สงครามตะวันออกกลาง สะเทือนโครงสร้างโทรคมนาคมโลก

เมื่อเสียงระเบิดดังขึ้นในตะวันออกกลางเมื่อ 28 กุมภาพันธ์ 2026 จากปฏิบัติการ Epic Fury และ Operation Roaring Lion ที่สหรัฐฯ และอิสราเอลร่วมมือกันโจมตีอิหร่าน นั่นไม่เพียงแต่เป็นจุดเริ่มต้นของความขัดแย้งทางทหารเท่านั้น แต่ยังเป็นการเปิดฉากของวิกฤตครั้งใหม่ที่จะเปลี่ยนโฉมหน้าของโครงสร้างโทรคมนาคมโลกไปตลอดกาลโครงสร้างพื้นฐานถูกทำลายในวงกว้าง

ในฉนวนกาซา ภาพของการทำลายล้างมากกว่าแค่อาคารบ้านเรือน โครงสร้างโทรคมนาคม 75% ของพื้นที่ถูกทำลาย โดยมีอย่างน้อย 50% ถูกทำลายจนไม่สามารถใช้งานได้อีก ตามรายงานของกลุมบริษัท Palestine Telecommunications Company (Paltel) และ Ooredoo ที่เผยแพร่โดยกระทรวงโทรคมนาคมและเศรษฐกิจดิจิทัลของรัฐปาเลสไตน์

การขาดการเชื่อมต่อนี้ไม่ใช่แค่ความไม่สะดวก แต่เป็นการตัดขาดเส้นทางชีวิตของประชากรกว่า 2 ล้านคน บริการสื่อสารถูกตัดขาดอย่างน้อย 15 ครั้งในปีที่ผ่านมา โดยการขาดการเชื่อมต่อครั้งแรกเกิดขึ้นเมื่อ 29 ตุลาคม 2024

ปัจจุบันมีเพียง 30% ของหอสื่อสารและส่วนประกอบโครงสร้างพื้นฐานที่ยังใช้งานได้ บริษัทโทรคมนาคมท้องถิ่นต้องพึ่งพาเครื่องกำเนิดไฟฟ้าดีเซลเพื่อรักษาบริการให้ทำงานต่อไป เนื่องจากการขาดแคลนเชื้อเพลิงและไฟฟ้าดับ ค่าใช้จ่ายในการสร้างใหม่ของโครงสร้างที่ถูกทำลายนี้เกิน 90 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ณ เดือนมีนาคม 2024

เส้นเลือดใหญ่ของอินเทอร์เน็ตโลกตกอยู่ในอันตราย

ระบบสายเคเบิลใต้น้ำที่นำส่งข้อมูลระหว่างประเทศถึง 90% ของปริมาณทั้งหมด กำลังเผชิญกับภัยคุกคามที่ไม่เคยมีมาก่อน โครงการระบบสายเคเบิล 2Africa ซึ่งจะเป็นเครือข่ายสายเคเบิลใต้น้ำที่ใหญ่ที่สุดในโลก ยาวประมาณ 45,000 กิโลเมตร ถูกบังคับให้ระงับการดำเนินงานในอ่าวเปอร์เซียเนื่องจากข้อกังวลด้านความปลอดภัย

การสร้างในส่วนของตะวันออกกลางของโครงการโครงสร้างพื้นฐานสำคัญนี้ถูกระงับหลังจากที่ความขัดแย้งที่ขยายตัวทำให้ไม่ปลอดภัยสำหรับเรือในการดำเนินงานต่อ ทำให้การเสร็จสิ้นของสาขาสำคัญของเครือข่ายใต้น้ำโลกล่าช้า เรือที่รับผิดชอบในการวางส่วนหนึ่งของสายเคเบิลขณะนี้จอดอยู่ที่ท่าเรือในซาอุดีอาระเบีย และไม่สามารถดำเนินการตามชายฝั่งทางเหนือของคาบสมุทรอาหรับได้

ระบบ 2Africa มีความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์เป็นพิเศษเนื่องจากขนาดและความครอบคลุมทั่วโลก ระบบนี้โอบล้อมทวีปแอฟริกาและเชื่อมต่อประเทศต่างๆ มากมายในแอฟริกากับเครือข่ายในยุโรปและเอเชีย เมื่อโครงการเข้าถึงแอฟริกาใต้ครั้งแรกในปี 2023 ผู้พัฒนาระบุว่าสายเคเบิลจะส่งมอบความจุที่มากกว่าสายเคเบิลใต้น้ำทั้งหมดที่ให้บริการแอฟริกาในเวลานั้นรวมกัน

การโจมตีที่ประสานงานกันต่อโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ

มิติไซเบอร์ของความขัดแย้งในตะวันออกกลางได้พัฒนาจากการโจมตีเป็นครั้งคราวไปสู่สิ่งที่นักวิเคราะห์ความปลอดภัยอธิบายว่าเป็นแคมเปญที่ประสานงานกันอย่างเป็นระบบ การเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตของอิหร่านลดลงเหลือระหว่าง 1-4% เริ่มตั้งแต่ 28 กุมภาพันธ์ 2026 วันที่เกิดการโจมตีครั้งแรก

