บริษัทจรวดอวกาศและปัญญาประดิษฐ์ SpaceX ของ Elon Musk เตรียมยื่นเอกสารเข้าตลาดหุ้นในสัปดาห์นี้ ขณะที่ผู้เชี่ยวชาญคาดการณ์ว่าปี 2026 อาจกลายเป็นปีทองของตลาด Initial Public Offering (IPO) เมื่อบริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่หลายแห่งเตรียมเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์
ปีที่ผ่านมา บริษัทหลายร้อยแห่งในสหรัฐอเมริการะดมทุนรวมกันถึง 70 พันล้านดอลลาร์ผ่านการขายหุ้นสู่สาธารณะ แต่ปี 2026 อาจทำลายสถิติเดิมด้วยการเข้าตลาดของ SpaceX, OpenAI ผู้พัฒนา ChatGPT และ Anthropic บริษัทสตาร์ทอัพด้านปัญญาประดิษฐ์
ขั้นตอนการเข้าตลาดหุ้น
กระบวนการ IPO เริ่มต้นจากการเลือกตลาดหลักทรัพย์ที่จะเข้าจดทะเบียน ในสหรัฐอเมริกามีตัวเลือกหลักสองแห่ง คือ New York Stock Exchange (NYSE) ซึ่งเป็นตลาดหลักทรัพย์เก่าแก่และมีชื่อเสียงที่สุดในแมนฮัตตัน และ Nasdaq ตลาดอิเล็กทรอนิกส์ที่เป็นบ้านของบริษัทเทคโนโลยีใหญ่ที่สุดในโลก
บริษัทยังต้องเลือก "ticker" หรือรหัสย่อที่ใช้ระบุหุ้นของตน บางบริษัทเลือกใช้แบบเรียบง่าย เช่น MSFT สำหรับ Microsoft ขณะที่บางแห่งใช้ความคิดสร้างสรรค์ อย่าง DNUT สำหรับ Krispy Kreme หรือ CAR สำหรับบริษัทเช่ารถ Avis
การยื่นเอกสารและการตรวจสอบ
ก่อนขายหุ้นสู่สาธารณะ บริษัทต้องยื่นเอกสาร S-1 อย่างละเอียดต่อ Securities and Exchange Commission (SEC) หน่วยงานรัฐบาลที่กำกับดูแลตลาดการเงิน เอกสารนี้เป็นการวิเคราะห์เชิงลึกเกี่ยวกับการเงิน โมเดลธุรกิจ และความเสี่ยงของบริษัท
ตามที่ Paul Atkins ประธาน SEC กล่าวเมื่อเร็วๆ นี้ "สำหรับการยื่น S-1 อาจผ่านหลายรอบของความเห็นจากเจ้าหน้าที่ จึงอาจใช้เวลาหลายเดือน" โดยหน่วยงานกำลังพยายามเพิ่มความรวดเร็วของกระบวนการ
การนำเสนอต่อนักลงทุน
เมื่อเอกสารอยู่ระหว่างการดำเนินการ ผู้บริหารบริษัทจะเริ่ม "roadshow" โดยเดินทางไปตามเมืองต่างๆ เพื่อนำเสนอบริษัทต่อนักลงทุนสถาบันขนาดใหญ่ เช่น กองทุนบำเหน็จบำนาญและกองทุนเฮดจ์ฟันด์ รวมทั้งนักลงทุนรายย่อยทั่วไป
ตาม CNBC รายงานว่า SpaceX วางแผนจัดงานพิเศษสำหรับนักลงทุนรายย่อย 1,500 คนในเดือนมิถุนายน ทั้งนี้ ไม่ใช่ทุกบริษัทที่ผ่านขั้นตอนนี้ได้สำเร็จ บริษัทฟินเทค Clear Street ยกเลิกแผน IPO ในเดือนกุมภาพันธ์หลังไม่ได้รับความสนใจเพียงพอ
การกำหนดราคาหุ้น
ขั้นตอนที่ท้าทายที่สุดคือการกำหนดราคาหุ้น Matthew Kenney ผู้เชี่ยวชาญ IPO จาก Renaissance Capital กล่าวว่า "การกำหนดราคา IPO เป็นศิลปะมากกว่าวิทยาศาสตร์"
ธนาคารที่ให้คำปรึกษาต้องการระดมเงินได้มากที่สุด แต่ต้องเหลือพื้นที่ให้หุ้นขึ้นราคาเมื่อเริ่มซื้อขาย มิเช่นนั้นจะไม่มีใครต้องการซื้อ บางครั้งบริษัทต้องปรับเป้าหมาย เช่น Cerebras ที่ปรับราคาเป้าหมายสองครั้งก่อนจะเข้าตลาดที่ 185 ดอลลาร์ต่อหุ้น แล้วเห็นหุ้นพุ่งขึ้น 68% ในวันแรกของการซื้อขาย
