สุปรีย์ ทองเพชร ประธานสภาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมไทย (สภา SMEs) กล่าวในการบรรยายพิเศษหัวข้อทิศทางและความท้าทายสำคัญของภาคธุรกิจ SME ไทย ภายในงาน AI EXPO THAILAND ตั้งคำถามถึงอนาคตของผู้ประกอบการว่า หากวันหนึ่งธุรกิจไม่มีแรงงานเข้ามาช่วยทำงานเพียงพอ จะรับมืออย่างไร
สุปรีย์ ตั้งประเด็นคำถามว่า เนี้รื่องมีความสำคัญมากขึ้นเมื่อประเทศไทยเข้าสู่สังคมสูงวัย โดยมีประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไปคิดเป็น 20% ของประชากรทั้งหมด ขณะที่จำนวนแรงงานวัยทำงานลดลง สวนทางกับความต้องการแรงงานของธุรกิจที่ต้องการขยายกิจการ ส่งผลให้เกิดความท้าทายด้านผลิตภาพตามมา
“ผลิตภาพลดลงจาก 4.8% มาอยู่ที่ 2.1% มีตำแหน่งงาน 13 ล้านตำแหน่ง แต่เรามีขนาดใหญ่แต่ Output ต่ำมาก อยู่ที่เพียง 35.3% ของ GDP นี่คือเศรษฐกิจของประเทศที่ยืนอยู่บนผู้ประกอบการที่มีขนาดใหญ่ สิ่งที่เราต้องแก้คือการหาเครื่องมือมาเพิ่มผลิตภาพ เพิ่มผลลัพธ์ต่อแรงงาน เราไม่อยากมีลูกจ้างเยอะ ๆ เพราะจะเป็นค่าใช้จ่ายผูกพันเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ”
เปลี่ยนวิธีคิด ใช้ AI สร้างระบบ ไม่ใช่แค่ช่วยทำงาน
ประธานสภา SMEs กล่าวว่า ปัจจุบันการนำ AI มาใช้ในภาคธุรกิจส่วนใหญ่ยังเน้นงานพื้นฐาน เช่น เขียนข้อความ สรุปความ สร้างคอนเทนต์ และทำการตลาด เพราะมองว่า AI เป็นเครื่องมืออัจฉริยะที่ช่วยให้งานเสร็จเร็วขึ้น แต่โจทย์ที่ผู้ประกอบการควรคิดให้มากกว่านั้น คือจะใช้ AI สร้างประโยชน์อะไรให้กับองค์กรได้บ้าง
สุปรีย์เสนอให้ผู้ประกอบการเปลี่ยนวิธีคิดจากการใช้ AI เป็นเพียงผู้ช่วย มาเป็นส่วนหนึ่งของระบบการทำงานทั้งหมด โดยออกแบบให้ AI เข้ามาช่วยเชื่อมโยงและทำงานในกระบวนการต่าง ๆ ขององค์กร เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและลดข้อจำกัดด้านแรงงาน
“ถ้าเรามอง AI เป็นแค่ผู้ช่วย เราจะได้แค่ผู้ช่วย แต่ถ้าเรามอง AI เป็นส่วนหนึ่งของระบบ จะทำให้ SMEs มีลูกน้องเพิ่มขึ้น โดยเป็นลูกน้องที่ไม่ใช่คน เราต้องเลิกถาม AI ว่าทำอะไรให้เราได้บ้าง แล้วหันมาถามว่าอะไรที่เราจะสร้างได้โดยใช้ AI”
SME สร้างซอฟต์แวร์เอง ลดการพึ่งพาระบบสำเร็จรูป
สุปรีย์กล่าวว่า อีกหนึ่งโอกาสสำคัญคือการใช้ AI สร้างซอฟต์แวร์เพื่อแก้ปัญหาเฉพาะของแต่ละธุรกิจ เนื่องจากกระบวนการพัฒนาซอฟต์แวร์กำลังเปลี่ยนไป ผู้ประกอบการไม่จำเป็นต้องมีความรู้ด้านการเขียนโปรแกรมอย่างลึกซึ้ง แต่ต้องเข้าใจองค์ความรู้ กระบวนการทำงาน และปัญหาขององค์กรตัวเองอย่างชัดเจน จากนั้นจึงใช้ AI ช่วยเขียนโค้ด (Coding) เพื่อพัฒนาระบบตามความต้องการ
