คิดว่าระบบปัญญาประดิษฐ์ (เอไอ) ทำได้แค่ภาพวาด หรือบทสนทนาใช่ไหม? สำหรับองค์การนาซ่า (NASA) เขาคิดไปไกลกว่านั้นด้วยการทำโปรเจกต์ชื่อ Evolved Structures โปรเจกต์ที่จะนำระบบปัญญาประดิษฐ์มาออกแบบชิ้นส่วนให้กับยานอวกาศ และอุปกรณ์อื่นๆ เช่น บอลลูนสำรวจเหตุการณ์, เครื่องสแกนชั้นบรรยากาศโลก ไปจนถึงกล้องโทรทรรศน์
ความแปลกประหลาดไม่ได้มีแค่เรื่องการใช้ระบบเอไอเท่านั้น เพราะชิ้นส่วนที่ถูกออกแบบมาล้วนมีรูปลักษณ์กระยึกกระยือราวกับหลุดมากจากชิ้นส่วนยานมนุษย์ต่างดาว โดยวิศวกรเจ้าของโปรเจกต์กล่าวว่าเขาได้รับแรงบันดาลใจมากจากหนังไซไฟที่เขานึกถึงขึ้นได้ระหว่างช่วงโรคโควิดกำลังแพร่ระบาด “มันเกิดขึ้นตอนช่วงโรคระบาด ผมมีเวลาว่างมาก และผมกำลังดูละครโทรทัศน์เรื่อง The Expanse” ไรอัน แมคเคลแลนด์ (Ryan McClelland) วิศวกรวิจัยของศูนย์การบินอวกาศก็อดดาร์ด (Goddard Space Flight Center) กล่าว “ในเรื่องมันมีโครงสิ่งก่อสร้างขนาดใหญ่บนอวกาศ มันเลยทำให้ผมคิดว่า พวกเราคงไม่ไปถึงจุดนั้นแน่ด้วยสิ่งที่เรากำลังทำตอนนี้”
ความแปลกประหลาดไม่ได้มีแค่เรื่องการใช้ระบบเอไอเท่านั้น เพราะชิ้นส่วนที่ถูกออกแบบมาล้วนมีรูปลักษณ์กระยึกกระยือราวกับหลุดมากจากชิ้นส่วนยานมนุษย์ต่างดาว โดยวิศวกรเจ้าของโปรเจกต์กล่าวว่าเขาได้รับแรงบันดาลใจมากจากหนังไซไฟที่เขานึกถึงขึ้นได้ระหว่างช่วงโรคโควิดกำลังแพร่ระบาด “มันเกิดขึ้นตอนช่วงโรคระบาด ผมมีเวลาว่างมาก และผมกำลังดูละครโทรทัศน์เรื่อง The Expanse” ไรอัน แมคเคลแลนด์ (Ryan McClelland) วิศวกรวิจัยของศูนย์การบินอวกาศก็อดดาร์ด (Goddard Space Flight Center) กล่าว “ในเรื่องมันมีโครงสิ่งก่อสร้างขนาดใหญ่บนอวกาศ มันเลยทำให้ผมคิดว่า พวกเราคงไม่ไปถึงจุดนั้นแน่ด้วยสิ่งที่เรากำลังทำตอนนี้”
ไอเดียคือการให้นักออกแบบใช้ระบบการสร้างของเอไอมาออกแบบชิ้นส่วนเป็นเวลานานกว่าหลายปี ต้องขอบคุณซอฟต์แวร์ CAD อย่าง Autodesk และ nTopology และยังมีโปรแกรมอย่าง Divergent3D ที่ทั้งธุรกิจหารายได้จากการออกแบบด้วยเอไอ อย่างโครงรถของ Aston Martin รุ่น DBR22 ก็ยังใช้การออกแบบจากเอไอ
แน่นอนว่าเราคงเทียบกันไม่ได้ระหว่างอุตสาหกรรมการบินกับอุตสาหกรรมรถยนต์ เพราะอุตสาหกรรมการบินต้องมีความเข้มงวดกว่าเพื่อไม่ให้เกิดความผิดพลาดระหว่างปฏิบัติการ หลังจากได้โปรแกรมที่ต้องใช้แล้ว แมคเคลแลนด์กล่าวว่าการใส่คำสั่งหรือพรอมต์ (prompt) ต้องลงรายละเอียดให้ชัดเจนเพื่อผลลัพธ์ที่ดีที่สุด หลายคนอาจคิดว่าเขาคงใช้คำสั่งเป็นข้อความทั่วไป แต่ในส่วนของวิศวกรรมเขาจำเป็นต้องใส่ข้อมูลเชิงเรขาคณิตและเจาะจงลักษณะของชิ้นส่วนโดยละเอียด แม้แต่การใส่คำสั่งให้กับเอไอก็ยังต้องใช้ความสามารถประมาณหนึ่งอยู่เหมือนกัน
