ชูศักดิ์ ศิรินิล สส.บัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย ในฐานะกรรมาธิการ (กมธ.) พิจารณาร่างแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ พร้อม กมธ.สัดส่วนของพรรคเพื่อไทย แถลงว่า การแก้ไขรัฐธรรมนูญวาระสองคาดว่าจะเสร็จในวันนี้ จากนั้นพักร่างกฎหมายไว้ 15 วัน จึงจะกลับมาโหวตต่อในวาระสามได้ โดยหลักการแก้ไขรัฐธรรมนูญในครั้งนี้เป็นการแก้ไขมาตรา 256 เพื่อให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ แต่มีคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญที่ 18/2568 กำกับไว้ว่า รัฐสภามีอำนาจริเริ่มจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ได้ แต่ต้องทำประชามติก่อนว่าสมควรให้จัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่ ซึ่งการจัดทำประชามตินั้น ศาลรัฐธรรมนูญได้วินิจฉัยให้เป็นหน้าที่ของรัฐสภาในการมีมติและส่งเรื่องให้นายกรัฐมนตรีไปดำเนินการ
เราจึงเห็นว่าให้การจัดทำรัฐธรรมนูญในครั้งนี้สมบูรณ์ ถูกต้องตามกฎหมาย และเป็นไปตามคำวินิจฉัยของศาล เราจึงมีมติร่วมกันว่าจะเสนอญัตติขอให้รัฐสภามีมติเพื่อเสนอญัตติจัดทำประชามติสอบถามประชาชนว่าสมควรให้จัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่ ซึ่งญัตติที่เสนอถึงมือประธานรัฐสภาแล้ว และสั่งบรรจุแล้ว เพราะเราตั้งใจร่วมกันว่าหลังจากพิจารณาแก้รัฐธรรมนูญวาระสองเสร็จ จะขอให้รัฐสภามีมติในเรื่องนี้เลย เท่าที่ทราบขณะนี้มีหลายพรรคที่เสนอญัตติในทำนองเดียวกันด้วย
— ชูศักดิ์ ศิรินิล
ด้าน จาตุรนต์ ฉายแสง สส.บัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย ในฐานะ กมธ. กล่าวว่า ก่อนหน้านี้คณะรัฐมนตรี (ครม.) เคยกล่าวว่า จะมีมติส่งเรื่องไปยังคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เพื่อขอทำประชามติ ซึ่งเราทราบว่าการขอทำประชามติของ ครม. ไม่ผูกพันกับรัฐสภา แต่จะมีประโยชน์ทางการเมืองอยู่เช่นกัน จึงได้เร่งรัดให้ ครม. เร่งจัดให้ลงประชามติโดยเร็ว เพื่อให้รัฐบาลแสดงความจริงใจ แต่หลังจาก ครม. ฟังความเห็นจากกฤษฎีกาว่าไม่ผูกพันกับรัฐสภา จึงไม่ทำแล้ว แสดงให้เห็นว่าที่ ครม. เคยพูดไว้เป็นการพูดโดยไม่ศึกษาอะไร
ดังนั้นจึงเกิดคำถามว่าจะจัดทำประชามติครั้งที่ 1 ไปพร้อมกับการเลือกตั้งได้อย่างไร เมื่อรัฐสภาพิจารณาแก้ไขรัฐธรรมนูญใกล้เสร็จ จึงเข้าเกณฑ์ตามที่ศาลรัฐธรรมนูญได้วินิจฉัยไว้ว่าหากรัฐสภาประสงค์ให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ให้ร้องขอไปยัง ครม. เพื่อให้จัดทำการลงประชามติ การยื่นญัตติคราวนี้จึงเป็นการยื่นที่สอดคล้องกับคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ และจะทำให้เกิดการจัดทำประชามติพร้อมกับวันเลือกตั้งได้ ที่สำคัญคือถ้าร่างรัฐธรรมนูญนี้ผ่านวาระสอง และรออีก 15 วันเมื่อผ่านวาระที่สาม จะเกิดการทำประชามติ 2 คำถามในครั้งเดียวได้ตามที่หลายฝ่ายต้องการ
ขณะที่ นพ.ชลน่าน ศรีแก้ว สส.น่าน พรรคเพื่อไทย ในฐานะ กมธ. กล่าวว่า พรรคเพื่อไทยจำเป็นต้องยื่นญัตติในครั้งนี้ เพื่อให้รัฐสภาไปยังนายกฯ ในการจัดทำประชามติคำถามที่หนึ่ง โดยไม่ต้องรอคำถามที่สอง เพราะคำถามที่สองจะต้องรอรัฐสภาให้ความเห็นชอบร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญในวาระสามก่อน พรรคเพื่อไทยจึงไม่ต้องการให้ ครม. รอจนถึงผ่านวาระสามที่จะต้องรออีก 15 วัน เพื่อเป็นหลักประกันว่าอย่างน้อยที่สุด หากมีเหตุการณ์อะไรเกิดขึ้น ไม่ว่าจะมีเงื่อนไขอะไรก็ตาม แต่ที่ทำให้รัฐสภาไม่สามารถให้ความเห็นชอบแก้ไขรัฐธรรมนูญวาระสามได้ ก็จะมีคำถามที่หนึ่งถามประชาชนเป็นเบื้องต้นว่าควรมีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่
หากรัฐสภาส่งความเห็นไปยังนายกฯ ก็จะส่งไปยัง กกต. ไว้ก่อนเลย และหากร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญผ่านความเห็นชอบจากรัฐสภาวาระสาม รัฐสภาก็จะส่งไปยังนายกฯ ตามกระบวนการของกฎหมายอยู่แล้ว ซึ่งจะเป็นคำถามที่สอง ดังนั้นจะสามารถทำพร้อมกันได้ทั้ง 2 คำถามในคราวเดียว
— นพ.ชลน่าน ศรีแก้ว
