ยิ่งชีพ อัชฌานนท์ ผู้จัดการโครงการอินเทอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชน หรือ ไอลอว์ (iLaw) ชี้ให้เห็นถึงการเลือก สว.ระดับประเทศ ในวันนี้ ไม่ได้สร้างการมีส่วนร่วมให้ประชาชน ทั้งนี้ การเลือก สว.มี 20 กลุ่ม แต่ให้ผู้สังเกตการณ์เข้าร่วมได้แค่ 15 คน จากทุกองค์กร ทำให้ไม่สามารถสังเกตการณ์ได้ครบทุกกลุ่ม โดยคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ให้เหตุผลแค่ว่า สถานที่ไม่เพียงพอ
แต่เมื่อดูจากกล้องวงจรปิด ก็เห็นว่ามีสถานที่ และมีเจ้าหน้าที่อยู่ข้างในจำนวนมาก ไม่ทราบว่าปฏิบัติหน้าที่อะไร ซึ่งหากมีการประท้วงว่าการนับคะแนนผิดพลาด เราคงไม่สามารถเป็นพยานให้ได้ว่ามันเกิดขึ้นจริงหรือไม่
ส่วนที่ กกต.บอกว่า จะมีการถ่ายทอดสดติดตามได้ทางโซเชียลฯ และที่บ้านนั้น ภาพที่เห็นไม่มีอะไรเลย ภาพที่ถ่ายออกมามีมุมเดียว ส่วนใหญ่เดินตามผู้ใหญ่ของ กกต. ว่าเดินไปตรงไหน นั่งตรงไหนบ้าง และไม่มีเสียง จนถึงขณะนี้เวลา 11.00 น ยังไม่ทราบเลยว่าด้านไหนทำอะไร และขั้นตอนถึงไหนแล้ว
ดังนั้น ที่ กกต.บอกว่า การเลือกให้ประชาชนมีส่วนร่วมและเปิดเผย ไม่เป็นความจริง แล้วที่บอกว่า มีผู้สังเกตการณ์อยู่ด้านใน ก็เป็นความจริงครึ่งเดียว ตอนนี้ กกต.ยังสามารถแก้ไขได้ทัน
ขณะที่ที่ก่อนหน้านี้ มีข้อครหาเรื่องของการ ‘ฮั้ว’ มีการจัดตั้ง หรือมีกลุ่ม ‘บ้านใหญ่’ โอกาสเดียวที่สามารถตรวจสอบสิ่งเหล่านี้ได้ คือการเห็นคะแนนดิบ กกต.ต้องเปิดเผยว่า ตกลงใครโหวตให้ใคร ประชาชนจะได้ตั้งข้อสังเกตว่า มีกระบวนการฮั้วลงคะแนนกันอย่างไร แต่หากแปะคะแนนไว้แค่ข้างใน ประชาชนก็จะไม่ทราบข้อมูล เท่ากับประชาชนไม่ได้ร่วมตรวจสอบ
ส่วนกรณีที่มีแชทไลน์หลุดออกมาว่า กลุ่มสมัครภาคประชาชนเข้ามาขอคะแนน
ยิ่งชีพ ชี้แจงว่า เห็นข่าวดังกล่าวแล้ว แต่ไม่ได้อยู่ในกลุ่มไลน์นั้น และเท่าที่ตรวจสอบกับเจ้าหน้าที่ไอลอว์ทุกคน ก็ไม่มีใครอยู่ ในกลุ่มไลน์นั้น มีคนอยู่แค่ 38 คน และไม่รู้ว่าเป็นใครบ้าง คนที่พูดก็ไม่รู้ว่าเป็นใคร และไม่รู้ด้วยว่าพูดกับใคร
ยิ่งชีพ ยังระบุในทำนองว่า “เสียงเหมือนเขากำลังด่าไอลอว์อยู่ แต่ไอลอว์ไม่ได้อยู่ในกลุ่มนั้น จึงไม่รู้ว่าเขาด่าใคร”
ช่วง 2 สัปดาห์ที่ผ่านมา ไอลอว์ได้รับแจ้งจากผู้สมัครมาตลอดว่า มีคนไปขอคะแนน โดยอ้างว่าตัวเองเป็นสายของไอลอว์ เป็นคนของไอลอว์ และไอลอว์ส่งมาให้สมัคร ซึ่งเราได้ชี้แจงไปหลายครั้งแล้วว่า เราไม่มีผู้สมัครสายไอลอว์ ถ้าใครไปแอบอ้างว่าเป็นคนของไอลอว์ เรื่องนี้คือโกหกและแอบอ้าง เราอยากได้ข้อมูลไปตรวจสอบว่าคนนี้เป็นใคร เราอยากให้ผู้สมัครท่านนั้นเดินมาคุยกับเราหน่อย เชื่อว่าเรื่องนี้จะตรวจสอบไม่ยาก
ด้าน กฤต แสงสุรินทร์ ตัวแทนจาก We Watch เปิดเผยว่า รายชื่อผู้สังเกตการณ์ที่ส่งมา 10 คน ไม่สามารถเข้าไปได้ทั้งหมด และยังพบปัญหา จุดที่ผู้สังเกตการณ์อยู่เป็นอัฒจันทร์ชั้น 2 ไม่สามารถมองเห็นสถานการณ์ทั้งหมดได้ และอยู่ไกลมาก รวมถึงไม่สามารถเห็นการนับคะแนน อาจจำเป็นต้องใช้กล้องส่องทางไกลหรือโทรศัพท์มือถือซูม จึงขาดรายละเอียดในการสังเกตการณ์ ที่จะตรวจสอบความโปร่งใสในการเลือก สว.ครั้งนี้
นอกจากนี้ ยังไม่เห็นการติดประกาศรายงานผลคะแนน ทั้งการเลือกในกลุ่มอาชีพเดียวกันเอง หรือเลือกไขว้ และวันนี้ กระดานที่ติดประกาศคะแนนอยู่ด้านใน ประชาชนและนักข่าวไม่สามารถดูได้ จึงเรียกร้องให้ กกต.นำ กระดานผลคะแนนมาติดตั้งไว้ด้านนอก เพื่อให้ประชาชนสามารถติดตามได้
