ใกล้เป็นรูปเป็นร่างแล้วสำหรับกระบวนการแก้ไขรัฐธรรมนูญ โดยวันนี้ นิกร จำนง ประธานอนุกรรมการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนเกี่ยวกับแนวทางในการทำประชามติเพื่อแก้ไขรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 เปิดเผยถึงข้อสรุปของอนุกรรมการฯ ที่เตรียมเสนอคณะกรรมการเพื่อพิจารณาศึกษาแนวทางในการทำประชามติเพื่อแก้ไขปัญหาความเห็นที่แตกต่างในเรื่องรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 ที่มี ภูมิธรรม เวชยชัย รองนายกรัฐมนตรี และ รมว.พาณิชย์ เป็นประธาน ในวันที่ 25 ธ.ค.นี้ โดยข้อสรุปที่จะเสนอคือ ให้มีการทำประชามติทั้งสิ้น 3 ครั้ง ประกอบด้วย
ครั้งที่ 1 ก่อนเริ่มกระบวนการแก้รัฐธรรมนูญ
ครั้งที่ 2 ภายหลังแก้รัฐธรรมนูญ มาตรา 256 ที่เปิดช่องการแก้รัฐธรรมนูญ ซึ่งกฎหมายบังคับให้ทำประชามติ
ครั้งที่ 3 หลังมีการยกร่างรัฐธรรมนูญเสร็จแล้ว โดยสภาร่างรัฐธรรมนูญ (สสร.) ก่อนนำกฎหมายขึ้นทูลเกล้าฯ ก็จะทำประชามติ
การทำแต่ละครั้งจะมีค่าใช่จ่ายประมาณ 3,200 ล้านบาท แต่ต้องไปดูว่าจะมีวิธีการที่ประหยัดได้หรือไม่ เช่น ทำพร้อมกับการเลือกตั้งอื่นๆ อาทิ การเลือกตั้นนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด ซึ่งการทำประชามติ 3 ครั้งนี้ สอดรับกับคณะอนุกรรมการศึกษาแนวทางการทำประชามติฯ ที่มี วุฒิสาร ตันไชย เป็นประธาน อีกด้วย นอกจากนี้ ทางอนุกรรมาธิการยังจะเสนอเกี่ยวกับการแก้ไข พ.ร.บ.ประชามติ เพื่อให้ประชาชนออกมาใช้สิทธิตามหลักเกณฑ์สะดวกขึ้น
ขณะเดียวกัน คณะอนุกรรมาธิการยังมีความเห็นเกี่ยวกับคำถามที่จะใช้ในการทำประชามติครั้งแรก แบ่งเป็น 2 แนวทาง คือ
\> แนวทางที่ 1 จะเป็นคำถามเดียวโดยมีการเสนอ 2 คำถาม ให้คณะกรรมการชุดใหญ่พิจารณา ประกอบด้วย
- คำถามที่ 1 จะตั้งคำถามว่า “ท่านเห็นชอบหรือไม่ ที่จะมีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ โดย สสร. โดยไม่มีการเปลี่ยนแปลงหมวด 1 บททั่วไป และหมาด 2 พระมหากษัตริย์”
- คำถามที่ 2 จะตั้งคำถามว่า “ท่านเห็นชอบหรือไม่ที่จะมีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่โดย สสร.”
\> แนวทางที่ 2 ในการตั้งคำถามประชามติ จะถามเป็น 2 คำถาม ประกอบด้วย
แนวคำถามที่ 1
- คำถามที่ 1 “ท่านเห็นชอบหรือไม่ที่จะมีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่โดยไม่มีการเปลี่ยนแปลงหมวด 1 และหมวด 2”
- คำถามที่ 2 “ท่านเห็นชอบหรือไม่ที่จะให้ สสร. เป็นผู้จัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่”
แนวคำถามที่ 2
- คำถามที่ 1 “ท่านเห็นชอบหรือไม่ ที่จะมีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่โดย สสร.”
- คำถามที่ 2 “ท่านเห็นชอบหรือไม่ที่จะให้สสร.เป็นผู้จัดทำร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่”
ที่มาของ สสร.
สำหรับประเด็นจำนวนที่มาของ สสร. จากการรับฟังความคิดเห็น จะให้มี สสร. 100 คน ซึ่งมาจาก
- เลือกตั้งจากประชาชนโดยตรงจากประชาชน จังหวัดละ 1 คน รวม 77 คน
- เลือกตั้งทางอ้อม ผ่านรัฐสภา 23 คน แบ่งเป็น
1\. องค์กรด้านเด็กและเยาวชน ด้านสตรี ด้านผู้สูงอายุ ด้านผู้พิการ และผู้มีความหลากหลายทางเพศ ด้านละ 2 คน รวม 10 คน
2\. ที่เหลืออีก 13 คน จะมาจาก
- ผู้เชี่ยวชาญสาขากฎหมายมหาชน 5 คน
- ผู้เชี่ยวชาญสาขารัฐศาสตร์ หรือรัฐประศาสนศาสตร์ หรือสังคมศาสตร์ หรือเศรษฐศาสตร์ จำนวน 4 คน
- ผู้มีประสบการณ์ด้านการเมือง การบริหารราชการแผ่นดินหรือการร่างรัฐธรรมนูญ อีก 4 คน
พร้อมกันนี้ คณะอนุกรรมการยังเสนอให้นำความคิดเห็นของประชาชนที่แตกต่างและหลากหลาย โดยรวบรวมเพื่อจัดส่งให้องค์กรที่มีหน้าที่จัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ นำไปประกอบการยกร่างรัฐธรรมนูญต่อไป
อย่างไรก็ตาม ข้อสรุปที่กล่าวมานี้ จะต้องเสนอต่อคณะกรรมการชุดใหญ่ที่มี ภูมิธรรม เวชยชัย เป็นประธานพิจารณา จากนั้นจะเสนอต่อที่ประชุมคณะรัฐมนตรีเป็นผู้พิจารณาขั้นสุดท้าย ว่าแนวทางการทำประชามติจะเป็นอย่างไร
