ศึกข้ามรุ่นพี่น้อง ‘สิงห์ดำ’ : ย้อนวีรกรรม ‘ปลัดเก่ง’ จับตาบทบาท ‘ปลัดป๊อป’

เรียกได้ว่าชื่อของ ‘ปลัดเก่ง’ - สุทธิพงษ์ จุลเจริญ อดีตปลัดกระทรวงมหาดไทย กลับมาเป็นที่สนใจของสังคมอีกครั้ง หลังเกิดวิวาทะที่หลายฝ่ายมองว่าเป็นการวิพากษ์วิจารณ์การทำงานของกระทรวงมหาดไทย ซึ่งมี ‘ปลัดป๊อป’ - อรรษิษฐ์ สัมพันธรัตน์ ดูแลอยู่ในปัจจุบัน ท่ามกลางข้อถกเถียงเกี่ยวกับการทำงานของกระทรวงและความเคลื่อนไหวของผู้บริหารจากคนละยุค 

ทั้งคู่ต่างผ่านตำแหน่งสำคัญในกระทรวงมหาดไทย และมีเส้นทางราชการที่น่าจับตา แต่ขณะเดียวกันก็มีประเด็นที่เคยถูกสังคมตั้งคำถามในช่วงเวลาที่แตกต่างกัน 

การกลับมาเป็นข่าวครั้งนี้จึงชวนย้อนดูเส้นทางของทั้งคู่ ตั้งแต่เรื่องราวในอดีตไปจนถึงบทบาทในปัจจุบัน พร้อมตั้งคำถามว่า เหตุใดความขัดแย้งระหว่างอดีตปลัดกับปลัดคนปัจจุบันจึงกลายเป็นประเด็นที่สังคมจับตา 

ชนวนความขัดแย้งเกิดขึ้นหลัง ‘สุทธิพงษ์’ อดีตปลัดกระทรวงมหาดไทย ซึ่งปัจจุบันอยู่ในบทบาทประชาชนและข้าราชการบำนาญของกระทรวงมหาดไทย ออกมาวิพากษ์วิจารณ์การทำงานของกระทรวงในปัจจุบัน โดยเฉพาะกรณีข้อร้องเรียนเรื่องทุจริตสอบแข่งขันบุคลากรท้องถิ่น และการโยกย้ายนายอำเภอบ้านสร้าง จ.ปราจีนบุรี ท่ามกลางสถานการณ์น้ำท่วม 

ด้าน ‘อรรษิษฐ์’ ปลัดกระทรวงมหาดไทย ยืนยันว่า นับตั้งแต่เข้ารับตำแหน่ง ได้พยายามแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว พร้อมย้ำว่ากระทรวงดำเนินการตามหน้าที่อย่างเต็มที่ ขณะเดียวกันก็ตอบโต้ว่า ปัญหาบางอย่างในช่วงก่อนหน้าอาจน่าอายยิ่งกว่า พร้อมตั้งคำถามว่า หากอดีตผู้บริหารมีข้อเสนอแนะ เหตุใดจึงไม่พูดคุยกันโดยตรงก่อนออกมาให้สัมภาษณ์ต่อสื่อมวลชน และกล่าวว่าหากเป็นตนจะไม่เลือกวิธีการเช่นนั้น 

ความขัดแย้งไม่ได้จำกัดอยู่เพียงคำให้สัมภาษณ์ เมื่อเพจเฟซบุ๊ก ‘กระทรวงมหาดไทย PR’ ซึ่งเป็นช่องทางประชาสัมพันธ์ของกระทรวง โพสต์ข้อความพาดพิงถึงวันที่ 30 ก.ย. 2567 ซึ่งเป็นวันเกษียณอายุราชการของสุทธิพงษ์ โดยระบุว่าไม่มีใครไปส่ง และหลังจากนั้นกระทรวงก็มีแต่ความสงบสุข พร้อมแนบคลิปคำให้สัมภาษณ์ของ ‘ปลัดป๊อป’ 

การใช้ช่องทางประชาสัมพันธ์ของหน่วยงานราชการในลักษณะดังกล่าว ทำให้เกิดคำถามถึงความเหมาะสมของการสื่อสารระหว่างองค์กรกับอดีตผู้บริหาร ขณะที่ความขัดแย้งระหว่างบุคคลทั้งสองยังดำเนินต่อไป 

‘ปลัดเก่ง’ กับภาพจำ
ข้าราชการ (มหาดไทย) เขี้ยวรากดิน 

‘สุทธิพงษ์ จุลเจริญ’ เป็นปลัดกระทรวงมหาดไทยคนที่ 40 ก่อนเกษียณอายุราชการเมื่อวันที่ 30 ก.ย. 2567 เส้นทางราชการของเขาผ่านตำแหน่งสำคัญหลายแห่ง ทั้งผู้ว่าราชการจังหวัด อธิบดีกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น และอธิบดีกรมการพัฒนาชุมชน ก่อนขึ้นสู่ตำแหน่งสูงสุดของข้าราชการประจำในกระทรวงมหาดไทย 