Unit 42 ของ Palo Alto Networks ได้บันทึกการเพิ่มขึ้นของกิจกรรมไซเบอร์แอตแทคที่เกี่ยวข้องกับการโจมตีแบบฟิชชิ่ง การโจมตีแบบไวเปอร์ที่ออกแบบมาเพื่อทำลายข้อมูลถาวร และการกำหนดเป้าหมายไปที่โครงสร้างพื้นฐานสำคัญในหลายภาคส่วน นักวิจัยระบุ URL ฟิชชิ่ง 7,381 รายการที่ครอบคลุมโฮสต์เนม 1,881 รายการที่ไม่ซ้ำกัน ซึ่งเกี่ยวข้องกับการโจมตีที่มีธีมความขัดแย้ง

กลุ่มแฮกติวิสต์สนับสนุนอิหร่านหลายกลุ่มได้อ้างความรับผิดชอบในการกำหนดเป้าหมายไปที่โทรคมนาคมและโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ APT Iran ซึ่งเป็นกลุ่มแฮกติวิสต์สนับสนุนอิหร่านที่รู้จักในการดำเนินงาน hack-and-leak อ้างความรับผิดชอบในการก่อวินาศกรรมต่อโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของจอร์แดน

ห่วงโซ่อุปทานในวัสดุสำคัญและการผลิตเซมิคอนดักเตอร์

อุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์เผชิญกับความเสี่ยงด้านห่วงโซ่อุปทานที่ไม่เคยมีมาก่อนจากความขัดแย้งในตะวันออกกลาง โดยมีความเสี่ยงเฉพาะอย่างยิ่งในการจัดหาวัสดุสำคัญที่ไม่มีทางเลือกทดแทนที่เป็นไปได้ สงครามที่กำลังดำเนินอยู่ในตะวันออกกลางคุกคามที่จะขัดขวางการจัดหาวัสดุสำคัญ เช่น ฮีเลียมและโบรมีน ซึ่งจำเป็นสำหรับการผลิตเซมิคอนดักเตอร์

กระทรวงอุตสาหกรรมเกาหลีใต้ได้ระบุ 14 รายการในห่วงโซ่อุปทานชิปคอมพิวเตอร์ รวมถึงฮีเลียมและโบรมีน ที่กำลังเผชิญกับการเปิดรับความเสี่ยงอย่างรุนแรงเนื่องจากสงครามในตะวันออกกลาง การประเมินนี้มีความสำคัญเป็นพิเศษเนื่องจากเกาหลีใต้เป็นที่ตั้งของคู่ผลิตชิปหน่วยความจำที่ใหญ่ที่สุดในโลก คือ Samsung และ SK Hynix ซึ่งร่วมกันคิดเป็น 70% ของตลาด DRAM และ 80% ของตลาดหน่วยความจำแบนด์วิธสูง (HBM)

การจัดหาฮีเลียมเป็นหนึ่งในช่องโหว่ที่สำคัญที่สุดในห่วงโซ่อุปทานเซมิคอนดักเตอร์ ตามข้อมูลจาก Phil Kornbluth ประธานของ Kornbluth Helium Consulting ยากที่จะจินตนาการได้ว่าโลกจะไม่เผชิญกับการหยุดการผลิตฮีเลียมขั้นต่ำ 2-3 เดือน และระยะเวลา 4-6 เดือนก่อนที่ห่วงโซ่อุปทานฮีเลียมจะกลับสู่ปกติ

โบรมีนเป็นอีกหนึ่งองค์ประกอบสำคัญในการผลิตเซมิคอนดักเตอร์ที่เผชิญกับความเสี่ยงด้านอุปทาน ประมาณสองในสามของโบรมีนของโลกมาจากอิสราเอลและจอร์แดน เกาหลีใต้กำลังจัดหาโบรมีน 90% จากอิสราเอล การกระจุกตัวอย่างพิเศษนี้หมายความว่าการหยุดชะงักต่อการผลิตโบรมีนของอิสราเอลคุกคามความสามารถในการผลิตเซมิคอนดักเตอร์ทั่วโลกโดยตรง

ผลกระทบทางเศรษฐกิจต่อการใช้จ่ายเทคโนโลยีสารสนเทศและโทรคมนาคมทั่วโลก

ความขัดแย้งในตะวันออกกลางสร้างกลไกการถ่ายทอดทางเศรษฐกิจหลายทางที่ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์แปลงเป็นการหยุดชะงักที่วัดได้ของการใช้จ่ายและการลงทุนด้านเทคโนโลยีทั่วโลก International Data Corporation (IDC) ได้ทดสอบความเครียดของเศรษฐกิจดิจิทัลกับสถานการณ์ความขัดแย้งต่างๆ เพื่อจำลองผลกระทบที่เป็นไปได้

