เปิดศึกข้อบังคับสภาฯ! ‘ปชน.’ ค้านร่าง ‘ภูมิใจไทย’ หวั่นล็อก กมธ. สกัดฝ่ายค้านตรวจสอบรัฐบาล

‘ณัฐพงษ์’ หวั่นเสียงข้างมากลากไป ริดรอนหน้าที่ฝ่ายค้าน

ณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ สส.บัญชีรายชื่อ หัวหน้าพรรคประชาชน และผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร กล่าวถึงการประชุมสภาผู้แทนราษฎรวันที่ 11 พฤศจิกายน ซึ่งมีวาระพิจารณาร่างข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ... ว่า มีข้อห่วงใยต่อร่างที่เสนอโดยพรรคภูมิใจไทย เนื่องจากหากผ่านความเห็นชอบจากสภาฯ อาจทำให้บทบาทและหน้าที่ของฝ่ายค้านในกลไกสภาฯ ถูกลดทอนลง โดยใช้เสียงข้างมากเป็นเครื่องมือผลักดัน

ทั้งนี้ ต้องติดตามการพิจารณาอย่างใกล้ชิด โดยในกลไกคณะกรรมการประสานงาน (วิป) มีการปรึกษาหารือกันแล้ว หากสามารถถอนร่างดังกล่าวออกไปได้ก็จะเป็นทางออกที่ดีที่สุด

ชี้หากยึดแนวตีความใหม่ ต้องเอาผิดย้อนหลังสมาชิกและเจ้าหน้าที่

ส่วนกรณีที่ทีมเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรชี้แจงว่า ระเบียบเกี่ยวกับการดำเนินงานของ กมธ. มีมาตั้งแต่สมัยชวน หลีกภัย อดีตประธานสภาฯ แต่ที่ผ่านมาอาจไม่ได้ปฏิบัติตามระเบียบนั้น ณัฐพงษ์กล่าวว่า หากเป็นเช่นนั้นจริง และต้องการดำเนินการให้ตรงไปตรงมาตามระเบียบหรือข้อบังคับที่ประธานสภาฯ คนปัจจุบันตีความ ก็ต้องพิจารณาเอาผิดการทำหน้าที่ของสมาชิกและเจ้าหน้าที่สภาฯ ทุกคนย้อนหลังไปถึง 2 ชุดที่ผ่านมา

อย่างไรก็ตาม แนวปฏิบัติที่ผ่านมาไม่ได้กำหนดว่าทุกเรื่องที่ประธาน กมธ. จะใช้อำนาจหน้าที่จำเป็นต้องผ่านมติด้วยเสียงข้างมากทุกครั้ง

ยืนยันฝ่ายค้านพร้อมซักฟอกทุกวัน หากรัฐบาลยื่นญัตติ

สำหรับการเตรียมความพร้อมอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐมนตรีเป็นรายบุคคลตามรัฐธรรมนูญมาตรา 151 ณัฐพงษ์ยืนยันว่า พรรคประชาชนมีความพร้อมมาตั้งแต่สัปดาห์แรกที่มีการเจรจาเกี่ยวกับกรอบวันและเวลา เพียงแต่การอภิปรายถูกเลื่อนออกไป โดยรัฐบาลให้เหตุผลว่าไม่สามารถหาช่วงเวลาที่ลงตัวได้

ขณะนี้พรรคมีความพร้อมเต็มที่ หากมีการยื่นญัตติเข้าสู่สภาฯ เมื่อใด ก็พร้อมทำหน้าที่อภิปรายตรวจสอบรัฐบาลได้ทุกวัน

แจงเปิดรับบริจาคปกติ ย้ำสร้างพรรคมวลชนที่ประชาชนเป็นเจ้าของ

ส่วนกรณีที่ อุบลรัตน์ เถาว์น้อยผู้ช่วยโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับการเปิดรับบริจาคของพรรคประชาชน ณัฐพงษ์ชี้แจงว่า พรรคมีการทำแคมเปญและสื่อสารผ่านช่องทางต่าง ๆ เพื่อเปิดรับบริจาคอย่างต่อเนื่องอยู่แล้ว เพราะเป้าหมายส่วนหนึ่งของการทำงานการเมืองคือการสร้างพรรคมวลชนที่ประชาชนทุกคนเป็นเจ้าของ

หากพิจารณาจากยอดบริจาคเฉลี่ย จะพบว่าผู้บริจาคแต่ละรายบริจาคในระดับหลักพันบาท ซึ่งไม่ได้เป็นจำนวนเงินสูงมาก และอาจนำไปเปรียบเทียบกับพรรคการเมืองอื่นที่บางครั้งมีการจัดโต๊ะจีนระดมทุนครั้งละหลายสิบล้านบาทได้ โดยแต่ละพรรคมีวิธีการทำงานการเมืองแตกต่างกัน

ดังนั้น การเปิดรับบริจาคของพรรคประชาชนจึงเป็นกระบวนการปกติที่ดำเนินการมาอย่างต่อเนื่อง

