สุรพงษ์ ไพสิฐพัฒนพงษ์ ที่ปรึกษาประธานกลุ่มอุตสาหกรรมยานยนต์ และโฆษกกลุ่มอุตสาหกรรมยานยนต์ สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย ให้ความเห็นในรายการ “สนามข่าว 96” ถึงทิศทางอุตสาหกรรมยานยนต์ไทย ทั้งการส่งเสริมการใช้น้ำมัน E20 และ B20 นโยบายรถเก่าแลกรถใหม่เพื่อกระตุ้นตลาดรถกระบะ ตลอดจนแนวโน้มรถยนต์ไฟฟ้าและต้นทุนการผลิตแบตเตอรี่ โดยระบุว่า หลายนโยบายยังต้องใช้เวลาเตรียมความพร้อมและผ่านขั้นตอนการพิจารณาอีกหลายระดับ
ส่งเสริม E20-B20 ต้องให้เวลาเตรียมความพร้อม
สุรพงษ์กล่าวถึงแนวทางที่รัฐบาลต้องการส่งเสริมการใช้น้ำมัน E20 และ B20 ว่า จากการแถลงของนายกรัฐมนตรี แนวทางดังกล่าวยังไม่ได้เริ่มดำเนินการในทันที แต่เป็นโครงการที่ต้องใช้ระยะเวลา เพื่อแจ้งให้ผู้ผลิตรถยนต์เตรียมความพร้อม ซึ่งประเทศไทยเคยผ่านการเปลี่ยนแปลงลักษณะนี้มาแล้วในช่วงเปลี่ยนจากน้ำมันเบนซินมาเป็นแก๊สโซฮอล์ โดยรัฐบาลในขณะนั้นเปิดโอกาสให้ประชาชนเลือกใช้น้ำมัน ก่อนจะยกเลิกน้ำมันเบนซิน 91 เนื่องจากมีผู้ใช้น้อยและไม่คุ้มค่าต่อการจำหน่าย
สำหรับการส่งเสริม B20 นั้น รถกระบะทุกคันที่ผลิตในประเทศไทยสามารถใช้น้ำมันประเภทนี้ได้ ส่วน E20 ยังต้องพิจารณารายละเอียดเพิ่มเติม เนื่องจากเมื่อมีการเปลี่ยนสูตรน้ำมัน ผู้ผลิตจะต้องส่งตัวอย่างน้ำมันให้บริษัทแม่ทดสอบว่าเครื่องยนต์ที่ผลิตเพื่อจำหน่ายในประเทศไทยสามารถรองรับได้หรือไม่ รวมถึงต้องพิจารณาการพัฒนาวัสดุและส่วนประกอบต่าง ๆ ให้สอดคล้องกับคุณสมบัติของน้ำมัน จึงจำเป็นต้องมีระยะเวลาเตรียมตัว
ทั้งนี้ รถยนต์รุ่นใหม่ส่วนใหญ่ ทั้งเครื่องยนต์เบนซินและดีเซล สามารถรองรับ E20 และ B20 ได้ แต่รถรุ่นเก่าบางประเภทอาจไม่เหมาะสม เนื่องจากมีความเสี่ยงต่อการสึกหรอของเครื่องยนต์มากขึ้น
รถบรรทุกขนาดใหญ่ยังลังเลใช้ B20 หวั่นสึกหรอและค่าตรวจเช็กสูง
ส่วนกรณีรถบรรทุกและรถขนส่งขนาดใหญ่ยังไม่มั่นใจในการใช้น้ำมัน B20 นั้น สุรพงษ์ระบุว่า ผู้ประกอบการบางส่วนกังวลเรื่องการสึกหรอของเครื่องยนต์ดีเซล และค่าใช้จ่ายในการตรวจเช็กเครื่องยนต์ที่ค่อนข้างสูง จึงทำให้เกิดความลังเลในการเปลี่ยนมาใช้ B20
สำหรับการตรวจสอบว่ารถยนต์แต่ละรุ่นสามารถใช้น้ำมันประเภทใดได้บ้าง ควรยึดข้อมูลจากผู้ผลิตรถยนต์เป็นหลัก เนื่องจากผู้ผลิตจะมีเอกสารระบุข้อกำหนดไว้อย่างชัดเจน โดยมักติดไว้บริเวณฝาถังน้ำมัน
อุดหนุนราคาน้ำมันต้องดูสถานการณ์โลก ย้ำช่วยลดผลกระทบค่าขนส่ง
เมื่อถูกถามถึงความเป็นไปได้ในการตรึงส่วนต่างราคาน้ำมัน E20 และ B20 ซึ่งปัจจุบันมีราคาถูกกว่าน้ำมันทั่วไปประมาณลิตรละ 9-10 บาท จากมาตรการลดภาษีสรรพสามิตและการใช้เงินกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงเข้ามาช่วยอุดหนุน ว่าจะสามารถดำเนินการต่อไปในระยะยาวได้หรือไม่ สุรพงษ์กล่าวว่า ต้องขึ้นอยู่กับการคาดการณ์และแนวโน้มราคาน้ำมันในตลาดโลก
