อนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรมว.มหาดไทย เป็นประธานการประชุมกองบัญชาการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ (บกปภ.ช.) เพื่อติดตามสถานการณ์และการแก้ไขปัญหาสารปนเปื้อนในแหล่งน้ำ โดยมี เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรมว.คลัง ,ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรมว.การอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม ,สุชาติ ชมกลิ่น รมว.ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ,พัฒนา พร้อมพัฒน์ รมว.สาธารณสุข ,พลพีร์ สุวรรณฉวี ,เจเศรษฐ์ ไทยเศรษฐ์ ,วรศิษฎ์ เลียงประสิทธิ์ รมช.มหาดไทย พร้อมผู้บริหารกระทรวง และตัวแทนหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เข้าร่วม

นายกฯ กล่าวว่า ต้องขออภัยที่ต้องมีการเชิญประชุมในวันเสาร์นี้เป็นการเรียกประชุมที่ค่อนข้างจะกะทันหัน แต่เนื่องจากมีสถานการณ์ปัญหาการปนเปื้อนในแหล่งน้ำ ซึ่งประเด็นนี้เป็นประเด็นที่พวกเราทั้งหลายต้องระวังและติดตามอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะอย่างยิ่ง กรณีการตรวจพบสารหนูในแม่น้ำกก, แม่น้ำสาย และแม่น้ำรวก ทางตอนเหนือของประเทศ รัฐบาลมีความกังวลและห่วงใยต่อสถานการณ์ดังกล่าว ซึ่งทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องได้ติดตามสถานการณ์มาโดยตลอด และได้มีการมอบหมายให้กระทรวงมหาดไทย กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) ลงพื้นที่ติดตามสถานการณ์และแก้ไขปัญหา พร้อมทั้งเน้นย้ำให้มีการสร้างความร่วมมือกันเพื่อบรรเทาความเดือดร้อนและดูแลสุขภาพของประชาชน เมื่อวันที่ 20 พ.ย.ภายหลังการประชุมผู้นำเขตเศรษฐกิจเอเปกที่ประเทศจีน ได้มีโอกาสหารือกับ สี จิ้นผิง ประธานาธิบดีสาธารณรัฐประชาชนจีน และได้มีการยกประเด็นในเรื่องของการแก้ไขปัญหามลพิษทางน้ำข้ามพรมแดน ซึ่งเราได้หารือกันมาก่อนแล้ว และได้มีการส่งข้อมูลไปว่าตนต้องขอความร่วมมือจากทางประเทศจีนด้วย เพราะสิ่งที่มันเกิดขึ้นในประเทศเพื่อนบ้านคือเมียนมา มีบางส่วนที่เขามีความร่วมมือกันในลักษณะของการทำกิจกรรมร่วมกันของ 2 ประเทศ แต่ว่าก็มีการหลั่งไหลของสารพิษต่างๆ จากการถลุงแร่ หรือจากกระบวนการผลิตแร่ธาตุต่างๆ ซึ่งไหลลงมาในเส้นทางน้ำ และเส้นทางน้ำนี้ข้ามพรมแดนมาถึงประเทศไทย
