อิทธิพร บุญประคอง ประธานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ให้สัมภาษณ์ถึงการเดินทางไปติดตามการเลือกตั้งล่วงหน้านอกราชอาณาจักร ว่า เราเดินทางไปดูงานต่างประเทศเพื่อดูกระบวนการการเลือกตั้งว่าสามารถตอบโจทย์การให้บริการกับคนไทยในต่างประเทศที่ลงทะเบียนแสดงความประสงค์เลือกตั้งได้มากน้อยแค่ไหน รวมถึงรับฟังปัญหาในการปฏิบัติที่อาจจะเกิดขึ้น นอกจากนี้ยังได้ดูเรื่องการส่งบัตรไปให้สถานทูตต่างๆใช้ในการเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร และกระบวนการส่งบัตรเลือกตั้งกลับมายังประเทศไทย เพื่อถอดบทเรียนว่าสิ่งที่ได้จากการไปดูงานเรามีความมั่นใจให้บริการการเลือกตั้งนอกราชอาณาจักรครั้งนี้อย่างไรบ้าง
อิทธิพร กล่าวว่า เมื่อสัปดาห์ที่แล้วตนไปประเทศแอฟริกาใต้ เคนย่า และโมร็อกโค ซึ่งเป็น 3 ใน 7 สถานทูตในประเทศไทยที่ต้องดูแลคนไทยใน 54 ประเทศในทวีปแอฟริกาซึ่งทุกประเทศมีคนไทยอยู่หมดยกเว้นประเทศบุรุนดี คอโมโรส ประเด็นสำคัญคือเราจะให้บริการคนไทยที่ประสงค์จะใช้สิทธิอย่างไร โดยเรากำหนดกระบวนการเลือกตั้งไว้ 3 ช่องทาง คือ 1.ไปรษณีย์ 2.เลือกในคูหาที่สถานทูต 3.เลือกตั้งในคูหาเคลื่อนที่
“สิ่งที่เป็นห่วงคือเลือกตั้งผ่านไปรษณีย์ เพราะระบบการไปรษณีย์ของแต่ละประเทศจะมีประสิทธิภาพไม่เหมือนกัน ทำให้วันที่กำหนดให้ส่งบัตรเลือกตั้งมาถึงอาจจะต้องมีความเสี่ยง จึงต้องบริหารจัดการว่าจะทำอย่างไรให้วิธีการส่งบัตรลงคะแนนที่คูหาตอบโจทย์กับคนไทยมากที่สุด ไม่ให้เกิดความผิดพลาดสำหรับคนไทยที่ลงทะเบียน” อิทธิพร กล่าว
อิทธิพร กล่าวอีกว่า ส่วนกรณีที่บัตรเลือกตั้งจากต่างประเทศส่งมาถึงไทยกระชั้นชิด ทำให้ส่งไปนับยังภูมิลำเนาของผู้ใช้สิทธิไม่ทันนั้น ครั้งที่แล้วมี ซึ่งครั้งนี้เราตั้งใจไม่ให้มีเรื่องนี้เกิดขึ้น จึงขอความร่วมมือกระทรวงการต่างประเทศ(กต.)ให้ส่งบัตรภายในวันที่ 9 พฤษภาคมนี้ ซึ่งถ้าทำได้ก็จะมีเวลาตรวจสอบ และสามารถส่งบัตรไปที่จังหวัดต่างๆได้ทันก่อนวันที่ 14 พฤษภาคม ดังนั้นการที่จะส่งบัตรลงคะแนนในช่วงเวลากะทันหันหรือส่งมาช้าไม่ทันกำหนดเวลาที่ตกลงกันไว้จะไม่เกิดขึ้น โดยกระทรวงการต่างประเทศให้ความร่วมมือในการจัดเจ้าหน้าที่สถานทูต 13 แห่งที่มีความเสี่ยงเรื่องที่จุดเปลี่ยนเที่ยวบิน ประกอบด้วยประเทศในทวีปแอฟริกา และทวีปอเมริกาใต้ ซึ่งเราไม่อาจจะเสี่ยงได้อีกแล้ว