รัฐบาลพยายามตรึงราคาไม่ให้ส่งผลกระทบต่อผู้ใช้ โดยเฉพาะผู้ประกอบการรถบรรทุกที่มีภาระต้นทุนการขนส่งสินค้า หากราคาน้ำมันสูงขึ้นก็จะส่งผลต่อราคาสินค้าและการบริโภคของประชาชน จึงเห็นว่าการช่วยเหลือในส่วนนี้เป็นเรื่องที่ควรให้ความสำคัญ
อย่างไรก็ตาม ยังต้องติดตามสถานการณ์สงครามในตะวันออกกลาง รวมถึงความสามารถในการขนส่งน้ำมันผ่านช่องแคบฮอร์มุซและทะเลแดง ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญต่อทิศทางราคาพลังงาน
ส่วนโอกาสที่ราคาน้ำมันจะกลับไปอยู่ในระดับต่ำเหมือนในอดีต สุรพงษ์มองว่า ยังมีความเป็นไปได้จากการพัฒนาเทคโนโลยีด้านพลังงานและยานยนต์ ทั้งรถยนต์ไฟฟ้า พลังงานไฮโดรเจน และเทคโนโลยีอื่น ๆ ที่อาจเข้ามาทดแทนการใช้น้ำมันในอนาคต
ยกตัวอย่างการพัฒนารถยนต์ไฟฟ้าที่กลับมาได้รับความนิยม หลังมีการค้นพบและนำแร่ลิเทียมมาใช้ในการผลิตแบตเตอรี่ รวมถึงเทคโนโลยีใหม่ ๆ ที่อยู่ระหว่างการพัฒนา เช่น ระบบแม่เหล็กที่มีแนวคิดคล้ายรถไฟชินคันเซ็น และการพัฒนาเครื่องยนต์ให้สามารถใช้น้ำมันเพียง 1 ลิตร แต่เดินทางได้ระยะทางไกลขึ้น ซึ่งจะช่วยลดต้นทุนด้านพลังงาน
นอกจากนี้ ตลาดรถยนต์ยังเปลี่ยนแปลงไปตามสถานการณ์และราคาพลังงาน โดยในช่วงหนึ่งรถยนต์ไฮบริดสามารถทำยอดขายได้มากกว่ารถยนต์ไฟฟ้า แต่เมื่อราคาน้ำมันปรับตัวสูงขึ้น รถยนต์ไฟฟ้าก็กลับมาได้รับความนิยมมากกว่า สะท้อนให้เห็นว่าปัจจัยด้านราคาและเทคโนโลยีมีผลต่อการตัดสินใจของผู้บริโภค
มองอุดหนุน B20 เป็นการช่วยภาคขนส่งและเกษตรกร
สำหรับข้อกังวลว่าการอุดหนุนราคาน้ำมัน E20 และ B20 จะทำให้ผู้ใช้น้ำมันเบนซินและดีเซลทั่วไปต้องร่วมแบกรับภาระผ่านภาษีและกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงหรือไม่ สุรพงษ์อธิบายว่า ผู้ใช้น้ำมันเบนซินส่วนใหญ่ไม่ได้ใช้เพื่อการขนส่งสินค้า ขณะที่น้ำมันดีเซลมีความเกี่ยวข้องกับภาคการบรรทุกและขนส่งโดยตรง หากต้นทุนเชื้อเพลิงสูงขึ้นก็จะส่งผลต่อราคาสินค้า ดังนั้น การอุดหนุนจึงเป็นการช่วยเหลือร่วมกันเพื่อไม่ให้ประชาชนต้องรับภาระจากราคาสินค้าที่แพงขึ้นมากเกินไป
ส่วนข้อวิจารณ์ว่าผู้ได้รับประโยชน์ที่แท้จริงอาจเป็นกลุ่มทุนที่ผลิตไบโอดีเซลและเอทานอลนั้น สุรพงษ์กล่าวว่า ประเทศไทยเป็นประเทศเกษตรกรรม การส่งเสริมการใช้พลังงานจากพืชเกษตรย่อมช่วยสร้างรายได้ให้เกษตรกร สามารถจำหน่ายผลผลิตได้มากขึ้น และมีฐานะทางเศรษฐกิจที่มั่นคงขึ้น
เมื่อเกษตรกรมีรายได้และอำนาจซื้อเพิ่มขึ้น ก็จะส่งผลต่อการบริโภคสินค้าและบริการที่ผลิตในประเทศ ช่วยสร้างการจ้างงานและกระตุ้นเศรษฐกิจโดยรวม โดยมองว่าเรื่องการยกระดับรายได้เกษตรกรเป็นแนวทางที่รัฐบาลหลายชุดดำเนินการมาอย่างต่อเนื่อง ไม่ใช่เฉพาะรัฐบาลปัจจุบัน
รถเก่าแลกกระบะใหม่ยังไม่สรุป ต้องผ่านคณะกรรมการกลั่นกรองและ ครม.
