ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎร วันนี้ (18 พ.ย.69) วาระร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ประกันสังคม (ฉบับที่ ….) พ.ศ. … จำนวน 5 ฉบับ ประกอบด้วย ฉบับคณะรัฐมนตรี ฉบับของสหวัต คุ้มคง สส.ชลบุรี พรรคประชาชน ฉบับธงธรรม เวชยชัย สส.บัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย ฉบับรักชนก ศรีนอก สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน และฉบับธนพร วิจันทร์ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน

จุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน กล่าวถึงสาระสำคัญของร่าง พ.ร.บ.ฉบับ ครม. 3 ขอ ขอเลือก ขอคืน ขอกู้ โดยจะขยายความคุ้มครองผู้ประกันตน มาตรา 33 เป็น 65 ปี รับเงินบำนาญล่วงหน้าได้ไม่เกิน 60 เดือน ผู้รับบำนาญสามารถสมัครเป็นผู้ประกันตนมาตรา 39/1 ได้ นอกจากนี้ยังจะมีเงินสงเคราะห์การหยุดงานเพื่อการคลอดบุตร 98 วัน มีสิทธิ์ได้รับเงินว่างงาน เงินทดแทนการขาดรายได้กรณีทุพพลภาพฃ จ่ายร้อยละ 70 กรณีสงเคราะห์บุตรให้ได้รับการคุ้มครองต่อไปอีก 6 เดือน นับแต่วันที่สิ้นสภาพการเป็นผู้ประกันตน และกรณีว่างงานให้ผู้ประกันตนที่อายุไม่เกิน 60 ปี มีสิทธิได้รับเงินกรณีว่างงานจนเสร็จสิ้นก่อนแล้ว จึงได้รับเงินกรณีชราภาพ
การแก้ไขเพิ่มเติมสิทธิประโยชน์กรณีชราภาพ ตามมาตรการ 3 ขอ กล่าวคือ ขอเลือก ขอคืน และขอกู้ รวมถึงการแก้ไขมาตรการลงโทษทางอาญาโดยเฉพาะโทษปรับแก่นายจ้างที่ไม่ยื่นแบบรายการแสดงการส่งเงินสมทบ
”เราเชื่อว่ากฎหมายเป็นเหมือนสิ่งมีชีวิตที่จะต้องพัฒนาปรับแก้ การแก้ไข พ.ร.บ.ประกันสังคมเกิดมาแล้ว 4 ครั้ง ครั้งนี้จะมีการแก้ไขอย่างมีนัยยะสำคัญ แต่ละร่างในสภามีจุดดีและจุดด้อย จึงอยากให้สภาฯ พิจารณาให้ครบถ้วน ครม.พร้อมรับฟังความคิดเห็น“ จุลพันธ์ กล่าว
สหัสวัต กล่าวว่า เนื่องจาก พ.ร.บ.ประกันสังคม พ.ศ. 2533 มีการใช้บังคับมาเป็นระยะเวลาหนึ่ง พบปัญหาในการดําเนินงานของสํานักงานประกันสังคม และกองทุนประกันสังคมในหลายภาคส่วน โดยเฉพาะปัญหาด้านธรรมาภิบาล ทําให้ผู้ประกันตนขาดความเชื่อมั่นต่อสํานักงานและกองทุน ส่งผลกระทบต่อความยั่งยืนของประกันสังคมไทยอย่างร้ายแรง กว่า 30 ปี เสียงของผู้ที่จ่ายเงินเข้ากองทุนทุกเดือน ยังไม่มีน้ําหนักมากพอ ในการกําหนดว่ากองทุนนี้ ควรบริหาร และควรดูแลชีวิตของพวกเขาอย่างไร และเรื่องที่กระทบชีวิตคนทํางานโดยตรง กลับไม่ได้รับความสําคัญทางการเมืองเท่าที่ควร