ทั้งนี้ จุดไหนที่ต้องเปลี่ยนเที่ยวบินกระทรวงการต่างประเทศจะถือมาเอง เพราะฉะนั้นกระบวนการส่งบัตรไม่น่าจะมีปัญหา นอกจากนี้กระทรวงการต่างประเทศยังได้มีระบบ OVMS ที่เป็นระบบติดตามตรวจสอบถุงเมล์ว่าอยู่ที่ใด เพื่อป้องกันความผิดพลาดที่เกิดขึ้น โดยขณะนี้กกต.ได้ส่งบัตรเลือกตั้งไปยังนอกราชอาณาจักรตั้งแต่วันที่ 14 เมษายนที่ผ่านมาแล้ว
“เราได้ย้ำและประชาสัมพันธ์ ให้เกิดความมั่นใจว่าถ้าส่งไปรษณีย์ เรามีวิธีที่จะทำให้บัตรส่งมาถึงมือสถานทูต และส่งลงถุงเมล์เพื่อที่จะส่งกลับมาประเทศไทย โชคดีที่ว่าในการลงทะเบียนเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร สถานทูตจะมีชื่อและที่อยู่ของคนไทยทั้งหมด เวลามีอะไรเราก็จะแจ้งตลอดเวลา เราขอให้นักศึกษาและผู้มีสิทธิในต่างประเทศเวลาส่งบัตรผ่านไปรษณีย์ให้แจ้งมาด้วย จะได้ช่วยกันติดตามว่าบัตรจะมาถึงในช่วงเวลาที่ได้ประเมินไว้หรือไม่ และหากไม่ทันจะแก้ไขปัญหาอย่างไร” นายอิทธิพร กล่าว
เมื่อถามถึงงบประมาณการดูงานของ กกต. ในต่างประเทศ อิทธิพร กล่าวว่า จำไม่ได้ แต่สำนักงาน กกต. และกระทรวงต่างประเทศได้ชี้แจงเป็นเอกสารข่าวแล้ว ซึ่งการเลือกตั้งนอกราชกำหนดให้มีขึ้นตามรัฐธรรมนูญ 2540 โดยจะมีการกำหนดงบประมาณก้อนหนึ่งไว้ใช้เพื่อการนี้ ซึ่งงบดังกล่าวขึ้นอยู่กับว่า กกต. จะให้ความสำคัญกับจุดไหนเป็นพิเศษโดยเป็นงบประมาณที่ต้องผ่านการพิจารณาของสภาในทุกๆปี เพราะฉะนั้นต้องอยู่ในวงเงินดังกล่าวจะมากกว่านี้ไม่ได้ และการดูงานของ กกต. ไม่ได้ไปพร้อมกันทั้งหมด ซึ่งเป็นช่วงเวลาตั้งแต่วันที่ 5 - 22 เมษายน ที่กำหนดให้ กกต. แต่ละท่านสลับกันไป ส่วนถ้ามีประเด็นที่จะต้องพูดคุยกันเป็นการประชุม เราสามารถประชุมผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ได้ เพราะฉะนั้นไม่ว่าจะอยู่ที่ไหนเราสามารถประชุมกันได้เสมอ
อิทธิพร กล่าวว่า เมื่อสัปดาห์ที่แล้วตนไปประเทศแอฟริกาใต้ เคนย่า และโมร็อกโค ซึ่งเป็น 3 ใน 7 สถานทูตในประเทศไทยที่ต้องดูแลคนไทยใน 54 ประเทศในทวีปแอฟริกาซึ่งทุกประเทศมีคนไทยอยู่หมดยกเว้นประเทศบุรุนดี คอโมโรส ประเด็นสำคัญคือเราจะให้บริการคนไทยที่ประสงค์จะใช้สิทธิอย่างไร โดยเรากำหนดกระบวนการเลือกตั้งไว้ 3 ช่องทาง คือ 1.ไปรษณีย์ 2.เลือกในคูหาที่สถานทูต 3.เลือกตั้งในคูหาเคลื่อนที่
“สิ่งที่เป็นห่วงคือเลือกตั้งผ่านไปรษณีย์ เพราะระบบการไปรษณีย์ของแต่ละประเทศจะมีประสิทธิภาพไม่เหมือนกัน ทำให้วันที่กำหนดให้ส่งบัตรเลือกตั้งมาถึงอาจจะต้องมีความเสี่ยง จึงต้องบริหารจัดการว่าจะทำอย่างไรให้วิธีการส่งบัตรลงคะแนนที่คูหาตอบโจทย์กับคนไทยมากที่สุด ไม่ให้เกิดความผิดพลาดสำหรับคนไทยที่ลงทะเบียน” อิทธิพร กล่าว