สำหรับแนวคิดโครงการรถเก่าแลกรถกระบะใหม่ ซึ่งถูกหยิบยกขึ้นมาเป็นมาตรการกระตุ้นอุตสาหกรรมยานยนต์ไทย สุรพงษ์กล่าวว่า ก่อนหน้านี้ยังไม่มีข้อสรุปชัดเจนว่าจะมีบริษัทใดเข้ามาดำเนินการทำลายซากรถเก่า แต่เมื่อเดือนที่ผ่านมา กลุ่มอุตสาหกรรมยานยนต์และสมาคมอุตสาหกรรมยานยนต์ได้ลงพื้นที่ไปดูสถานประกอบการที่รับกำจัดซากรถยนต์ในอำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
ปัจจุบันมีผู้ประกอบการที่ดำเนินการกำจัดซากรถยนต์อยู่แล้วอย่างน้อย 8 ราย โดยเงื่อนไขสำคัญของโครงการคือ รถยนต์เก่าที่นำมาแลกจะต้องถูกนำไปทำลาย และไม่สามารถกลับมาวิ่งบนท้องถนนได้อีก
อย่างไรก็ตาม การดำเนินโครงการยังมีประเด็นที่ต้องพิจารณา โดยเฉพาะข้อกฎหมาย เนื่องจากรถยนต์ที่จำหน่ายในประเทศไทยมีภาระภาษีค่อนข้างสูง ส่งผลให้ราคาจำหน่ายอยู่ในระดับสูงอยู่แล้ว จึงต้องคำนึงถึงความสามารถในการจ่ายของประชาชน เพราะประเทศไทยยังติดอยู่ในกลุ่มประเทศรายได้ปานกลางระดับสูงมาเป็นเวลานาน และยังไม่สามารถก้าวพ้นกับดักดังกล่าวได้
ส่วนรูปแบบการสนับสนุนที่มีการพูดถึงว่าเป็นสูตร 4-4-2 โดยภาครัฐสนับสนุน 40,000 บาท บริษัทผู้ผลิตรถยนต์สนับสนุนอีก 40,000 บาท และรับซื้อซากรถเก่า 20,000 บาทนั้น สุรพงษ์ระบุว่า ยังไม่มีข้อสรุป เนื่องจากราคาซากรถขึ้นอยู่กับสภาพรถและการดูแลรักษา รถที่ได้รับการบำรุงรักษาและเปลี่ยนชิ้นส่วนตามระยะเวลาอาจมีมูลค่าสูงถึงหลักแสนบาทได้
สุรพงษ์กล่าวด้วยว่า แนวคิดรถเก่าแลกรถใหม่เป็นเรื่องที่เคยเสนอมาแล้วตั้งแต่ช่วงที่มีปัญหาฝุ่น PM2.5 เมื่อกว่า 10 ปีก่อน แต่จนถึงขณะนี้ยังไม่เกิดขึ้นจริง หากรัฐบาลชุดปัจจุบันสามารถผลักดันให้เกิดโครงการได้ก็ถือเป็นเรื่องที่น่าชื่นชม
ทั้งนี้ แม้จะมีการระบุว่าโครงการอาจได้ข้อสรุปในปีหน้า แต่ยังต้องผ่านคณะกรรมการกลั่นกรองก่อน หากเห็นชอบจึงจะเสนอเข้าสู่การพิจารณาของคณะรัฐมนตรี จึงยังมีอีกหลายขั้นตอนที่ต้องติดตาม
ยอดขายกระบะทรุดจากกว่า 3 หมื่น เหลือ 1 หมื่นคันต่อเดือน
เมื่อถามว่าโครงการรถเก่าแลกรถใหม่จะช่วยฟื้นฟูอุตสาหกรรมรถกระบะไทยได้มากน้อยเพียงใด สุรพงษ์ระบุว่า ยังต้องประเมินจากรายละเอียดของโครงการ โดยผู้เสนอแนวคิดตั้งเป้าหมายไว้ที่รถยนต์ประมาณ 150,000 คัน หากดำเนินการได้ตามเป้าหมายก็จะช่วยให้ตลาดรถกระบะฟื้นตัวได้อย่างแน่นอน