สหัสวัต กล่าวถึงการที่ต้องเสนอทั้งร่างตัวเอง และร่างของนางสาวรักชนก เพราะเราแบ่งการทํางานอย่างมีเป้าหมาย ร่างของตนเองต้องการแก้ไขกฎหมายเดิม เพื่อวางมาตรฐานขั้นต่ําที่ประกันสังคมควรจะมี ส่วนร่างของนางสาวรักชนก เป็นการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทั้งระบบ รวมถึงนําองค์กรประกันสังคมออกจากการเป็นส่วนราชการ เพื่อให้บริหารได้เหมาะสมกับภารกิจของกองทุน
และร่างแก้ใหญ่ของพรรคประชาชน เป็นร่างที่เกี่ยวข้องกับเรื่องการเงิน ต้องได้รับการรับรองจาก นายกรัฐมนตรี ก่อนเข้าสู่การพิจารณาตามรัฐธรรมนูญ จึงแยกร่างที่ไม่เป็นร่างการเงินออกมาเสนอควบคู่กัน เพื่อให้การผลักดันเรื่องนี้ มีทางเดินเข้าสู่สภา โดยไม่ต้องฝากทุกอย่างไว้กับร่างร่างเดียว
ดังนั้น ขอยืนยันว่า ร่างของตนเอง คือมาตรฐานขั้นต่ํำ ที่เราควรจะทําได้ และควรจะไปให้ไกลกว่านั้น ด้วยการสนับสนุนร่างแกใหญ่ของนางสาวรักชนกด้วย เพราะเราต้องการให้คนทํางานได้ระบบประกันสังคมที่ดีกว่าเดิมจริงๆ และเป้าหมายนี้สําคัญกว่าชื่อของใครที่อยู่บนร่างกฎหมาย

เรื่องแรกความยึดโยงกับผู้ประกันตน และผู้มีส่วนร่วมในการก่อสร้างกองทุนนี้ การบริหารจึงต้องเปิดให้ทั้ง 3 ฝ่าย ลูกจ้าง นายจ้าง และรัฐ มีส่วนร่วมอย่างแท้จริง คนทํางานต้องมีอํานาจผ่านตัวแทนของตัวเอง นายจ้างต้องมีส่วนร่วมรับผิดชอบ และรัฐต้องทําหน้าที่ประกันว่า ระบบนี้จะดําเนินไปเพื่อประโยชน์สาธารณะ
ร่างนี้เสนอให้สัดส่วนตัวแทนของบอร์ดประกันสังคม สะท้อนอัตราการจ่ายเงินสมทบของแต่ละฝ่าย และให้บอร์ดเลือกประธานกันเอง แทนการกําหนดให้ปลัดกระทรวงแรงงาน เป็นประธานโดยตําแหน่ง อีกตําแหน่งที่สําคัญ คือเลขาธิการสํานักงานประกันสังคม ซึ่งร่างของตนเองให้บอร์ด เป็นผู้แต่งตั้งเลขาธิการจากกระบวนการสรรหา มีสัญญาจ้าง เงื่อนไขการทํางาน และการประเมินผลงาน โดยมีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเป็นผู้ลงนามในสัญญาจ้าง
เรื่องที่สองโครงสร้างและการรับผิดชอบ จึงเสนอให้บอร์ดหลักเป็นผู้แต่งตั้งคณะกรรมการด้านต่าง ๆ ด้วยมติไม่น้อยกว่า 2 ใน 3 เพื่อเชื่อมอำนาจการทํางานกลับมายังบอร์ดที่มีตัวแทนของผู้ประกันตน นายจ้าง และรัฐ โดยให้การแต่งตั้งต้องได้รับความเห็นชอบในระดับที่สูงกว่ามติเสียงข้างมากธรรมดา
