พรรคร่วมฝ่ายค้าน นำโดย ณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ ผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎรและหัวหน้าพรรคประชาชน พร้อมด้วย อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ และประธานคณะกรรมาธิการสามัญในสัดส่วนฝ่ายค้าน ร่วมกันแถลงกรณีพบความพยายามสกัดกั้น แทรกแซง และคุกคามการทำหน้าที่ตรวจสอบของฝ่ายค้านผ่านกลไกต่างๆ โดยมองว่าเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นอย่างเป็นระบบ พร้อมเรียกร้องให้ทุกฝ่ายเคารพบทบาทและอำนาจหน้าที่ของฝ่ายนิติบัญญัติ
เปิด 3 ปม สงสัยใช้อำนาจสกัดฝ่ายค้าน
ณัฐพงษ์กล่าวว่า หัวใจสำคัญของระบอบประชาธิปไตยคือการตรวจสอบถ่วงดุลผู้ใช้อำนาจรัฐ แต่ในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมาเกิดเหตุการณ์หลายอย่างขึ้นพร้อมกัน ทำให้ฝ่ายค้านตั้งข้อสงสัยว่า รัฐบาลหรือกลุ่มผู้มีอำนาจในเครือข่ายระบอบสีน้ำเงิน กำลังใช้กลไกต่างๆ ที่สามารถควบคุมได้เข้ามาสกัดกั้น แทรกแซง และคุกคามการทำหน้าที่ของฝ่ายค้าน โดยแบ่งออกเป็น 3 ประเด็นสำคัญ
ประเด็นแรก การสกัดกั้นการทำหน้าที่ของฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร จากกรณีที่ โสภณ ซารัมย์ ประธานสภาผู้แทนราษฎร ให้ความเห็นชอบแนวทางการดำเนินงานของคณะกรรมาธิการทั้ง 35 คณะ โดยกำหนดให้การดำเนินงานของคณะกรรมาธิการทุกเรื่องต้องผ่านมติที่ประชุม ซึ่งฝ่ายค้านมองว่าเป็นการจำกัดบทบาทของกลไกฝ่ายนิติบัญญัติ โดยเฉพาะการทำหน้าที่ตรวจสอบของฝ่ายค้านอย่างชัดเจน
ณัฐพงษ์ระบุว่า ที่ผ่านมา ฝ่ายค้านใช้กลไกกรรมาธิการเป็นเครื่องมือสำคัญในการตรวจสอบโครงการของรัฐบาลที่มีข้อสงสัยเกี่ยวกับการทุจริตคอร์รัปชันหรือการใช้อำนาจรัฐโดยมิชอบ แต่หากกำหนดให้ทุกเรื่องต้องผ่านมติเสียงข้างมาก ทั้งที่ฝ่ายรัฐบาลครองเสียงข้างมากในคณะกรรมาธิการเกือบทุกคณะ ย่อมทำให้การตรวจสอบของฝ่ายค้านถูกจำกัดลง
พร้อมตั้งคำถามว่า หากทุกเรื่องต้องอาศัยเสียงข้างมาก สภาฯ ยังจำเป็นต้องมี สส. ฝ่ายค้านทำหน้าที่ตรวจสอบอีกหรือไม่ เพราะอาจทำให้คณะกรรมาธิการกลายเป็นเพียง “ตรายาง” รับรองความถูกต้องให้กับโครงการที่มีข้อครหาของรัฐบาล โดยใช้เสียงข้างมากลงมติรับรองว่าโครงการมีความโปร่งใส ซึ่งไม่ควรเกิดขึ้นในระบบรัฐสภา
ประเด็นที่สอง การแทรกแซงกระบวนการยุติธรรมในคดีทุจริตเลือก สว. จากกรณีที่คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) มีมติ 5 ต่อ 2 เสียง เตรียมยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญ เพื่อให้วินิจฉัยเกี่ยวกับขอบเขตอำนาจหน้าที่ระหว่าง กกต. กับศาลฎีกา