เนื่องจากปัจจุบันยอดขายรถกระบะทุกยี่ห้อปรับลดลงอย่างมาก จากเดิมเมื่อประมาณ 3 ปีก่อน เคยมียอดขายมากกว่า 30,000 คันต่อเดือน แต่ปัจจุบันเหลือเพียงประมาณ 10,000 คันต่อเดือนเท่านั้น ส่งผลกระทบต่อผู้ประกอบการและแรงงานในอุตสาหกรรมการผลิตชิ้นส่วนยานยนต์อย่างมาก
สำหรับเงื่อนไขรถยนต์ใหม่ที่จะเข้าร่วมโครงการนั้น สุรพงษ์ระบุว่า ต้องเป็นรถกระบะที่ผ่านมาตรฐานยูโร 5 และสามารถใช้น้ำมัน B20 ได้ หรือเป็นรถกระบะไฟฟ้าก็ได้ แต่มีเงื่อนไขสำคัญว่าจะต้องผลิตภายในประเทศไทยเท่านั้น ไม่รวมรถยนต์นำเข้า
โดยประเทศไทยมีผู้ผลิตรถกระบะไฟฟ้าอยู่หลายราย และที่ผ่านมาได้มีการผลิตเพื่อส่งออกแล้ว จึงถือว่าประเทศไทยมีศักยภาพเป็นฐานการผลิตรถกระบะไฟฟ้า อย่างไรก็ตาม การเพิ่มสัดส่วนการผลิตชิ้นส่วนภายในประเทศจะขึ้นอยู่กับปริมาณการผลิต หากมีจำนวนมากเพียงพอ ผู้ผลิตชิ้นส่วนก็จะสามารถทยอยเพิ่มการลงทุนและการผลิตตามไปด้วย
โรงงานแบตเตอรี่ต้องลงทุน 5 หมื่นล้านบาท ผลิตรถ EV อย่างน้อย 3 แสนคันจึงคุ้มทุน
สุรพงษ์ยังกล่าวถึงข้อจำกัดด้านการลงทุนในอุตสาหกรรมรถยนต์ไฟฟ้าว่า การตั้งโรงงานผลิตแบตเตอรี่ระดับเซลล์ต้องใช้เงินลงทุนอย่างน้อย 50,000 ล้านบาท ซึ่งเป็นการลงทุนที่สูงกว่าโรงงานผลิตรถยนต์ทั่วไป เนื่องจากมีขั้นตอนการผลิตที่ซับซ้อนและเกี่ยวข้องกับวัตถุดิบสำคัญอย่างแร่ลิเทียม
การลงทุนดังกล่าวจะคุ้มทุนได้ก็ต่อเมื่อมีปริมาณรถยนต์ไฟฟ้าที่ใช้แบตเตอรี่ในระดับอย่างน้อย 300,000 คันขึ้นไป จึงจะมีความเหมาะสมต่อการตั้งโรงงานผลิตแบตเตอรี่ระดับเซลล์ในประเทศ
อย่างไรก็ตาม เทคโนโลยีแบตเตอรี่ยังมีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง โดยในปีนี้เริ่มมีการผลิตแบตเตอรี่โซเดียมไอออนออกมาแล้ว ซึ่งมีคุณสมบัติด้านความปลอดภัยสูงกว่า และอาจช่วยลดความกังวลเกี่ยวกับปัญหาไฟไหม้แบตเตอรี่ได้ในอนาคต
ค่ายรถเร่งนำเข้า EV ก่อนภาษี 35% มีผล 1 มกราคม 2570
ส่วนกระแสการเร่งนำเข้ารถยนต์ไฟฟ้าในช่วงปลายปีนี้ ก่อนที่รถยนต์ไฟฟ้านำเข้าจะต้องเสียภาษีในอัตรา 35% ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2570 สุรพงษ์มองว่าเป็นเรื่องปกติที่ผู้ประกอบการจะเร่งดำเนินการนำเข้าให้ทันก่อนมาตรการภาษีใหม่มีผลบังคับใช้
นอกจากการนำเข้ารถยนต์แล้ว ผู้ประกอบการยังต้องดำเนินการชำระภาษีสรรพสามิตให้เสร็จสิ้นภายในช่วงวันทำการสุดท้ายของปีนี้ด้วย เนื่องจากวันที่ 31 ธันวาคมเป็นวันหยุด จึงต้องเร่งจัดการขั้นตอนด้านภาษีให้แล้วเสร็จก่อนสิ้นปี เพื่อให้ทันตามเงื่อนไขก่อนการปรับขึ้นภาษีในปี 2570