อย่างไรก็ตาม ชื่อของ ‘ปลัดเก่ง’ ไม่ได้ปรากฏในข่าวเฉพาะด้านนโยบายหรือการปฏิบัติงานเท่านั้น แต่ช่วงปลายปี 2565 เขาเคยเผชิญกระแสวิจารณ์อย่างหนัก หลังมีคลิปการประชุมผ่านระบบ Zoom เผยแพร่สู่สาธารณะ โดยปรากฏถ้อยคำตำหนิผู้ใต้บังคับบัญชาอย่างรุนแรง รวมถึงการพาดพิงถึงสถาบันการศึกษา 

ภายหลัง ‘สุทธิพงษ์’ ออกมาขอโทษและชี้แจงว่า เขาทุ่มเทกับงานมากเกินไปจนไม่ได้ยั้งคิดถึงถ้อยคำที่ใช้ เหตุการณ์ดังกล่าวกลายเป็นหนึ่งในประเด็นสำคัญที่สังคมจดจำเมื่อกล่าวถึงอดีตปลัดคนนี้ และทำให้เกิดคำถามเกี่ยวกับวิธีใช้อำนาจและการปฏิบัติต่อผู้ใต้บังคับบัญชา

ด้วยประสบการณ์ในระบบราชการและการดำรงตำแหน่งสำคัญมาอย่างต่อเนื่อง ‘ปลัดเก่ง’ จึงมักถูกมองว่าเป็นข้าราชการที่รู้เท่าทันกลไกภายใน บ้างก็มองว่าเขาเป็นผู้วางรากฐานเครือข่ายภายใน ‘กระทรวงคลองหลอด’ และเป็นต้นแบบของ ‘ข้าราชการเขี้ยวรากดิน’ ที่มีบารมีสูงคนหนึ่งในกระทรวงมหาดไทย 

ในช่วงที่ดำรงตำแหน่งปลัดกระทรวง เขาถูกมองว่าเป็นผู้กุมอำนาจบริหารข้าราชการมหาดไทยอย่างเข้มแข็ง จนบางครั้งเกิดภาวะตึงเครียดหรือข้อขัดแย้งกับฝ่ายการเมือง โดยเฉพาะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยในแต่ละยุค ส่วนหนึ่งมาจากภาพลักษณ์ด้านบารมีและเครือข่าย ‘สิงห์ดำ’ ที่ถูกมองว่ามีความเหนียวแน่น 

‘ปลัดป๊อป’ กับโจทย์พิสูจน์ฝีมือและข้อครหาทางการเมือง

ขณะที่ ‘อรรษิษฐ์ สัมพันธรัตน์’ ปลัดกระทรวงมหาดไทยคนที่ 42 เข้ารับตำแหน่งเมื่อวันที่ 1 ต.ค. 2567 หลังผ่านงานในสายปกครองและตำแหน่งบริหารหลายระดับ และยังมีระยะเวลารับราชการเหลือถึงปี 2574 ทำให้มีโอกาสดำรงตำแหน่งต่อเนื่องผ่านการเปลี่ยนแปลงรัฐบาลได้อีกหลายครั้ง 

แต่การทำงานของปลัดกระทรวงมหาดไทยคนปัจจุบันก็เผชิญโจทย์สำคัญ โดยเฉพาะกรณีข้อร้องเรียนเรื่องทุจริตสอบแข่งขันบุคลากรท้องถิ่น ซึ่งกลายเป็นแรงกดดันต่อกระทรวงและผู้บริหารระดับสูง 

‘ปลัดป๊อป’ ยืนยันว่า กระทรวงได้ตั้งคณะกรรมการสอบข้อเท็จจริงอย่างรวดเร็ว และแจ้งข้อกล่าวหากับผู้เกี่ยวข้องแล้ว อย่างไรก็ตาม การดำเนินการดังกล่าวยังต้องติดตามต่อไป ทั้งในแง่ผลการสอบสวน ความรับผิดชอบของบุคคลที่เกี่ยวข้อง และการสร้างความเชื่อมั่นต่อกระบวนการสอบแข่งขัน 

นอกเหนือจากประเด็นการบริหารงาน อรรษิษฐ์ยังถูกวิพากษ์วิจารณ์เรื่องความใกล้ชิดกับ ‘อนุทิน ชาญวีรกูล’ นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย โดยคำวิจารณ์บางส่วนตั้งข้อสังเกตถึงบทบาทของฝ่ายการเมืองต่อการแต่งตั้งโยกย้ายและการบริหารระบบราชการ รวมถึงอายุราชการที่เหลือยาวนานถึงปี 2574 ซึ่งทำให้มีการตั้งคำถามว่าอาจเป็นส่วนหนึ่งของการวางหมากระยะยาว ในการดูแลกลไกข้าราชการส่วนภูมิภาคหรือไม่ 

