น้ำทะเลหนุน สัญญาณเตือนวิกฤตภูมิอากาศ

ภาพน้ำท่วมชุมชนชายฝั่งทะเล ตั้งแต่ชลบุรี สมุทรสาคร สมุทรสงคราม แม้แต่ในกรุงเทพฯ เกิดคำถาม เกิดจากอะไร ถึงน้ำน้ำทะเลจะหนุน แต่น้ำทะเลก็หนุนเป็นปกติไม่สูงจนท่วมในหลายพื้นที่ ทำไมคราวนี้หมดหน้าฝนแล้ว มีน้ำท่วมพื้นที่ติดกับทะเล นี่คือสัญญาณเตือนจากธรรมชาติ

โพสต์ของดร.ธร ธำรงนาวาสวัสดิ์ ให้ความกระจ่าง กลาเซียร์ (Glacier ธารน้ำแข็ง) ละลาย ทำให้ระดับน้ำทะเลสูงขึ้น อาจยังไม่เป็นวิกฤตใน 10-20 ปี แต่เมื่อมองไปข้างหน้าอีกหลายสิบปี ธารน้ำแข็ง 2 ใน 3 ของโลกจะละลายหมด น้ำจืดมหาศาลไหลลงทะเล ผลกระทบอาจมีมากขึ้นเรื่อยๆ จนแทบอยู่ไม่ได้อีกต่อไป ทางออกทำได้ในเวลานี้คือลดก๊าซเรือนกระจก หาทางดูดซับกักเก็บคาร์บอน เพื่อชะลอความร้อนของโลกที่กำลังละลายธารน้ำแข็งอย่างรวดเร็ว

นี่คือสัญญาณเตือน ว่า อะไรกำลังจะมา ปรากฎการณ์ที่เกิดขึ้นไม่ใช่แค่เรื่องตามธรรมชาติ น้ำขึ้น น้ำลง แต่เป็น น้ำเพิ่ม และน้ำล้น เข้าบ้านเรือนอย่างรวดเร็วและไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ นี่คือภาพสะท้อนของปรากฏการณ์ที่นักวิทยาศาสตร์เรียกว่า "ปรากฏการณ์น้ำทะเลหนุนสูง" กำลังกลายเป็นภัยคุกคามที่ร้ายแรงขึ้นเรื่อย ๆ ต่อชุมชนชายฝั่งทั่วโลก เป็นผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่มนุษย์สร้างขึ้น

ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่มีประชากรหลายล้านคนอาศัยอยู่ในดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำและพื้นที่ลุ่มต่ำริมชายฝั่ง ปรากฏการณ์นี้กำลังกลายเป็นวิกฤตที่กระทบชุมชน เมือง เศรษฐกิจที่ควรหาทางรับมืออย่างเร่งด่วน

มหาสมุทรร้อนขึ้นและน้ำแข็งละลาย

ปี 2567 การขยายตัวจากความร้อนมีส่วนครอบครองประมาณสองในสามของการเพิ่มขึ้นของระดับน้ำทะเลโลก นี่เป็นการเปลี่ยนแปลงอย่างมากจากรูปแบบประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา ในทศวรรษก่อนหน้า ประมาณสองในสามของการเพิ่มขึ้นของระดับน้ำทะเลมาจากการเติมน้ำผ่านการละลายของแผ่นน้ำแข็งและธารน้ำแข็ง การขยายตัวจากความร้อนให้เพียงหนึ่งในสามของการเพิ่มขึ้นทั้งหมด

นักวิจัยของนาซ่าที่วิเคราะห์การวัดด้วยดาวเทียมพบว่าระดับน้ำทะเลโลกในปี 2567 เพิ่มขึ้นในอัตรา 0.59 เซนติเมตรต่อปี สูงกว่าอัตราที่คาดการณ์ไว้ก่อนหน้าที่ 0.43 เซนติเมตรต่อปีอย่างมาก การวัดจากดาวเทียมเหล่านี้ซึ่งได้รับการรวบรวมอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2536 เผยให้เห็นว่าอัตราการเพิ่มขึ้นของระดับน้ำทะเลรายปีได้เพิ่มขึ้นมากกว่าสองเท่าในช่วงสามทศวรรษของการตรวจวัด โดยระดับน้ำทะเลโลกเพิ่มขึ้นประมาณสิบเซนติเมตรตั้งแต่เริ่มการวัดด้วยดาวเทียม

การสูญเสียน้ำแข็งที่เร่งตัวขึ้น

แผ่นน้ำแข็งกรีนแลนด์ปัจจุบันสูญเสียน้ำแข็งประมาณ 266 พันล้านตันต่อปี ขณะที่แอนตาร์กติกาสูญเสียประมาณ 135 พันล้านตันต่อปี แผ่นน้ำแข็งกรีนแลนด์แต่เพียงแห่งเดียวมีน้ำแข็งเพียงพอที่จะยกระดับน้ำทะเลโลกขึ้น 7.42 เมตรหากละลายหมด ขณะที่แผ่นน้ำแข็งแอนตาร์กติกาสามารถยกระดับน้ำทะเลโลกได้ 57.9 เมตร ตัวเลขที่น่าตกใจเหล่านี้เน้นย้ำถึงความสำคัญอย่างยิ่งของพลวัตแผ่นน้ำแข็งในการกำหนดอนาคตระดับน้ำทะเลของมนุษยชาติ

เมื่อน้ำขึ้นสูงพบกับฝนหนัก: วิกฤตที่ทบต้น

น้ำท่วมในชุมชนชายฝั่งโดยเฉพาะในประเทศไทยช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา ไม่ได้เกิดจากน้ำขึ้นสูงเพียงอย่างเดียว แต่มาจากระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้นและความต่ำของภูมิประเทศ กรณีกรุงเทพมหานครและปากแม่น้ำเจ้าพระยา เมื่อฝนตกหนัก ระบายน้ำไม่ทัน ถึงทัน ก็เจอน้ำทะเลที่หนุนสูงขึ้น พื้นที่สามเหลี่ยมปากแม่น้ำเจ้าพระยาที่กรุงเทพมหานคะเผชิญกับปัญหาการลดต่ำลงของพื้นดินแบบเงียบๆ

สัญญาณเตือนนี้ ทำให้ชุมชนชายฝั่ง ต้องเรียนรู้ที่จะใช้ชีวิตร่วมกับปรากฏการณ์น้ำทะเลหนุนสูงที่รุนแรงขึ้น และรัฐบาล เมือง ต้องเตรียมตัวรับมือ ในอีก 50 ปีข้างหน้า เมื่อระดับน้ำทะเลเพิ่มขึ้นอีกหลายสิบเซนติเมตรและการจมตัวของชายฝั่งยังคงดำเนินต่อไป ลูกหลานของเราจะเข้าใจและปรับตัวกับความเปลี่ยนแปลงที่กำลังจะเกิดขึ้น ส่วนผู้ใหญ่ก็ต้องคิดและทำอะไรสักอย่าง เพื่อให้คนรุ่นต่อไปดำรงอยู่ได้อย่างปลอดภัย