ราคาข้าวในญี่ปุ่นพุ่งสูงขึ้น 90.7% ในเดือนกรกฎาคม 2024 เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน ตามข้อมูลทางการที่เผยแพร่เมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา แม้ว่าอัตราการเพิ่มขึ้นจะชะลอตัวลงจากเดือนก่อนหน้า แต่ยังคงสร้างความกดดันต่อนายกรัฐมนตรี Shigeru Ishiba ที่กำลังเผชิญความท้าทายทางการเมือง
ปัจจัยขับเคลื่อนราคาข้าวพุ่งสูง
ราคาข้าวที่พุ่งสูงขึ้นอย่างรุนแรงเกิดจากปัญหาผลผลิตข้าวออกมาระดับต่ำ จากสภาพอากาศร้อนจัดในฤดูร้อน 2023 และพฤติกรรมการซื้อกักตุนตัวของผู้บริโภคหลังจากมีการเตือนภัยแผ่นดินไหวใหญ่เมื่อปีที่แล้ว ในเดือนมิถุนายนราคาข้าวสูงขึ้น 100.2% และในเดือนพฤษภาคมสูงขึ้น 101.7% เมื่อเทียบกับปีก่อน
รัฐบาลภายใต้การนำของ Ishiba ได้แต่งตั้งรัฐมนตรีเกษตรคนใหม่และปล่อยสต็อกข้าวฉุกเฉินเพื่อพยายามลดราคาลง นอกจากนี้ยังประกาศเปลี่ยนแปลงนโยบายการเกษตรที่มีมาหลายทศวรรษที่ส่งเสริมให้เกษตรกรปลูกพืชอื่นแทนข้าว
เงินเฟ้อยังสูงเกินเป้าหมาย
แม้ราคาข้าวจะเป็นปัจจัยสำคัญ แต่เงินเฟ้อหลักโดยรวมของญี่ปุ่นลดลงเหลือ 3.1% ในเดือนกรกฎาคมจาก 3.3% ในเดือนมิถุนายน อย่างไรก็ตามตัวเลขนี้ยังคงสูงกว่าเป้าหมาย 2% ของธนาคารกลางญี่ปุ่น (BoJ) ทำให้ตลาดคาดหวังว่าจะมีการปรับขึ้นอัตราดอกเบียในปีนี้
หากไม่นับราคาอาหารสดและพลังงาน ราคาสินค้าอุปโภคบริโภคเพิ่มขึ้น 3.4% เท่ากับเดือนมิถุนายน Scott Bessent รัฐมนตรีคลังสหรัฐฯ เพิ่มแรงกดดันให้ BoJ ปรับขึ้นดอกเบี้ย และจัดการกับเงินเฟ้อ
ผลกระทบต่อการเมืองและเศรษฐกิจ
ความไม่แน่นอนทางการเมืองของ Ishiba เพิ่มมากขึ้นหลังจากพรรคเสรีประชาธิปัตย์ที่นำโดยเขาสูญเสียเสียงข้างมากในทั้งสองสภาจากการเลือกตั้งในปีนี้ ขณะที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งหันหลังให้เนื่องจากปัญหาราคาสินค้าที่เพิ่มสูงขึ้น
ประธานาธิบดี Donald Trump ยังต้องการให้ญี่ปุ่นเพิ่มการนำเข้าข้าวจากอเมริกา ขณะที่ข้อมูลเศรษฐกิจล่าสุดแสดงให้เห็นว่าการส่งออกไปสหรัฐฯ ลดลง 10.1% ในเดือนกรกฎาคม โดยเฉพาะรถยนต์ที่ลดลง 28.4%
แม้ญี่ปุ่นจะได้รับข้อตกลงการค้าที่ลดภาษีจาก 25% เหลือ 15% แต่อุตสาหกรรมยานยนต์ซึ่งรวมถึงบริษัทยักษ์ใหญ่อย่าง Toyota และ Honda ที่คิดเป็น 8% ของงานทั้งหมดในประเทศยังคงเผชิญความท้าทาย
สถานการณ์ราคาข้าวที่พุ่งสูงนี้จึงไม่เพียงสะท้อนปัญหาเศรษฐกิจในระยะสั้น แต่ยังเป็นตัวชี้วัดความสามารถในการบริหารประเทศของรัฐบาลปัจจุบันที่กำลังเผชิญแรงกดดันทั้งจากภายในและจากพันธมิตรระหว่างประเทศ