"เราต้องทําให้ความรับผิดชอบเชื่อมต่อกัน คนที่มีอํานาจตัดสินใจต้องถูกกํากับได้ และคนที่กํากับต้องรับผิดชอบต่อผู้ที่ตนเป็นตัวแทนได้ นี่คือจุดที่ผมอยากตั้งคําถามกับแนวทางของรัฐบาลด้วยว่า การกําหนดบทบาทและอํานาจของคณะกรรมการตรวจสอบที่รัฐมนตรีแต่งตั้ง จะช่วยคืนอํานาจให้ผู้ประกันตนอย่างไร และมีหลักประกันอะไรว่า อํานาจนั้นจะไม่กลายเป็นช่องทางให้ฝ่ายการเมืองเข้ามาควบรวมทิศทางขององค์กรเพิ่มขึ้น" สหัสวัต กล่าว
ขณะที่กรอบค่าใช้จ่ายของสํานักงาน จากเดิมที่ตั้งไว้ที่ 10% ของเงินสมทบต่อปี ร่างของตนเองเสนอให้ ลดกรอบเหลือ 4% ซึ่งหากจะต้องใช้เกิน จะต้องได้รับความเห็นชอบจากรัฐมนตรี

สําหรับอนาคตของประกันสังคม ที่มีความกังวลว่า กองทุนจะมีเงินจ่ายพอหรือไม่ กองทุนจะรองรับสังคมสูงไว้ได้นานแค่ไหน พวกนี้เป็นคําถามที่จําเป็นต้องถาม และการตอบคําถาม ต้องมองให้ครบ ทั้งรายรับ รายจ่าย เงินสมทบ ผลตอบแทนการลงทุน โครงสร้างประชากร และภาระผูกพันระยะยาว จะหยิบเฉพาะสิทธิประโยชน์ของคนทํางาน เป็นปัญหาด้านเดียวไม่ได้
ในทางกลับกัน การพัฒนาสิทธิประโยชน์ต้องมีฐานเงินรองรับได้จริง จึงต้องจัดการอย่างมืออาชีพ วางแผนระยะยาว และใช้ข้อมูลที่ตรวจสอบได้ ซึ่งเรานําควรนําหลักการมาพิจารณาให้เหมาะกับประกันสังคมไทย เงินกองทุนต้องถูกบริหาร เพื่อให้ภารกิจระยะยาวของผู้ประกันตน และต้องมีกลไกป้องกันการแทรกแซง เพื่อประโยชน์เฉพาะหน้า
และคณะกรรมการลงทุนต้องมีคุณสมบัติที่เหมาะสม ได้รับการแต่งตั้งผ่านบอร์ด มีกรอบนโยบายการลงทุน มีการบริหารความเสี่ยง และเปิดเผยผลดําเนินงานให้ตรวจสอบได้ การประเมินผลงานต้องดูทั้งผลตอบแทน ความเสี่ยง ต้นทุน และภาระที่กองทุนต้องจ่ายในอนาคต
ร่างของตนเอง ยังกําหนดหน้าที่เปิดเผยข้อมูลให้ชัด ทั้งบันทึกการประชุม สินทรัพย์ที่ถือครอง การลงมติในกิจการที่สํานักงานเป็นเจ้าของ หรือผู้ถือหุ้น และผลตอบแทนการลงทุนรายไตรมาสแยกตามสินทรัพย์
"เราพูดกันบ่อยมากว่า กองทุนประกันสังคมคือเบาะรองทางสังคม ผมอยากให้เรานึกถึงความหมายของคํานี้จริงๆ คนทํางาน นายจ้าง และรัฐ ร่วมกันส่งเงินสมทบ เพื่อวันที่คน ๆ หนึ่งเจ็บป่วย ตกงาน ทุพพลภาพ หรือแก่ชรา เขาจะมีอะไรบางอย่างรองรับชีวิต ไม่ต้องตกลงไปเผชิญความลําบากตามลำพัง ควรมั่นใจได้ว่า วันที่ร่างกายไม่ไหว ระบบที่เขาร่วมสร้างขึ้นมา จะดูแลเขา ดังนั้น หลักประกันชีวิตต้องพัฒนาตามโลกการทํางานที่เปลี่ยนไปด้วย เราจึงต้องดูทั้งผืนว่าเบาะนี้ยังคงรองรับชีวิตการทํางานได้ดีเพียงใด ใครมีหน้าที่ดูแล และคนที่ใช้เบาะผืนนี้ มีสิทธิ์ร่วมตัดสินใจว่า จะซ่อมหรือสร้างใหม่อย่างไร" สหัสวัต กล่าว