นายกฯ กล่าวต่อว่า เราก็ถือว่าเราต้องหยิบยกเรื่องนี้แจ้งต่อผู้นำประเทศระดับสูงของเขา เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา นายกรัฐมนตรีจีนมาเยือนประเทศไทยรับทราบปัญหานี้แล้ว เขาก็คงมีการสื่อสารกันในระดับพวกเขา ซึ่งได้รับการยืนยันจากการหารือว่า จีนไม่เคยคิดที่จะสนับสนุนกิจกรรมใดๆ ที่ทำลายสิ่งแวดล้อมเหล่านี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้ามีผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของประชาชน ดังนั้นจีนพร้อมให้การร่วมมือกับไทยในการแก้ไขปัญหาสารพิษในแม่น้ำและสนับสนุนการดำเนินงานด้านเทคนิคเพื่อเพิ่มการตรวจสอบติดตามและแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำให้เป็นระบบ ทั้งนี้ เราจะนำประเด็นนี้เข้าไปสานต่อในการประชุมผู้นำกรอบความร่วมมือแม่โขง–ล้านและสัปดาห์หน้ามีการพบปะผู้นำ ACMECS หรือการประชุมกลุ่มลุ่มแม่น้ำต่างๆ อิรวดี -เจ้าพระยา-แม่โขง ซึ่งเป็นการประชุมร่วมกันระหว่างประเทศเวียดนาม ไทย กัมพูชา, ลาว และเมียนมา คิดว่าถ้าวันนี้เรามีการดำเนินการและขับเคลื่อนสิ่งที่เราต้องการที่จะแก้ปัญหาสารพิษในแม่น้ำภายในวันที่ 28 พ.ย.นี้ รัฐบาลจะได้มีประเด็นและข้อนำเสนอแนวทางต่างๆ ซึ่งจะนำหารือหยิบยกในการประชุมพูดคุยความร่วมมือของวงประชุม ที่เมืองฮานอย ประเทศเวียดนาม เราสามารถนำสิ่งที่เราได้พบเห็นจากการดำเนินการของเราไปแจ้งให้พวกเขาทราบ ตนเชื่อว่าทุกประเทศคงต้องให้ความร่วมมือเป็นอย่างดี เพราะมีผลกระทบต่อประชาชน

นายกฯ กล่าวอีกว่า วันนี้ขอให้ทุกหน่วยงานได้รายงานสถานการณ์และสิ่งที่ทุกหน่วยงานต้องดำเนินการ ท่านจะสังเกต จะเชิญเฉพาะหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจริงๆ ในส่วนของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่กำกับดูแลเรื่องมลพิษ มลภาวะต่างๆ เรื่องของกระทรวงมหาดไทยที่ดูแลภาพรวม กระทรวงอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับเรื่องของการควบคุมการผลิตต่างๆ และยังมีกระทรวงสาธารณสุข ในเรื่องการดูแลสุขภาพของประชาชน การตรวจสอบปริมาณสารพิษ สารปนเปื้อนทั้งหลายและมีกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เป็นเจ้าภาพหลัก ที่จะต้องแสวงหาความร่วมมือกับองค์กรต่างๆ ทั้งของประเทศจีนและในระดับมิตรประเทศทั้งหลาย เพื่อนำข้อมูลที่เราสามารถนำมาอ้างอิงได้ว่าถ้าปริมาณสารพิษมันวัดกันที่เท่าไร และยอมรับกันได้ที่เท่าไร ประเทศไทยใช้ตรงไหนและอะไรเป็นสิ่งที่จะทำให้เราลดสภาพความเป็นพิษเหล่านี้เกิดขึ้น ในฐานะที่ณ ขณะนี้เหตุการณ์เหล่านี้ยังอยู่ตรงแถบจังหวัดภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย ซึ่งทางคณะรัฐมนตรี(ครม.) ได้มีมติมอบหมายให้รองนายกรัฐมนตรีแต่ละท่านได้กำกับดูแลสถานการณ์ภัยพิบัติเป็นภาคในส่วนของภาคเหนือ ยศชนันเป็นผู้กำกับดูแล