อิทธิพร กล่าวอีกว่า ส่วนกรณีที่บัตรเลือกตั้งจากต่างประเทศส่งมาถึงไทยกระชั้นชิด ทำให้ส่งไปนับยังภูมิลำเนาของผู้ใช้สิทธิไม่ทันนั้น ครั้งที่แล้วมี ซึ่งครั้งนี้เราตั้งใจไม่ให้มีเรื่องนี้เกิดขึ้น จึงขอความร่วมมือกระทรวงการต่างประเทศ(กต.)ให้ส่งบัตรภายในวันที่ 9 พฤษภาคมนี้ ซึ่งถ้าทำได้ก็จะมีเวลาตรวจสอบ และสามารถส่งบัตรไปที่จังหวัดต่างๆได้ทันก่อนวันที่ 14 พฤษภาคม ดังนั้นการที่จะส่งบัตรลงคะแนนในช่วงเวลากะทันหันหรือส่งมาช้าไม่ทันกำหนดเวลาที่ตกลงกันไว้จะไม่เกิดขึ้น โดยกระทรวงการต่างประเทศให้ความร่วมมือในการจัดเจ้าหน้าที่สถานทูต 13 แห่งที่มีความเสี่ยงเรื่องที่จุดเปลี่ยนเที่ยวบิน ประกอบด้วยประเทศในทวีปแอฟริกา และทวีปอเมริกาใต้ ซึ่งเราไม่อาจจะเสี่ยงได้อีกแล้ว
ทั้งนี้ จุดไหนที่ต้องเปลี่ยนเที่ยวบินกระทรวงการต่างประเทศจะถือมาเอง เพราะฉะนั้นกระบวนการส่งบัตรไม่น่าจะมีปัญหา นอกจากนี้กระทรวงการต่างประเทศยังได้มีระบบ OVMS ที่เป็นระบบติดตามตรวจสอบถุงเมล์ว่าอยู่ที่ใด เพื่อป้องกันความผิดพลาดที่เกิดขึ้น โดยขณะนี้กกต.ได้ส่งบัตรเลือกตั้งไปยังนอกราชอาณาจักรตั้งแต่วันที่ 14 เมษายนที่ผ่านมาแล้ว
“เราได้ย้ำและประชาสัมพันธ์ ให้เกิดความมั่นใจว่าถ้าส่งไปรษณีย์ เรามีวิธีที่จะทำให้บัตรส่งมาถึงมือสถานทูต และส่งลงถุงเมล์เพื่อที่จะส่งกลับมาประเทศไทย โชคดีที่ว่าในการลงทะเบียนเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร สถานทูตจะมีชื่อและที่อยู่ของคนไทยทั้งหมด เวลามีอะไรเราก็จะแจ้งตลอดเวลา เราขอให้นักศึกษาและผู้มีสิทธิในต่างประเทศเวลาส่งบัตรผ่านไปรษณีย์ให้แจ้งมาด้วย จะได้ช่วยกันติดตามว่าบัตรจะมาถึงในช่วงเวลาที่ได้ประเมินไว้หรือไม่ และหากไม่ทันจะแก้ไขปัญหาอย่างไร” นายอิทธิพร กล่าว
เมื่อถามถึงงบประมาณการดูงานของ กกต. ในต่างประเทศ อิทธิพร กล่าวว่า จำไม่ได้ แต่สำนักงาน กกต. และกระทรวงต่างประเทศได้ชี้แจงเป็นเอกสารข่าวแล้ว ซึ่งการเลือกตั้งนอกราชกำหนดให้มีขึ้นตามรัฐธรรมนูญ 2540 โดยจะมีการกำหนดงบประมาณก้อนหนึ่งไว้ใช้เพื่อการนี้ ซึ่งงบดังกล่าวขึ้นอยู่กับว่า กกต. จะให้ความสำคัญกับจุดไหนเป็นพิเศษโดยเป็นงบประมาณที่ต้องผ่านการพิจารณาของสภาในทุกๆปี เพราะฉะนั้นต้องอยู่ในวงเงินดังกล่าวจะมากกว่านี้ไม่ได้ และการดูงานของ กกต. ไม่ได้ไปพร้อมกันทั้งหมด ซึ่งเป็นช่วงเวลาตั้งแต่วันที่ 5 - 22 เมษายน ที่กำหนดให้ กกต. แต่ละท่านสลับกันไป ส่วนถ้ามีประเด็นที่จะต้องพูดคุยกันเป็นการประชุม เราสามารถประชุมผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ได้ เพราะฉะนั้นไม่ว่าจะอยู่ที่ไหนเราสามารถประชุมกันได้เสมอ