การปฏิรูปโครงสร้าง คือการจัดการเรื่องเหล่านี้พร้อมกัน เพื่อนสมาชิกหลายท่าน อาจไม่ได้พึ่งพาประกันสังคมเป็นหลักประกันชีวิตของตัวเอง แต่การลงมติของเราในวันนี้ จะกําหนดอนาคตของคนที่ต้องพึ่งพาระบบนี้จริงๆ ตนเองจึงอยากให้เรานึกถึงคนงานที่กําลังเข้ากะ คนที่กําลังส่งของ คนที่ยืนทํางานทั้งวัน และคนที่กําลังคํานวณว่า เงินเดือนจะเหลือพอถึงสิ้นเดือนหรือไม่ คนเหล่านี้ไม่ควรต้องมาลุ้นว่า เงินที่ส่งเข้ากองทุนถูกบริหาร เพื่อประโยชน์ของเขาจริงหรือไม่
ธงธรรม ในฐานะผู้เสนอร่างพรรคเพื่อไทย เสนอปรับนิยามของลูกจ้างนายจ้างให้ทันรูปแบบการทำงานแพลตฟอร์ม ปรับที่มาของบอร์ดประกันสังคม ให้มาจากการเลือกตั้ง ตั้งคณะกรรมการจัดการการลงทุน ปรับโครงสร้างคณะกรรมการตรวจสอบให้ทำงานอย่างเป็นอิสระและมืออาชีพ ลดเพดานจัดสรรเงินกองทุนเหลือ 5% เงินสมทบประจำปี เปิดเผยข้อมูลกองทุนให้ผู้ประกันตนตรวจสอบได้ โดยเฉพาะการลงทุนและผลตอบแทน เพิ่มบทลงโทษทางอาญาผู้รับผิดชอบกองทุนที่ไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขหรือทุจริต ปลดล็อกให้ผู้ประกันตนสามารถขอรับเงินบำเหน็จ-บำนาญได้ และบูรณาการการรักษาพยาบาลและสิทธิประโยชน์ร่วมกับบัตรทองและสวัสดิการข้าราชการ
ธนพร กล่าวย้ำสาระสำคัญของร่าง พ.ร.บ.ที่ตนเองเสนอ โดยเฉพาะให้จ่ายเงินสงเคราะห์หยุดงาน กรณีผู้ประกันตนลาคลอดบุตรให้สอดคล้องกับกฎหมายคุ้มครองแรงงาน ที่กำหนดให้ลูกจ้างหญิงลาคลอดและรับเงินสงเคราะห์ 120 วันต่อครรภ์

รักชนก กล่าวว่า รู้สึกเป็นเกียรติในชีวิตของตนเองในฐานะผู้แทนราษฎรคนหนึ่ง ที่เสนอแก้ไขร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคม โดยเอาประกันสังคมออกจากระบบราชการ ซึ่งเป็นสิ่งที่พรรคการเมืองหาเสียงไว้ในช่วงเลือกตั้ง สิ่งที่พรรคประชาชนกังวลมากที่สุดคือกองทุนประกันสังคมถูกพยากรณ์ว่า จะล่มสลายใน 20-30 ปีข้างหน้า พวกเราพยายามหาทางออก เพื่อไม่ให้กองทุนประกันสังคมเดินไปถึงวันนั้น ไม่ใช่หน้าที่ของพรรคประชาชนอย่างเดียวแต่เป็นหน้าที่ของสภาฯ ที่จะต้องหาทางออกร่วมกัน