นายกฯ กล่าวด้วยว่า ฉะนั้นในเรื่องของการเข้ามาแก้ไขปัญหาสารพิษในแม่น้ำทั้ง 3-4 สาย อาจจะมีการมอบหมายให้ยศชนัน เป็นหัวหน้าทีมในการกำกับดูแลด้วยความสนับสนุนของรัฐบาล และของกระทรวงการคลัง ถามว่าทำไมกระทรวงการคลังต้องเข้ามา เพราะเรื่องของการนำเข้าสาร ส่วนผสมต่างๆ ที่มีการส่งออกจากประเทศไทยออกไปด้วย ซึ่งทางกรมศุลกากรจะต้องช่วยกำกับดูแลด้วย ซึ่งนี่คือการบูรณาการความร่วมมือซึ่งกันและกัน และมี ผวจ.ในจังหวัดที่เกี่ยวข้องก็อยู่ในที่นี้ด้วย ต้องกราบเรียนทุกท่านว่า การมอบหมายให้รองนายกรัฐมนตรีแต่ละท่านที่กำกับดูแลคือ การมอบหมายในนามของรัฐบาลไม่ได้มอบหมายในภารกิจของความที่ท่านเป็นรองนายกรัฐมนตรีและควบคุมคลัสเตอร์ หรือกระทรวงใดๆ ของท่าน แต่เป็นการปฏิบัติหน้าที่ในนามของรัฐบาล ซึ่งขอให้หน่วยงานทุกฝ่ายได้ให้ความร่วมมืออย่างเต็มที่ด้วย เราต้องแก้ปัญหาและต้องป้องกันไม่ให้เกิดสารปนเปื้อนในแหล่งน้ำของประเทศไทย ไม่ว่าจะเป็นการปนเปื้อนของสารพิษที่มีต้นทางมาจากนอกประเทศหรือเกิดขึ้นในประเทศเราเอง เพราะปัญหานี้ต้องได้รับการแก้ไขอย่างรอบด้านและไม่เกิดขึ้นซ้ำอีก

นายกฯ กล่าวต่อว่า วันนี้มีการเชิญหน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยตรงมารวมตัวกันแล้วเลยถือโอกาส 2 เด้ง ของเรื่องขยะอิเล็กทรอนิกส์ที่เป็นประเด็นที่มันมีพื้นฐานคล้ายๆ กัน จำได้ไหมตอนน้ำท่วมที่ จ.ปราจีนบุรี เราไปเห็นว่ามันมีการนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์อย่างถูกต้องบ้าง ไม่ถูกต้องบ้าง แต่พอมันมีเหตุแบบนี้อีกครั้ง เราก็เห็นว่าอะไรมันเกิดขึ้น บางคนบอกว่า เข้ามาในตู้คอนเทนเนอร์เป็นสินค้าอย่างอื่น ข้างในเป็นสินค้าพวกขยะอิเล็กทรอนิกส์หรือขยะไฮเทคทั้งหลาย แต่จะต้องทำอย่างไรที่ต้องควบคุมได้เหมือนกัน พอมีสภาวะน้ำท่วมเมื่อต้นเดือน ต.ค. กองขยะเหล่านี้ อุตสาหกรรมที่กำลังรอคัดแยก รอการอัดรูป หรือรูปแบบอะไรต่างๆ เนื่องจากมีปริมาณมาก ในช่วงที่น้ำท่วมเข้ามาทำให้มลพิษสารพิษต่างๆ ไหลออกมาเป็นประเด็นที่นำความห่วงใยและความกังวลมายังประชาชน และอาจเป็นอันตราย ถ้าเรากำกับดูแลไม่ดี ตรงนี้ก็ถือโอกาส เพราะมันเป็นเรื่องที่ต้องทำงานร่วมกันอยู่แล้ว จึงเชิญผู้ที่เกี่ยวข้องหารือกันในประเด็นนี้ด้วย เราได้รับทราบปัญหาแล้วและนำปัญหาไปแจ้งกับผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องแล้วเพื่อไปหาทางและความร่วมมือต่างๆ ดังนั้นเราต้องมีการประชุมกันเพื่อกำหนดท่าทีและแนวทางในการดำเนินการในฝั่งของเรา โดยมีเป้าหมายว่าทำทุกอย่างให้เรียบร้อยไม่มีปัญหาใดๆ และไม่มีผลกระทบใดๆ ทางสุขภาพของประชาชนของเรา