ฝ่ายค้านมองว่าเป็นความพยายามใช้กลไกองค์กรอิสระ ซึ่งมีเสียงข้างมากที่ฝ่ายค้านเชื่อมโยงกับผู้มีอำนาจ เข้ามาขอให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่า ในกรณีที่กระบวนการไต่สวนของศาลฎีกาพบพยานหลักฐานเพิ่มเติม ซึ่งชี้ว่ามีบุคคลอื่นร่วมกระทำความผิดในขบวนการทุจริตเลือก สว. แต่บุคคลดังกล่าวไม่ได้อยู่ในรายชื่อ 77 คนตามคำร้องเดิมของ กกต. จะไม่สามารถเอาผิดบุคคลเหล่านั้นในกระบวนการของศาลยุติธรรมได้หรือไม่
ณัฐพงษ์เห็นว่า ประเด็นดังกล่าวสะท้อนความพยายามใช้กลไกองค์กรอิสระเข้าไปก้าวก่ายและแทรกแซงกระบวนการยุติธรรม ซึ่งเป็นอำนาจหน้าที่ของศาลยุติธรรม
ประเด็นที่สาม การคุกคามการทำหน้าที่ของ สส. ฝ่ายค้านผ่านสปายแวร์ โดยณัฐพงษ์ระบุว่า ทั้งตนเองและอภิสิทธิ์ได้รับข้อความแจ้งเตือนความปลอดภัยจากบริษัทแอปเปิลบนโทรศัพท์มือถือว่า อุปกรณ์อาจตกเป็นเป้าหมายการโจมตีด้วยสปายแวร์ขั้นสูง
ข้อความแจ้งเตือนระบุว่า เครื่องมือจารกรรมประเภทนี้มักถูกนำมาใช้โดยหน่วยงานภาครัฐในระดับประเทศเท่านั้น ทำให้ฝ่ายค้านตั้งข้อสงสัยว่า หน่วยงานความมั่นคงของรัฐบาลไทยอาจมีส่วนเกี่ยวข้องกับความพยายามโจมตีและคุกคามการทำหน้าที่ของฝ่ายค้านหรือไม่
ณัฐพงษ์ยืนยันว่า ฝ่ายค้านจะไม่ยอมรับการใช้อำนาจรัฐในลักษณะดังกล่าว ไม่ว่าจะเป็นการรวบอำนาจผ่านกลไกในสภาฯ การใช้มติ กกต. ยื่นเรื่องต่อศาลรัฐธรรมนูญ หรือการใช้สปายแวร์เพื่อสอดแนม
‘อภิสิทธิ์’ ชี้ระบบรัฐสภาต้องเคารพเสียงข้างน้อย
ด้านอภิสิทธิ์กล่าวเสริมว่า จากประสบการณ์ที่เคยดำรงตำแหน่งผู้นำฝ่ายค้านมาหลายสมัย ยอมรับว่าการทำหน้าที่ตรวจสอบรัฐบาลในทุกยุคสมัยมักเผชิญอุปสรรคและข้อจำกัด เนื่องจากรัฐบาลส่วนใหญ่ไม่ต้องการถูกตรวจสอบ อย่างไรก็ตาม ระบบรัฐสภาตามมาตรฐานสากลมีประเพณีและวัฒนธรรมทางการเมืองที่ยอมรับและเคารพบทบาทของแต่ละฝ่าย แม้รัฐบาลจะเป็นผู้ครองเสียงข้างมาก แต่ไม่ควรใช้เสียงข้างมากเป็นเครื่องมือเพียงอย่างเดียว
สำหรับกรณีการสกัดกั้นการทำงานของประธานคณะกรรมาธิการ อภิสิทธิ์เปิดเผยว่า เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา ประธานสภาฯ ได้เรียกประชุมประธานกรรมาธิการ และมอบหมายให้ฝ่ายกฎหมายสรุปแนวทางจนออกมาเป็นหนังสือเวียน โดยไม่ได้กลับมาขอความเห็นหรือรับมติจากประธานกรรมาธิการอีกครั้ง
จึงเสนอให้ประธานสภาฯ เรียกประชุมประธานกรรมาธิการอีกครั้ง เพื่อหาแนวทางที่เป็นธรรมกับทุกฝ่าย เช่น การบรรจุวาระเรื่องร้องเรียนต่างๆ อาจใช้วิธีหารือในที่ประชุมเพื่อเปิดโอกาสให้สมาชิกทักท้วงหรือตั้งข้อสังเกตได้ โดยไม่จำเป็นต้องนำทุกเรื่องเข้าสู่การลงมติ
จับตา ‘ภูมิใจไทย’ แก้ข้อบังคับ เปิดช่อง “ยุบ กมธ.”