เพราะกองทุนประกันสังคมเป็นเบาะรองให้กับผู้ประกันตนในวันที่เปราะบาง ประกันสังคมต้องอยู่เป็นหลังทุนสุดท้ายให้กับชีวิตของคนหาเช้ากินค่ำ เพราะประเทศนี้ไม่ได้มีสวัสดิการเลิศหรูอลังการให้กับคนในวัยเกษียณ หากผู้ประกันตนจ่ายสมทบอาจจะได้รับบำนาญเพิ่มขึ้น 4,000-6,000 บาท อาจจะไม่ได้วลิศมาหราแต่สามารถจ่ายไปถึงวันสุดท้ายของชีวิต
การปะผุแบบเดิมจึงไม่ตอบโจทย์ ประกันสังคมจึงต้องมีการปฏิรูปครั้งใหญ่ให้เกิดความคล่องตัวในการบริหาร ยึดโยงกับเจ้าของเงิน มีการตรวจสอบถ่วงดุล ออกจากการครอบงำของข้าราชการกระทรวงแรงงาน ท่านอาจจะมีความสามารถในการทำทุกอย่างตามกฎหมาย แต่ท่านอาจจะขาดจิตสำนึกในการใช้เงินของผู้ประกันตนให้คุ้มค่า มีธรรมาภิบาล ดังนั้นเราไม่ควรเอาเงินจำนวน 3 ล้านล้านบาท ไปฝากไว้กับข้าราชการสำนักงานประกันสังคม
พรรคประชาชน จึงเสนอให้นำประกันสังคมออกจากการครอบงำของกระทรวงแรงงาน เพราะที่ผ่านมาประกันสังคมเหมือนกับหลุมดำไม่มีแสงสว่างที่จะเล็ดลอดไปได้เป็นระยะเวลากว่า 30 ปี จึงขอให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานกำกับดูแลสำนักงานประกันสังคมอย่าทำตามอำเภอใจ ลุแก่อำนาจ และอยู่เหนือกฎหมาย ดังนั้น จึงต้องเพิ่มอำนาจการถ่วงดุลระหว่างคนที่ได้รับการเลือกตั้ง องค์กรอิสระ ผู้ประกันตน และนายจ้าง สรรหามืออาชีพเข้ามาบริหารกองทุน
“ดิฉันอยากเรียกร้องให้ทุกพรรคการเมืองนอกจากรับหลักการในทุกร่าง อยากให้ทุกพรรคโหวตให้ร่างของดิฉันเป็นร่างหลัก ดิฉันหลงตัวเองไปหรือเปล่า เอาแต่ใจตัวเองไปหรือเปล่า ไม่ใช่แบบนั้น ร้องขอแบบนี้ไม่ได้ทำเกินเลย เพราะจำได้ว่าช่วงหาเสียงเลือกตั้งทุกพรรคพูดไว้อย่างไร ดิฉันเห็นแก่เพื่อนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทุกพรรค ให้ทำตามที่พูดเอาไว้ในช่วงหาเสียงเลือกตั้ง“

ช่วงหนึ่งนางสาวรักชนก ได้เปิดคลิปวิดีโอของ อนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ที่ได้ให้สัมภาษณ์ ในช่วงก่อนการเลือกตั้ง โดยเรียกร้องให้พรรคภูมิใจไทยทำตามที่ได้หาเสียงเลือกตั้งไว้โดยการโหวตรับร่างของพรรคประชาชน เช่นเดียวกับพรรคเพื่อไทย ที่เคยสัญญาว่า จะยกเครื่องประกันสังคมภายใน 3 เดือน หากได้กลับมาเป็นรัฐบาล นอกจากนี้ยังได้มีการโชว์ภาพอินโฟกราฟิกของพรรคเพื่อไทย ยกเครื่องประกันสังคม 7 ข้อ แต่ยังไม่เห็นกำหนดไว้ในร่างของ ครม.ซึ่งแทบจะไม่มีสาระสำคัญตามที่ได้หาเสียงเอาไว้แม้แต่เรื่องเดียว