ภายใต้สถานการณ์พื้นฐานที่ความขัดแย้งถูกควบคุมภายในหลายสัปดาห์ การเติบโตของการใช้จ่ายด้านเทคโนโลยีสารสนเทศทั่วโลกในปี 2026 ยังคงใกล้ 10% โดยมีการหยุดชะงักเพียงเล็กน้อยต่อแผนการลงทุนขององค์กรโดยรวมสำหรับปีนี้ ในภูมิภาคตะวันออกกลางและแอฟริกา (MEA) ซึ่งอุปกรณ์คิดเป็นส่วนแบ่งที่ใหญ่ขึ้นของการใช้จ่าย การเติบโตจะเป็นไปในทิศทางใกล้ 5%

การขยายตัวของอินเทอร์เน็ตดาวเทียมและโซลูชันการเชื่อมต่อทางเลือก

ท่ามกลางการหยุดชะงักของโครงสร้างพื้นฐานโทรคมนาคมแบบดั้งเดิม บริการอินเทอร์เน็ตดาวเทียมได้กลายมาเป็นโซลูชันการเชื่อมต่อทางเลือกที่สำคัญ โดยเฉพาะสำหรับภูมิภาคที่เผชิญกับการด้อยค่าของบริการ Starlink ของ SpaceX กำลังขยายการดำเนินการในตะวันออกกลางโดยเปิดตัวการดำเนินงานในสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์และคูเวต

ผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ตดาวเทียมที่ดำเนินการอยู่แล้วในโอมาน กาตาร์ อิสราเอล และเยเมน ขณะนี้เสริมสร้างตำแหน่งของตนในฐานะเครือข่ายวงโคจรต่ำรอบโลกที่ใหญ่ที่สุดในโลก ตั้งแต่ปี 2020 Starlink ได้ปรับใช้ดาวเทียมมากกว่า 10,000 ดวง ให้บริการผู้ใช้มากกว่า 10 ล้านคนทั่วโลกและให้ความจุทั้งหมดประมาณ 450 เทราบิตต่อวินาที

การเปลี่ยนแปลงของอุตสาหกรรมโทรคมนาคมและนัยยะเชิงยุทธศาสตร์

นอกเหนือจากผลกระทบวิกฤตในทันที ความขัดแย้งในตะวันออกกลางกำลังกระตุ้นการเปลี่ยนแปลงที่กว้างขึ้นในการวางตำแหน่งเชิงยุทธศาสตร์และโครงสร้างตลาดของอุตสาหกรรมโทรคมนาคม อุตสาหกรรมโทรคมนาคมโลกคาดว่าจะสร้างรายได้ประมาณ 1.55 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ในปี 2025 เพิ่มขึ้นประมาณ 1.7% จากปีก่อน

ภาคโทรคมนาคมเผชิญกับโอกาสอันยิ่งใหญ่แต่ท้าทายในการเติบโตนอกเหนือจากการเชื่อมต่อไปสู่บริการเทคโนโลยีธุรกิจต่อธุรกิจ เช่น คลาวด์ ความปลอดภัยไซเบอร์ และอินเทอร์เน็ตของสิ่งต่างๆ อย่างไรก็ตาม ผู้ให้บริการอาจต้องเอาชนะอัตราส่วนกำไรต่ำ การแข่งขันของ hyperscaler และความซับซ้อนในการดำเนินการเพื่อให้การเปลี่ยนแปลง "techco" ประสบความสำเร็จ

โทรคมนาคมในยุคของการแตกแยกทางภูมิรัฐศาสตร์

ความขัดแย้งในตะวันออกกลางที่เริ่มขึ้นเมื่อ 28 กุมภาพันธ์ 2026 ได้สร้างการหยุดชะงักหลายด้านที่ไม่เคยมีมาก่อนต่อระบบโทรคมนาคมโลก แสดงให้เห็นว่าความขัดแย้งในยุคปัจจุบันขยายไปไกลกว่าการรบดั้งเดิม เข้าสู่โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลที่เป็นเสาหลักของการค้าโลก การสื่อสาร และการเชื่อมต่อของมนุษย์

อุตสาหกรรมโทรคมนาคมเผชิญกับแรงกดดันทางเศรษฐกิจหลายชั้น ความผันผวนของราคาพลังงาน การลดการใช้จ่ายขององค์กร ความดันด้านราคาผู้บริโภค การหยุดชะงักของห่วงโซ่อุปทาน และการลดการใช้จ่ายในระดับภูมิภาคในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากความขัดแย้ง

สำหรับบริษัทโทรคมนาคม องค์กรเทคโนโลยี และผู้กำหนดนโยบายระดับชาติ ความขัดแย้งในตะวันออกกลางให้บทเรียนเตือนใจเกี่ยวกับความเปราะบางของโครงสร้างพื้นฐานที่เชื่อมต่อกันทั่วโลกในยุคที่ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์กำลังทวีความรุนแรงขึ้น เส้นทางข้างหน้าต้องการการมุ่งเน้นไปที่การตอบสนองฉุกเฉินต่อวิกฤตเฉียบพลัน การฟื้นฟูโครงสร้างพื้นฐานสำคัญในระยะกลาง และการลงทุนเชิงยุทธศาสตร์ระยะยาวในการสำรองข้อมูล การกระจายทางภูมิศาสตร์ และเส้นทางทางเลือกที่ลดการพึ่งพาจุดขัดขวางที่เปราะบาง