ปริศนาถนนเยาวราช ชื่อถนนสายนี้หมายถึงคนๆ หนึ่งที่น้อยคนจะรู้ว่าใคร?

29 มิ.ย. 2567 - 07:56

  • ถนนเยาวราช เริ่มต้นตั้งแต่ถนนจักรเพชรถึงถนนเจริญกรุง สร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5

  • เดิมชื่อถนนยุพราช ก่อนเปลี่ยนมาเป็นเยาวราช

  • ยุพราชและเยาวราช หมายถึง ราชโอรสที่ยังเยาว์พระชนม์ ใครคือราชโอรสพระองค์นั้น

yaowarat_road_mystery_who_does_it_mean_SPACEBAR_Hero_13c2edde99.png

ย้อนอดีตถนนเยาวราช ถนนสายการค้าและถนนที่ไม่เคยหลับย่านไชน่าทาวน์ของกรุงเทพฯ ที่โด่งดังไปทั่วโลก และกลายเป็นกระแสไวรัลทันที หลังลิซ่าปล่อยทีเซอร์ MV เพลง ROCKSTAR

yaowarat_road_mystery_who_does_it_mean_SPACEBAR_Photo01_8280fbaec3.png
ฉากถนนเยาวราชในทีเซอร์ MV เพลง ROCKSTAR

ภาพจำของเยาวราชคือย่านชุมชนชาวจีน เต็มไปด้วยร้านอาหารอร่อย ร้านขายทอง และเสียงล้งเล้งของสำเนียงและภาษาจีนแต้จิ๋ว

แต่มีน้อยคนจะสงสัยหรือตั้งคำถามถึงคำว่า “เยาวราช” ซึ่งหมายถึงบุคคลคนๆ หนึ่ง

คำถามคือ แล้วคนๆ นั้นคือใคร?

ถนนเยาวราชสร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5 มีชื่อว่าถนนยุพราช ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็นถนนเยาวราช

ถ้าชื่อยุพราชคือตัวบุคคล คำถามคือใครเป็นยุพราช และยุพราชกับเยาวราชใช่คนเดียวกันไหม

พจนานุกรมวิสามานยนามไทย วัด วัง ถนน สะพาน ป้อม ของราชบัณฑิตยสถาน เล่าถึงถนนเยาวราชไว้ว่า

ถนนเยาวราช เริ่มต้นตั้งแต่ถนนจักรเพชรถึงถนนเจริญกรุง เป็นถนนที่สร้างขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ถนนสายนี้สร้างขึ้นตามโครงการถนนอำเภอสำเพ็ง ที่เป็นนโยบายสร้างถนนในท้องที่ที่เจริญแล้วเพื่อส่งเสริมการค้าขาย สำเพ็งเป็นย่านการค้าที่เจริญมากแห่งหนึ่ง นอกเหนือจากบริเวณถนนเจริญกรุงแล้ว ทำให้มีพระราชดำริที่จะสร้างถนนให้มากขึ้น

yaowarat_road_mystery_who_does_it_mean_SPACEBAR_Photo02_44838f0611.png
ถนนเยาวราช พ.ศ.2520 โดยช่างภาพ Don Oppedijk

ถนนเยาวราชเป็นหนึ่งในถนนที่สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ ขณะดำรงตำแหน่ง เสนาบดีกระทรวงโยธาธิการเสนอให้สร้าง

สมเด็จเจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ กราบบังคมทูลว่า จะสร้างถนนใน พ.ศ.2435 โดยให้ใช้ชื่อว่า ถนนยุพราช ต่อมาโปรดเกล้าฯ พระราชทานชื่อว่า ถนนเยาวราช  แสดงว่าตั้งแต่มีชื่อแรกว่ายุพราชและเปลี่ยนเป็นเยาวราช เกิดขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5 ทั้งหมด

yaowarat_road_mystery_who_does_it_mean_SPACEBAR_Photo_V01_03911b7436.png
สมเด็จเจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ ภาพจากกรมศิลปากร

การสร้างถนนเยาวราชมีอุปสรรคหลายอย่าง ทั้งเรื่องราวราษฎรที่ขัดขวางการตัดถนนและเจ้าของที่ดินหลายรายกว่าจะขายที่ดินได้ กว่าถนนจะสำเร็จต้องใช้เวลาถึง 8 ปี (พ.ศ.2435-2443)

การตัดถนนนี้รัชกาลที่ 5 ทรงมีพระราชดำริให้ทำให้สำเร็จเพราะยิ่งเวลานานไปราคาที่ดินอาจจะแพงขึ้นซึ่งก็เป็นอย่างนั้นจริงๆ ในทุกวันนี้

ถ้าอธิบายตามรูปคำว่า ยุพราชและ เยาวราช แปลว่า ราชโอรสที่ยังเยาว์พระชนม์ หากเป็นคำนามหมายถึง รัชทายาทที่พระเจ้าอยู่หัวทรงสถาปนาให้ดำรงตำแหน่งสมเด็จพระยุพราช ช่วงเวลาที่สร้างถนนเยาวราชมีการสถาปนา ตำแหน่งสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชสยามมงกุฎราชกุมาร ถวาย สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมาร

yaowarat_road_mystery_who_does_it_mean_SPACEBAR_Photo_V02_8b6c720149.png
สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมาร

อาจเป็นไปได้ว่ายุพราชและเยาวราชหมายถึง สมเด็จเจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศฯ แม้พระองค์จะทรงมีพระชนม์ที่เพียง 15 พรรษา แต่ในเวลาที่ถนนกำลังกำลังดำเนินการอยู่

สมเด็จเจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศฯ ประสูติ พ.ศ.2421 ตั้งเป็นสยามมกุฎฯ พ.ศ.2430 สวรรคต พ.ศ.2438 ก่อนถนนเยาวราชจะสร้างเสร็จ

ในหลักฐานอื่นแม้แต่ใน สาส์นสมเด็จ ที่รวบรวมความรู้ ก็ไม่ได้เขียนให้ชัดเจนว่าหมายถึงใคร

ดังนั้น หากพิจารณาตาม ความเป็นไปได้ของชื่อถนนมีทางเป็นไปได้ทางเดียว คือหมายถึง สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมาร

เรื่องเด่นประจำสัปดาห์