นักวิจารณ์การเมืองบางส่วนยังตั้งข้อสังเกตถึงความใกล้ชิดระหว่าง 'ปลัดป๊อป' กับ 'อนุทิน' โดยกล่าวถึงภาพการพบปะและรับประทานอาหารร่วมกันนอกเวลางาน จนทำให้เกิดคำถามในหมู่ข้าราชการบางส่วนและฝ่ายตรงข้ามทางการเมืองว่า รูปแบบการทำงานที่นิ่งและประนีประนอม 'อรรษิษฐ์' อาจเปิดพื้นที่ให้ฝ่ายการเมืองมีบทบาทต่อทิศทางนโยบายและการแต่งตั้งโยกย้ายมากขึ้น

อีกประเด็นที่ถูกหยิบยกขึ้นมาวิจารณ์ คือกรณีภาพ ‘ปลัดป๊อป’ ยกมือไหว้ย่อ ‘อนุทิน’ บริเวณทางขึ้นตึกไทยคู่ฟ้า ท่ามกลางกระแสข่าวการโยกย้าย ‘ปลัด มท.’ ที่หนาหูในช่วงนั้น

แม้ภายหลังอรรษิษฐ์จะออกมาชี้แจงว่า ไม่ได้ไหว้ขอบคุณที่รอดพ้นจากการโยกย้าย แต่เป็นการกราบขอโทษกรณีทีมคณะทำงานดำเนินการบางอย่างโดยพลการจากความเข้าใจผิดก็ตาม

อย่างไรก็ตาม การเผยแพร่ภาพดังกล่าวในช่วงฤดูกาลโยกย้ายข้าราชการ ยังคงทำให้เกิดคำถามถึงความสัมพันธ์ระหว่างข้าราชการประจำกับฝ่ายการเมือง และความเป็นอิสระของระบบราชการจากอำนาจทางการเมืองด้วย

ทำไม ‘ปลัดเก่ง’ จึงกลับมาเคลื่อนไหวในเวลานี้? 

ในแวดวงมหาดไทย 'สุทธิพงษ์' มักถูกมองว่าเป็นอดีตปลัดที่มีบารมีและเครือข่ายกว้างขวาง โดยเฉพาะเครือข่าย ‘สิงห์ดำ’ ซึ่งเป็นกลุ่มศิษย์เก่าคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่มีสมาชิกอยู่ในระบบราชการและการเมือง 

ส่วน ‘ปลัดป๊อป’ ซึ่งเป็นสิงห์ดำรุ่น 42 ก็เติบโตในเส้นทางราชการจนขึ้นสู่ตำแหน่งปลัดกระทรวงมหาดไทย ขณะที่ 'ปลัดเก่ง' เป็นสิงห์ดำรุ่น 36 ความสัมพันธ์ระหว่างคนต่างรุ่นในเครือข่ายเดียวกัน จึงเป็นอีกมิติหนึ่งที่ถูกจับตามอง ท่ามกลางบริบททางการเมืองและการบริหารที่เปลี่ยนแปลงไป 

อีกประเด็นที่น่าจับตาคือจังหวะเวลาที่อดีตปลัดออกมาแสดงความเห็นต่อการทำงานของกระทรวงมหาดไทย ภายหลังเกษียณอายุราชการไปแล้วกว่า 2 ปี การเคลื่อนไหวครั้งนี้เกิดขึ้นในช่วงที่กระทรวงเผชิญข้อวิจารณ์หลายด้าน ทั้งกรณีร้องเรียนทุจริตสอบท้องถิ่นและการโยกย้ายข้าราชการในสถานการณ์น้ำท่วม จึงทำให้คำพูดของอดีตปลัดได้รับความสนใจเป็นพิเศษ...แต่เหตุใดจึงเลือกออกมาเคลื่อนไหวในช่วงเวลานี้ และต้องการให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในเรื่องใด

ท้ายที่สุด ศึกนี้จึงไม่ใช่แค่เรื่อง ‘ใครทำให้ใครอาย’ แต่คือเกมอำนาจใน ‘มหาดไทย’ ที่ ‘บารมีเก่า’ กำลังปะทะกับ ‘อำนาจใหม่’

ส่วนจะมีเกมการเมืองที่ใหญ่กว่านี้อยู่เบื้องหลังหรือไม่ คงต้องจับตากันต่อไป เพราะในกระทรวงคลองหลอด บางเรื่องก็ 'ไม่ได้พูดกันตรงๆ' แต่หลายครั้งก็สะท้อนผ่าน 'สิ่งที่เกิดขึ้นตรงหน้า'