ช่วงนี้เยาวราชจากเป็นที่รู้จัก กำลังครึกโครมไปทั่วโลก เมื่อภาพถนนสายนี้ปรากฏอยู่ใน MV - Rockstar ของ ลิซ่า-ลลิษา มโนบาล
ถึงแม้สีสันเยาวราชที่หลายคนคุ้นตา คือ เวลากลางคืน เนื่องจากถนนสายนี้ไม่เคยหลับ แต่รู้หรือไม่ว่า เยาวราชยังมีอีกสีสันที่หลายคนไม่รู้ซ่อนอยู่
ท่ามกลางวุ่นวายของย่านการค้าในเวลากลางวันตั้งแต่เช้าจรดเย็น ชีพจรของเยาวราชเต้นเร่าด้วยวิถีชีวิตของชาวบ้านและผู้คนในพื้นที่
คนไทยและนักท่องเที่ยวหลายคนอาจไม่รู้ว่า เวลานั้นเยาวราชอบอวลด้วยกลิ่นเฉพาะอยู่ 3 กลิ่น เป็นกลิ่นที่ลอยฟุ้งในความทรงจำของคนเก่าคนแก่
และวันนี้กลิ่นเหล่านั้นกำลังค่อยๆ เลือนหายไป...
1\. กลิ่นข้าวต้ม
‘เจียะม้วย’ ข้าวต้มแบบเยาวราชสไตล์ ทั่วไปเราเรียกข้าวต้มกุ้ย ข้าวต้มเป็นของกินดั้งเดิมในย่านจีน ทานกันมาตั้งแต่ยุคเสื่อผืนหมอนใบ คนจีนรอนแรมมาไม่มีเงินทองหนีความทุกข์ยาก อาหารที่ทำทานตอนแรก คือการเจียะม้วย กับ หิน ครับ หินกรวดแช่เกลือ เอามาดูดๆ ทานกับข้าวต้ม เวลาผ่านไปทำงานมีรายได้กับข้าวเริ่มดีขึ้น เริ่มมีกับข้าว เตียะม้วย ไม่ได้บ่งบอกตัวตนของคนจีน แต่ กลิ่น รสชาติ เป็นสิ่งเตือนสอนการสู้ชีวิต ถัดมา กลิ่น เจียะม้วยจะหอมข้าว หอมมะนาว หอมกระทะ หอมน้ำปลา อันนี้ขาดไม่ได้ น้ำปลาเป็นเครื่องปรุงในวัฒนธรรมจีนที่เพิ่มรสชาติความเข้มข้น ลองไปร้านเหล่าตั๊ง ที่ถนนพาดสาย สัมผัสเจียะม้วยไปเช้าๆนะแบ้วจะไม่ผิดหวัง
2\. กลิ่นธูป
ศาลเจ้ากระจายอยู่ในเยาวราช ศาลคือศูนย์กลางชุมชน กลิ่นธูปในตอนเช้า ที่บ้าน และที่ศาลเจ้า บอกถึงการเริ่มต้นของวัน การไหว้เจ้าเพื่อ ขอพรเป็นเรื่องปกติที่คนเก่าคนแก่ถูกสอน ทั้งวัดจีน วัดญวน ศาลเจ้ากระจายอยู่ตลอดย่าน วันนี้กลิ่นธูปจางไปมาก เป็นเพียงความตระหนักรู้ ถึงมลภาวะทางอากาศ และโรคภัยจากควัน ธูปกลายเป็นธูปไร้ควัน บางศาลไม่ใช้ธูป กลิ่นธูปจางไปแล้ว แต่ไม่จางศรัทธาที่คนมีต่อที่พึ่งที่มานับร้อยปีของคนเยาวราช
3\. กลิ่นเครื่องเทศ
ย่านทรงวาดเคยเป็นฮับของเครื่องเทศ เมื่อการค้ารุ่งเรือง ใครที่ไปทรงวาดต้องได้กลิ่นเครื่องเทศ ใครจะทำกับข้าว หาเครื่องเทศ ต้องมาทรงวาด
ทุกวันนี้ทรงวาดเหลือร้านเครื่องเทศอยู่บ้างในซอยข้างโรงเรียนเผยอิง ที่ยังเปิดรอให้คนมาซื้อหา
จริงๆ กลิ่นของเยาวราชมีมากกว่าสามกลิ่นนี้ ขึ้นอยู่กับว่าคนๆ นั้นเคยซอกแซกย่านนี้ในเวลาก่อนตะวันตกดินมากน้อยแค่ไหน เพราะที่นี่มีทั้งกลิ่นน้ำปลา กระเทียมดอง กลิ่นขนม กลิ่นกับข้าว กลิ่นยาสมุนไพร กลิ่นใบชา ฯลฯ อีกสารพัดที่ซุกซ่อนอยู่ตามร้านรวงต่างๆ
ถ้าเยาวราชเวลากลางคืนเต็มไปด้วยอาหารอร่อย เยาวราชตอนกลางวันคือสีสันวิถีชีวิตชุมชนคนจีนที่ย้ายมาตั้งรกรากเมื่อสมัยรัชกาลที่ 5 เมื่อมีการตัดถนนเยาวราชใน พ.ศ.2435
ร้อยกว่าปีผ่านมา กลิ่นวิถีชีวิตเก่าๆ เริ่มจางหายไปกับกาลเวลา คลื่นทุนจีนใหม่จากแผ่นดินใหญ่ถาโถมเข้ามายึดครองพื้นที่การค้า ทายาทคนจีนรุ่นเก่าที่วันนี้กลายเป็นคนไทยถูกแทนที่ บางส่วนปรับตัวไม่ทัน บางส่วนไร้ลูกหลานรับช่วงต่อ บางส่วนขอหยุดพักเมื่อชีวิตถึงเวลาเกษียณ
เวลาเปลี่ยน สิ่งต่างๆ เปลี่ยนแปลง กลิ่นเยาวราชเดิมๆ กำลังหายไป...
