคลุมถึงความต้องการใช้ศักยภาพของตนเองและการมีบทบาทในสังคม ขณะเดียวกัน การศึกษาความต้องการของผู้ประกอบการยังพบว่า SME บางส่วนสนใจจ้างบุคลากรวัย 55+ ที่มีประสบการณ์และพร้อมทำงาน แต่ขาดช่องทางในการเข้าถึงแรงงานกลุ่มนี้ผ่านแพลตฟอร์มหางานทั่วไป
หัวหน้าโครงการ IamStrong คุณศุภาญา ธนวัฒน์เสรี กล่าวถึงแนวคิดโครงการว่า“เราไม่ควรขีดเส้นคนทำงานด้วยอายุ หากเขายังมีความสามารถ มีศักยภาพ มีสุขภาพที่ดี เป็นไปได้หรือไม่ที่เราจะมาร่วมกันหาวิธี หรือออกแบบกลไกบางอย่างที่สนับสนุนให้คนกลุ่มนี้กลับมาสร้างคุณค่าทางเศรษฐกิจ IamStrong จึงถูกพัฒนาขึ้นเพื่อเป็นกลไกเชื่อมโยงคนวัย 55+ ที่ยังอยากทำงานกับองค์กรที่ต้องการบุคลากรคุณภาพ โดยเน้นรูปแบบการทำงานที่ยืดหยุ่น”
คุณวารุณี ตันติวรวงศ์ ตัวแทนวัยสตรอง 55+ ซึ่งมีประสบการณ์ทำงานในองค์กรข้ามชาติมา 41 ปี ตำแหน่งสุดท้ายคือ Office Manager และ Country Travel Coordinator กล่าวว่า “รู้สึกดีใจมากที่ ทาง depa เห็นความสำคัญของ Aging Society ในประเทศไทย สนับสนุนการพัฒนาแพลตฟอร์มการจ้างงาน IamStrong ขึ้น และได้ผนึกกำลังภาคีรัฐและเอกชน เพื่อปลดล็อกศักยภาพและประสบการณ์ของคนวัย 55+ ให้มีโอกาสใช้ความรู้ ความสามารถ และประสบการณ์ที่มีให้เกิดประโยชน์ การมีพื้นที่เปิดรับคนวัยนี้จะช่วยให้เรามองเห็นโอกาสใหม่ ๆ และรู้สึกว่ายังมีคุณค่าต่อสังคม”
ชวน 55 องค์กรร่วมแคมเปญ “55 for 55+”
เพื่อเริ่มต้นสร้างระบบนิเวศการจ้างงานอย่างเป็นรูปธรรม แพลตฟอร์ม IamStrong ได้เปิดตัวแคมเปญ ‘55 for 55+’ เชิญชวน 55 องค์กรแรกที่มี ‘ตำแหน่งงาน’ พร้อมจ้างงานคนวัย 55+ รับสิทธิใช้งานแพลตฟอร์มฟรีเป็นเวลา 3 เดือน
เราไม่ได้ต้องการเพียง 55 องค์กรที่มาลงประกาศงาน แต่อยากได้ 55 พันธมิตรที่เชื่อเหมือนกันว่า “ประสบการณ์คือสินทรัพย์” และร่วมกันเปลี่ยนความเชื่อนั้นให้เกิดขึ้นจริง
สำหรับผู้สมัครงานวัย 55+ สามารถเข้าถึงโอกาสงานทั้งแบบเต็มเวลาและพาร์ตไทม์ผ่านช่องทางที่คุ้นเคยใน LINE Official Account: @iamstrong
ส่วนองค์กรและผู้ประกอบการที่สนใจเปิดรับบุคลากรวัย 55+ ที่ทรงคุณค่ามากประสบการณ์ สามารถดูรายละเอียดและลงทะเบียนได้ที่เว็บไซต์ www.iamstrong.co.th/th