”หนทางสุดท้ายที่จะไม่ให้ท่านเป็นนักการเมืองที่ตระบัดสัตย์ ท่านต้องรับหลักการและโหวตให้ร่างของพรรคประชาชนเป็นร่างหลัก“
รักชนก กล่าวว่า ทุกวันนี้คนที่เป็นเสมือน CEO ของประกันสังคมคือเลขาธิการสำนักงานประกันสังคม ไม่ได้จะสบประมาทข้าราชการ แต่ท่านไม่ได้ถูกฝึกมา ให้ดูแลกองทุนขนาด 3 ล้านล้านบาท โดยในร่างของพรรคประชาชนจะเปิดให้มีการสรรหา คนที่มีความรู้ความสามารถ มีประสบการณ์บริหารกองทุนระดับโลก เข้ามาเป็นเลขาธิการสำนักงานประกันสังคม เปิดช่องให้บอร์ดประกันสังคมมีอำนาจในการบริหารจัดการสิทธิประโยชน์ เปิดเผยข้อมูลการลงทุนและมติของที่ประชุมของบอร์ดประกันสังคม
รักชนก ห่วงกังวลเกี่ยวกับร่างกฎหมายของ ครม.คือ วาระบอร์ดประกันสังคม 3 ปี และไม่ให้ดำรงตำแหน่งติดต่อกัน โดยตั้งคำถามว่าเหตุใดถึงไม่คำนึงถึงความต่อเนื่องของการทำงาน บอร์ดตรวจสอบที่มาจากการแต่งตั้งของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน ซึ่งไม่มีประเทศไหนที่ทำแบบนี้ ทั้งยังขอการดำเนินการตามมาตรการ 3 ขอ ในร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคมฉบับ ครม.

ผู้สื่อข่าวรายงานเพิ่มเติมว่า ช่วงหนึ่งรักชนกกล่าวว่า ท่านกลัวบอร์ดประกันสังคมที่มาจากการเลือกตั้งกังวลว่าการเมืองจะไปครอบสำนักงานประกันสังคมแล้วประเทศนี้จะมีการเลือกตั้งไว้เพื่ออะไร เราจะมีระบอบประชาธิปไตยไว้เพื่ออะไร โดยร่างของพรรคประชาชนจะเปิดช่องให้บอร์ดทั้งลูกจ้างและนายจ้างถูกถอดถอนได้ หากท่านกลัวว่าบอร์ดที่ถูกเลือกตั้งจะทำงานห่วยเหมือนกับรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งแล้วทำงานห่วย แล้วไม่มีใครสามารถทำอะไรได้ เราก็เปิดให้ถอดถอนได้ จึงทำให้มัลลิกา จิระพันธุ์วาณิช รองประธานสภาผู้แทนราษฎร คนที่ 1 ทำหน้าที่ประธานในที่ประชุม ต้องเตือนว่า ขอให้ระวังคำพูด เนื่องจากคำว่า “ห่วย” เป็นคำไม่สุภาพ
อย่างไรก็ตามในช่วงท้าย รักชนกยังได้กล่าวย้ำ โดยขอให้ที่ประชุมรับทุกร่างไปพิจารณา แล้วไปคุยในคณะกรรมาธิการ หากไม่อยากเป็นนักการเมืองที่ตลบตะแลง ตะบัดสัตย์ ขอให้รับร่างแล้วโหวตร่างของ “รักชนก ศรีนอก” เป็นร่างหลัก ทำให้มัลลิกาขอให้ถอนคำว่า “ตลบตะแลง” เนื่องจากเป็นคำไม่สุภาพ รักชนกจึงถอนคำพูดดังกล่าว ก่อนเข้าสู่การอภิปรายต่อไป