อภิสิทธิ์ยังกล่าวถึงความพยายามของสมาชิกพรรคภูมิใจไทยในการเสนอแก้ไขข้อบังคับการประชุมสภาฯ โดยเห็นว่าเนื้อหามีความเข้มข้นกว่าหนังสือเวียน เนื่องจากมุ่งเปิดช่องให้ใช้เสียงข้างมากเสนอ “ยุบคณะกรรมาธิการ” ได้ รวมถึงเสนอให้การเลือกประธานกรรมาธิการใช้เสียงข้างมากเป็นผู้ชี้ขาด จากเดิมที่มีการจัดสรรตำแหน่งตามสัดส่วนจำนวน สส. ของแต่ละพรรค
อภิสิทธิ์เตือนว่า หากปล่อยให้แนวทางดังกล่าวเกิดขึ้น กลไกการตรวจสอบของฝ่ายนิติบัญญัติอาจไม่สามารถทำงานได้ พร้อมเรียกร้องให้ประธานสภาฯ ส่งสัญญาณไปยังพรรคภูมิใจไทย ให้คำนึงถึงศักดิ์ศรีและบทบาทของฝ่ายนิติบัญญัติด้วย
ยกกรณี ‘การดี’ ถูกฟ้อง ฝากศาลฎีกาดันแนวทางป้องกัน “ฟ้องปิดปาก”
อภิสิทธิ์ยังกล่าวถึงข้อกังวลเกี่ยวกับการแทรกแซงผ่านกระบวนการยุติธรรมและการดำเนินคดี โดยยกกรณี การดี เลียวไพโรจน์ รองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ ซึ่งเข้าไปตรวจสอบโครงการของรัฐ แต่กลับถูกบริษัทเอกชนที่ไม่ได้ถูกเอ่ยชื่อฟ้องร้องดำเนินคดี
อภิสิทธิ์มองว่าเป็นเรื่องผิดธรรมชาติของการดำเนินธุรกิจภาคเอกชน และมีลักษณะคล้ายการตั้งตัวเป็นปฏิปักษ์กับฝ่ายการเมือง จึงฝากไปยังประธานศาลฎีกาให้ผลักดันคำแนะนำเกี่ยวกับการป้องกันการฟ้องปิดปาก (SLAPP) ที่เคยออกมาแล้ว ให้เกิดผลในทางปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรมในทุกคดี
ย้ำ “สปายแวร์” ต้องไม่ใช่ฝีมือหน่วยงานรัฐ
ส่วนกรณีได้รับการแจ้งเตือนเกี่ยวกับการตกเป็นเป้าหมายของสปายแวร์ อภิสิทธิ์กล่าวว่า ผู้ที่ทำหน้าที่ฝ่ายค้านต่างมีความระมัดระวังตัวอยู่แล้ว และทราบดีว่าเหตุการณ์ลักษณะนี้สามารถเกิดขึ้นได้ จึงไม่ได้รู้สึกหวั่นไหว
อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ต้องการย้ำคือ การกระทำดังกล่าวต้องไม่เกิดขึ้นโดยฝีมือของหน่วยงานรัฐ เพราะหากเป็นเช่นนั้นย่อมถือเป็นการละเมิดสิทธิส่วนบุคคลอย่างร้ายแรง