เมื่อถามถึงความกังวลกรณีการเปิดรับบริจาคของมูลนิธิว่าจะถูกมองว่าเป็นการดำเนินงานในรูปแบบมูลนิธิหรือไม่ ณัฐพงษ์ระบุว่า ไม่ได้มีความกังวลในประเด็นดังกล่าว แต่สิ่งที่ห่วงคือ พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ (พ.ร.ป.) ว่าด้วยพรรคการเมืองและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง อาจทำให้พรรคการเมืองที่ต้องการสร้างตัวเองเป็นพรรคมวลชน ซึ่งประชาชนเป็นเจ้าของและไม่มีนายทุนกำกับดูแล กลายเป็นพรรคที่อยู่ได้ยาก

ณัฐพงษ์กล่าวว่า หากทุกพรรคการเมืองเห็นตรงกันว่าพรรคการเมืองควรเป็นตัวแทนของประชาชนอย่างแท้จริง ไม่มีนายทุนคนใดคนหนึ่งเป็นเจ้าของหรือสั่งการได้ทุกอย่าง ก็ควรสนับสนุนการแก้ไข พ.ร.ป.ว่าด้วยพรรคการเมืองและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้พรรคการเมืองเกิดง่าย อยู่ได้ และตายยาก

พริษฐ์ชี้ร่างนิกรกระทบความคล่องตัว กมธ. เปิดช่องเสียงข้างมากสกัดงานตรวจสอบ

ด้านพริษฐ์ วัชรสินธุ สส.บัญชีรายชื่อ รองหัวหน้าพรรคประชาชน และประธานคณะกรรมการประสานงานพรรคร่วมฝ่ายค้าน (วิปฝ่ายค้าน) กล่าวถึงการพิจารณาร่างแก้ไขข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร 4 ฉบับ ซึ่งเสนอโดยพรรคภูมิใจไทย พรรคกล้าธรรม และพรรคประชาชน 2 ฉบับ ในวันที่ 11 พฤศจิกายนว่า เรื่องดังกล่าวจะเข้าสู่การหารือของวิปฝ่ายค้านในวันที่ 10 พฤศจิกายน โดยจะเชิญหน่วยงานภายในสภาฯ มาให้ข้อมูลเพิ่มเติม เพื่อตอบข้อสงสัยของฝ่ายค้าน

ทั้งนี้ ฝ่ายค้านยังมีความกังวลต่อร่างแก้ไขข้อบังคับ โดยเฉพาะร่างของ นิกร จำนง สส.บัญชีรายชื่อ พรรคภูมิใจไทย ซึ่งกำหนดให้การดำเนินการทุกเรื่องที่เกี่ยวข้องกับ กมธ.สามัญ ไม่ว่าจะเป็นการบรรจุระเบียบวาระ การเชิญหน่วยงาน หรือการแถลงข่าวของ กมธ. ต้องมีมติที่ประชุม กมธ.รองรับอย่างเคร่งครัด ซึ่งเป็นแนวทางที่สอดคล้องกับความเห็นของประธานสภาฯ ที่ได้ให้ความเห็นชอบไปก่อนหน้านี้ และฝ่ายค้านเคยแสดงความไม่เห็นด้วยแล้ว

พริษฐ์ระบุว่า มีข้อกังวลสำคัญ 2 ประเด็น ได้แก่

1. กระทบความคล่องตัวในการทำงานของ กมธ. โดยเฉพาะกรณีเร่งด่วนที่ต้องตรวจสอบข้อเท็จจริงหรือเสนอแนะแนวทางแก้ไขปัญหา เช่น กรณีแม่น้ำสายที่มีสารพิษรุนแรงจนไม่สามารถผลิตน้ำประปาได้ ซึ่ง กมธ.จำเป็นต้องเร่งเชิญหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาชี้แจง

หากกำหนดให้ทุกเรื่องต้องผ่านมติที่ประชุมอย่างเคร่งครัด การนำเรื่องเข้าสู่การพิจารณาอาจต้องใช้เวลาถึง 2 สัปดาห์ เพื่อรอเรียกประชุมและมีมติว่าจะเชิญหน่วยงานใดเข้าชี้แจงในการประชุมครั้งถัดไป ส่งผลให้การทำงานของ กมธ.ขาดความคล่องตัว

2. เปิดช่องให้เสียงข้างมากใน กมธ.ใช้มติสกัดกั้นการตรวจสอบรัฐบาล เนื่องจาก สส.ฝ่ายรัฐบาลเป็นเสียงข้างมากใน กมธ.อยู่แล้ว จึงอาจใช้เสียงของตัวเองขัดขวางไม่ให้มีการตรวจสอบเรื่องที่เกี่ยวข้องกับรัฐบาลได้ แม้ประเด็นดังกล่าวจะอยู่ในขอบเขตอำนาจหน้าที่ของ กมธ.โดยตรงก็ตาม

