ทำความรู้จักโรค Focal Dystonia ฝันร้ายของนักดนตรีที่บางทีอาจลุกลามจากอาชีพมาถึงชีวิตประจำวัน

21 ต.ค. 2569 - 16:01

  • หนึ่งในสาเหตุที่ หมู-วิทวัส ภักดิ์แจ่มใส มือกลอง Sweet Mullet ประกาศยุติบทบาทสมาชิกวงมาจากโรค Focal Dystonia โรคที่เป็นฝันร้ายของนักดนตรีซึ่งปัจจุบันส่งผลกระทบถึงชีวิตประจำวันของเขา

ทำความรู้จักโรค Focal Dystonia ฝันร้ายของนักดนตรีที่บางทีอาจลุกลามจากอาชีพมาถึงชีวิตประจำวัน

เป็นข่าวที่น่าใจหายของวงการดนตรีพอสมควร เมื่อสองสมาชิกหลักของวง Sweet Mullet วงร็อก-เมทัลชื่อดัง เต๋า-ดุลยเกียรติ เลิศสุวรรณกุล นักร้องนำ และ หมู-วิทวัส ภักดิ์แจ่มใส มือกลอง ประกาศยุติบทบาทหลังสิ้นสุดคอนเสิร์ตใหญ่ของวงในช่วงต้นปีหน้า ปิดฉากในฐานะสมาชิกดั้งเดิมอันยาวนานกว่า 23 ปี นับตั้งแต่พ.ศ. 2546 ลงอย่างเป็นทางการ ในขณะที่อีกสองสมาชิก แป๊บ-ชณันวิชญ์ ตันติโกสิตรัตน์ และ ตี่-พิสุทธิ์ โล่ห์สีทอง จะยังคงเดินหน้ากับวงต่อไป   

สำหรับเหตุผลของ เต๋า นักร้องนำอยู่ที่เรื่องของการอิ่มตัวหลังจากที่โลดแล่นและประสบความสำเร็จกับวงมาอย่างยาวนานกว่าสองทศวรรษ ในขณะที่ของ หมู เป็นเรื่องปัญหาสุขภาพ เนื่องจากเจ้าตัวได้ออกมาโพสต์เกี่ยวกับสาเหตุว่าเขาเป็นโรค Focal Dystonia ซึ่งแฟนคลับของวงต่างทราบกันดีอยู่แล้ว โดยเจ้าตัวอธิบายเพิ่มเติมว่าจากที่เป็นเฉพาะเวลาเล่นดนตรี ตอนนี้ได้ลุกลามมาเกิดขึ้นในชีวิตประจำวันแล้ว ทำให้ถึงเวลาที่เขาต้องหยุดเล่นดนตรี และวันนี้เราจะพาไปทำความรู้จักเจ้าโรคนี้กัน 

Focal Dystonia คือ โรคทางระบบประสาทที่ทำให้กล้ามเนื้อเฉพาะส่วนเกิดการหดเกร็งหรือเคลื่อนไหวผิดปกติโดยไม่ตั้งใจ โดยบางชนิดจะเกิดเฉพาะเวลาทำกิจกรรมบางอย่าง เช่น เล่นดนตรี เขียนหนังสือ หรือ พูด เป็นต้น ซึ่งสำหรับนักดนตรีถือว่าเป็นปัญหาพอสมควร โดยจะเรียกว่า Musician's Dystonia หรือ Task-specific focal dystonia พบในนักดนตรีอาชีพประมาณ 1% และจะเริ่มสูญเสียความแม่นยำในการควบคุมมือลงเรื่อยๆ  

อาการหลักๆ ของโรคนี้คือ สมองจะสั่งการให้มือทำงานปกติแต่การควบคุมการเคลื่อนไหวจะ ‘รวน’ อย่างของ หมู Sweet Mullet จากที่ตีกลองได้ด้วยน้ำหนักแขนปกติจะกลายเป็นแขนงอหรือเกร็ง สั่นหรือกระตุก เวลาปกติตีกลองด้วยความแม่นยำทั้งจังหวะและน้ำหนักก็จะกลายเป็นทุกอย่างลดลงไปหมด จากที่เล่นดีๆ ก็จะมีผิดพลาดให้เห็น หรืออีกคนในวงการดนตรีบ้านเราที่เป็นแบบนี้ก็คือ หรั่ง-เทวฤทธิ์ ศรีสุข มือเบส Silly Fools ที่จะมีอาการบริเวณนิ้วมือข้างซ้ายจนส่งผลต่อการเล่นเบส แต่ในกรณีของ หมู ตอนนี้เจ้าตัวบอกว่าเริ่มลุกลามมาเป็นในชีวิตประจำวันแล้ว

สำหรับสาเหตุที่แท้จริงของ Focal Dystonia หลายชนิดยังไม่ทราบแน่ชัด และอาจมีทั้งปัจจัยทางพันธุกรรมและสิ่งแวดล้อมร่วมด้วย โดยในนักดนตรีมีการศึกษาว่าการเคลื่อนไหวซ้ำๆ อย่างเข้มข้นเป็นเวลานานอาจมีส่วนกับการเกิดขึ้นของ Task-specific focal dystonia แต่ไม่ได้หมายความว่าการซ้อมดนตรีจะทำให้คนทั่วไปเป็นโรคนี้ ปัจจัยอื่นๆ ก็มีอย่างเช่น พันธุกรรม, การบาดเจ็บของสมองหรือประสาท, ยาบางอย่าง, โรคทางระบบประสาท และ การติดเชื้อหรือภาวะอื่นๆ เป็นต้น 

ถ้าถามว่าโรคนี้ป้องกันได้ไหมต้องบอกว่ายังไม่มีวิธีที่พิสูจน์ได้แบบ 100% แต่สำหรับคนที่เป็นนักดนตรีก็สามารถลดปัจจัยเสี่ยงได้ เช่น อย่าฝืนซ้อมจนกล้ามเนื้อล้าอย่างต่อเนื่อง, อย่าเพิ่มความเร็วหรือความยากเกินไป, ให้ความสำคัญกับการใช้แรงเท่าที่จำเป็น และสำคัญที่สุดคืออย่าฝืนเมื่อเริ่มมีอาการผิดปกติ  

ขณะที่วิธีการรักษาในปัจจุบันสำหรับนักดนตรียังไม่มีวิธีรักษาให้หายขาด แต่สามารถลดอาการและช่วยให้กลับมาใช้งานได้ อย่างเช่น การฉีด  Botulinum toxin, การทำกายภาพบำบัด, การรับประทานยา และ การผ่าตัด ซึ่งทั้งหมดแน่นอนว่าต้องทำโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ สุดท้ายก็ต้องบอกว่าใครที่กำลังเจออาการแบบนี้อยู่อย่าเพิ่งด่วนสรุปว่าซ้อมไม่พอแล้วฝืนเอาชนะเด็ดขาด แต่ควรพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริงและทำการรักษาต่อไป 

เรื่องเด่นประจำสัปดาห์