เจ้าของกิจการจึงเป็นผู้ที่สามารถกำหนดโจทย์ให้ AI ได้ดีที่สุด เพราะเข้าใจปัญหาและความต้องการของธุรกิจ โดยแนวทางดังกล่าวอาจทำให้ผู้ประกอบการไม่จำเป็นต้องลงทุนเช่าหรือซื้อระบบขนาดใหญ่ เช่น ERP หรือ CRM อีกต่อไป หากสามารถพัฒนาระบบที่ตอบโจทย์การใช้งานของตัวเองได้
“ระบบนั้นอาจไม่จำเป็นต้องยิ่งใหญ่หรือมาเปลี่ยนโลก แต่ต้องแก้ปัญหาให้เราได้ เอาสิ่งที่อยู่รอบตัวเรามาสร้างระบบที่ดูแลธุรกิจของเรา โดยที่เราไม่ต้องมีความรู้เรื่องซอฟต์แวร์เลย”
สุปรีย์ย้ำว่า สิ่งสำคัญที่สุดคือองค์ความรู้เกี่ยวกับธุรกิจของตัวเอง เมื่อเข้าใจธุรกิจและรู้ว่าปัญหาอยู่ตรงไหน ก็สามารถกำหนดโจทย์ให้ AI ทำงานได้อย่างตรงจุด และนำเทคโนโลยีมาสร้างประโยชน์ให้กับองค์กรได้จริง
ชงดีอีทำ National SMEs AI Builder ดัน AI Sandbox
สำหรับการผลักดันในระดับประเทศ สุปรีย์ระบุว่า สภา SMEs เตรียมเสนอแนวคิดต่อกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) ให้สนับสนุนการพัฒนา National SMEs AI Builder เพื่อสร้างโอกาสให้ผู้ประกอบการไทยสามารถพัฒนาระบบและเทคโนโลยี AI ของตัวเองได้
พร้อมเสนอการสร้าง AI Sandbox เพื่อเปิดพื้นที่ให้ผู้ประกอบการ SMEs เข้ามาทดลองและใช้งาน AI ได้ โดยต้องให้ความสำคัญกับ Cyber Security ควบคู่กัน เพื่อให้มั่นใจว่าระบบที่พัฒนาขึ้นภายในองค์กรและข้อมูลทางธุรกิจมีความปลอดภัย
สุปรีย์กล่าวว่า ประเทศไทยไม่ควรต้องการเพียงผู้ใช้ AI แต่ต้องสร้างผู้ประกอบการที่มีความสามารถในการพัฒนาระบบและเทคโนโลยีของตัวเอง เพราะนี่คือเงื่อนไขสำคัญที่จะทำให้การนำ AI มาใช้เกิดประสิทธิภาพอย่างแท้จริง
มอง AI เป็น Agent เพิ่มผลิตภาพ ไม่ใช่แค่เพิ่มจำนวนผู้ใช้
สุปรีย์ยังเสนอให้เปลี่ยนมุมมองจากการใช้ AI เป็นเพียง Tools หรือเครื่องมือ ไปสู่ AI Agent ที่สามารถทำงานตามเป้าหมายและช่วยตัดสินใจในกระบวนการทำงานบางส่วนได้ โดยผู้ประกอบการสามารถนำ AI มาช่วยทำงานและสร้างระบบภายในองค์กร ลดการพึ่งพาแรงงานจำนวนมาก และเพิ่มผลิตภาพของธุรกิจ
พร้อมตั้งข้อสังเกตว่า การส่งเสริม AI ไม่ควรมุ่งเน้นเพียงการเพิ่มจำนวนผู้ใช้ หรือการฝึกอบรมให้คนรู้จักเครื่องมือ AI มากขึ้น แต่ควรสนับสนุนให้ผู้ประกอบการนำ AI ไปสร้างระบบที่ใช้งานได้จริงภายในธุรกิจของตัวเอง
“เราไม่จำเป็นต้องเพิ่มจำนวนคน แต่ Productivity จะสูงขึ้น เราต้อง Scale ความสามารถในการประกอบธุรกิจ ไม่ต้อง Scale คนอีกต่อไป เลิกนับว่ามี AI กี่ตัวในระบบ แต่มานับว่าต่อคนมีมูลค่าเพิ่มขึ้นอย่างไร”
สุปรีย์กล่าวทิ้งท้ายว่า การเพิ่มผลิตภาพจะเป็นตัวชี้วัดความสำเร็จของเศรษฐกิจในอนาคต โดยประเทศไทยไม่ควรวัดความก้าวหน้าจากจำนวนคนที่ใช้ AI แต่ควรวัดจากความสามารถในการสร้างผลิตภาพและพัฒนาระบบที่นำไปใช้งานได้จริง หากผู้ประกอบการเตรียมพร้อมและปรับวิธีคิดได้ก่อน ก็จะสามารถนำ AI มาใช้สร้างประโยชน์และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันได้เร็วขึ้น