พริษฐ์ยืนยันว่า หากร่างแก้ไขข้อบังคับดังกล่าวเข้าสู่การพิจารณาของสภาฯ ฝ่ายค้านจะทักท้วงและแสดงความไม่เห็นด้วย

โต้คำชี้แจงสภาฯ ชี้แนวปฏิบัติเปลี่ยนจริงหลังประธานสภาฯ เห็นชอบ

สำหรับคำชี้แจงของเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรที่ระบุว่า แนวปฏิบัติดังกล่าวมีมาตั้งแต่สมัยชวน หลีกภัย เป็นประธานรัฐสภา พริษฐ์กล่าวว่า แม้แนวปฏิบัติจะมีการร่างหรือพูดถึงมาเป็นเวลานาน แต่ข้อเท็จจริงคือการทำงานของ กมธ.แต่ละคณะเปลี่ยนแปลงไปจริง หลังจากประธานสภาฯ เห็นชอบแนวปฏิบัติล่าสุด

โดยยกตัวอย่าง กมธ.การป้องกันและบรรเทาผลกระทบจากภัยธรรมชาติและสาธารณภัย กรณีปัญหาแม่น้ำสาย ซึ่งหากย้อนกลับไปก่อนมีแนวปฏิบัติล่าสุด เชื่อว่า กมธ.ที่ประกอบด้วย สส.จากทุกพรรคการเมือง จะสามารถบรรจุเรื่องดังกล่าวเข้าสู่การพิจารณาได้อย่างคล่องตัวกว่านี้

ดังนั้น ไม่ว่าฝ่ายสภาฯ จะมีคำอธิบายอย่างไร แต่การเปลี่ยนแปลงแนวปฏิบัติของ กมธ.แต่ละคณะเกิดขึ้นจริง

พริษฐ์กล่าวเพิ่มเติมว่า เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา หลังฝ่ายค้านเห็นปัญหาจากแนวปฏิบัติเกี่ยวกับการทำงานของ กมธ. วิปฝ่ายค้านได้หารือกันและมีมติทำหนังสือแสดงความไม่เห็นด้วย พร้อมระบุข้อกังวลต่อแนวปฏิบัติดังกล่าว รวมถึงขอเข้าพบประธานสภาฯ เพื่อหารือหาแนวทางแก้ไขร่วมกัน แต่จนถึงขณะนี้ยังไม่ได้รับคำตอบจากประธานสภาฯ

ทั้งนี้ แม้ตัวข้อบังคับและระเบียบจะไม่ได้มีการแก้ไขเปลี่ยนแปลง แต่แนวปฏิบัติที่ผ่านมาไม่ได้เป็นเช่นนี้ โดยเกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญหลังประธานสภาฯ ลงนามเห็นชอบแนวปฏิบัติที่กำหนดให้ทุกเรื่องต้องมีมติที่ประชุมรองรับอย่างเคร่งครัด ส่งผลให้การทำงานของ กมธ.มีข้อจำกัดเพิ่มขึ้น และกระทบต่อการปฏิบัติงานจริง

จ่อโหวตแยกร่าง ย้ำต้องสร้างบรรทัดฐานตรวจสอบรัฐบาลได้ทุกยุค

ส่วนแนวทางการพิจารณาร่างข้อบังคับทั้ง 4 ฉบับ ว่าจะลงมติแยกเป็นรายฉบับหรือรวมเป็นร่างเดียว พริษฐ์มองว่า หากแต่ละร่างมีสาระสำคัญและความเห็นของสมาชิกแตกต่างกัน ก็เป็นเรื่องปกติที่จะต้องลงมติแยกทีละร่าง

แม้ฝ่ายค้านจะเป็นเสียงข้างน้อยในสภาฯ และพยายามทำหน้าที่อย่างเต็มที่ แต่ผลการพิจารณาว่าร่างใดจะผ่านหรือไม่ผ่านก็ขึ้นอยู่กับการลงมติของ สส.ฝ่ายรัฐบาลด้วย

อย่างไรก็ตาม สิ่งสำคัญในการแก้ไขข้อบังคับหรือกติกาเกี่ยวกับ กมธ. คือการมองไปข้างหน้าว่ากำลังสร้างหลักเกณฑ์และบรรทัดฐานการทำงานของสภาฯ แบบใด โดยไม่ควรคำนึงเพียงว่าการแก้ไขรูปแบบใดจะเป็นประโยชน์กับฝ่ายตัวเองในช่วงเวลานั้น

พริษฐ์ย้ำว่า ไม่ว่าพรรคการเมืองใดจะเป็นรัฐบาล สิ่งที่ควรมีคือกลไกของสภาผู้แทนราษฎรที่สามารถตรวจสอบและถ่วงดุลฝ่ายบริหารได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพราะหากแก้ไขกติกาตามข้อเสนอของนิกร อาจทำให้ฝ่ายค้านในอนาคตไม่ว่าจะเป็นพรรคใดก็ตาม ประสบปัญหาในการใช้กลไก กมธ.ตรวจสอบการทำงานของรัฐบาล