แน่นอนว่าเราคงเทียบกันไม่ได้ระหว่างอุตสาหกรรมการบินกับอุตสาหกรรมรถยนต์ เพราะอุตสาหกรรมการบินต้องมีความเข้มงวดกว่าเพื่อไม่ให้เกิดความผิดพลาดระหว่างปฏิบัติการ หลังจากได้โปรแกรมที่ต้องใช้แล้ว แมคเคลแลนด์กล่าวว่าการใส่คำสั่งหรือพรอมต์ (prompt) ต้องลงรายละเอียดให้ชัดเจนเพื่อผลลัพธ์ที่ดีที่สุด หลายคนอาจคิดว่าเขาคงใช้คำสั่งเป็นข้อความทั่วไป แต่ในส่วนของวิศวกรรมเขาจำเป็นต้องใส่ข้อมูลเชิงเรขาคณิตและเจาะจงลักษณะของชิ้นส่วนโดยละเอียด แม้แต่การใส่คำสั่งให้กับเอไอก็ยังต้องใช้ความสามารถประมาณหนึ่งอยู่เหมือนกัน
ผลที่ได้ออกมาคือชิ้นส่วนที่บิดเบี้ยวคล้ายกับมนุษย์ต่างดาว ดูเผินๆ อาจใช้การไม่ได้ แต่เมื่อเห็นการใช้งานจริงๆ จะรู้ทันทีว่ามันไม่ได้เปล่าประโยชน์ แมคเคลแลนด์มองเห็นว่าระบบปัญญาประดิษฐ์ หรือเอไอ เป็นเหมือนที่ปรึกษาเวลาทำงานออกแบบ และทีมนักออกแบบสามารถย่นเวลาการทำงานจากสเกลงานที่ต้องใช้เวลาหลายเดือนกลายเป็นงานที่ใช้เวลาเพียงไม่กี่วัน หริอไม่กี่ชั่วโมงได้อย่างสบายๆ อย่างไรก็ตาม แมคเคลแลนด์เน้นย้ำว่ากระบวนการทำงานยังคงต้องใช้คำสั่งที่ป้อนโดยมนุษย์ เพราะอย่างในส่วนงานออกแบบชิ้นส่วน เอไอมักออกแบบชิ้นส่วนให้มีความบางจนใช้การไม่ได้
โปรเจกต์นี้ไม่ใช่โปรเจกต์ใหม่ เพราะชิ้นส่วนที่ถูกออกแบบโดยเอไอนี้ถูกใช้งานในหลายภารกิจแล้ว หนึ่งในภารกิจที่ว่าคือ ‘Mars Sample Return and Excite’ นี่เป็นเพียงก้าวเล็ก ๆ ที่สำคัญของวงการอุตสาหกรรมการบินและอวกาศ การใช้ระบบเอไออาจช่วยเพิ่มความสร้างสรรค์ให้กับการออกแบบที่ยังมอบฟังก์ชั่นที่ครบถ้วนใช้ได้จริง ไม่แน่ในอนาคตระบบเอไออาจมีบทบาทมากขึ้นในอุตสาหกรรมจนถึงขั้นสั่งให้สร้างยานอวกาศไปเลยก็ได้
โปรเจกต์นี้ไม่ใช่โปรเจกต์ใหม่ เพราะชิ้นส่วนที่ถูกออกแบบโดยเอไอนี้ถูกใช้งานในหลายภารกิจแล้ว หนึ่งในภารกิจที่ว่าคือ ‘Mars Sample Return and Excite’ นี่เป็นเพียงก้าวเล็ก ๆ ที่สำคัญของวงการอุตสาหกรรมการบินและอวกาศ การใช้ระบบเอไออาจช่วยเพิ่มความสร้างสรรค์ให้กับการออกแบบที่ยังมอบฟังก์ชั่นที่ครบถ้วนใช้ได้จริง ไม่แน่ในอนาคตระบบเอไออาจมีบทบาทมากขึ้นในอุตสาหกรรมจนถึงขั้นสั่งให้สร้างยานอวกาศไปเลยก็ได้
