วัส ติงสมิตร นักวิชาการอิสระ โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก (2 กุมภาพันธ์ 2569) ระบุว่า ทำไมเลือกตั้งล่วงหน้าได้... แต่ “ลงประชามติล่วงหน้า” ไม่ได้?
หลายคนสงสัย! เมื่อวันอาทิตย์ที่ 1 ก.พ. 69 ที่ผ่านมา หลายคนไปใช้สิทธิเลือกตั้ง สส. ล่วงหน้า แต่กลับไม่มีบัตรลงประชามติให้กา ทั้งที่เป็นเรื่องสำคัญระดับชาติเหมือนกัน!
วันนี้เรามาถอดรหัสกันว่า “ติดขัดที่ตรงไหน” และ “จะแก้ยังไง” ให้การเมืองไทยก้าวหน้ากว่าเดิม
ข้อขัดข้อง: ทำไมถึงทำไม่ได้ในตอนนี้?
(1) กฎหมายตัวแม่ไม่ได้เขียนไว้: พ.ร.บ.ว่าด้วยการออกเสียงประชามติ พ.ศ. 2564 ไม่ได้ระบุเรื่อง “การลงคะแนนล่วงหน้า” ไว้ชัดเจนเหมือนกฎหมายเลือกตั้ง สส. ทำให้ กกต. ไม่สามารถจัดวันลงคะแนนล่วงหน้า 1 สัปดาห์ได้
(2) ระบบการจัดการที่ต่างกัน: การลงประชามติเน้นการลงคะแนนในวันเดียวทั่วประเทศ เพื่อป้องกันความสับสนและลดภาระในการเก็บรักษาหีบบัตรนานหลายวัน
(3) งบประมาณและการรักษาความปลอดภัย: การเพิ่มวันลงคะแนนล่วงหน้าหมายถึงค่าใช้จ่ายที่สูงขึ้น และความกังวลเรื่องความโปร่งใสในการเก็บรักษาบัตรก่อนจะถึงวันนับคะแนนจริง
แนวทางแก้ไข: ทำอย่างไรให้ประชาชนสะดวกขึ้น?
เพื่อให้การลงประชามติสะท้อนเสียงประชาชนได้จริง เราอาจต้องมองไปที่การแก้ไขกฎหมายและระบบ ดังนี้
1.แก้ไขกฎหมายประชามติให้ “ล่วงหน้า” ได้: บรรจุข้อกำหนดเรื่องการลงคะแนนล่วงหน้าให้สอดคล้องกับการเลือกตั้ง สส. เพื่อให้เกิดมาตรฐานเดียวกัน และลดความสับสนของประชาชน
2.นำเทคโนโลยีมาใช้: การเปิดให้ลงคะแนนผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ หรือผ่านแอปพลิเคชันที่ระบุตัวตนได้ชัดเจน จะช่วยลดข้อจำกัดเรื่องสถานที่และเวลา
เพื่อนๆ คิดเห็นยังไงกันบ้าง?
คุณคิดว่า “การลงคะแนนล่วงหน้า” จำเป็นแค่ไหนสำหรับการลงประชามติในยุคปัจจุบัน? หรือถึงเวลาที่จะออกเสียงผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ได้? (ปัจจุบันกฎหมายเปิดช่องให้ทำได้อยู่แล้ว) หรือควรคงไว้แบบเดิมเพื่อความประหยัดและโปร่งใส?
