26 พฤษภาคม 2567 ‘สวนดุสิตโพล’ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต เปิดเผยผลสำรวจความคิดเห็นประชาชนทั่วประเทศ เรื่อง “คนไทยกับการเลือก สว.ชุดใหม่ 2567” จากกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 1,127 คน (สำรวจทางออนไลน์และภาคสนาม) ระหว่างวันที่ 20-24 พฤษภาคม 2567 พบว่า ประชาชนส่วนใหญ่ ร้อยละ 54.30 ทราบว่า ผู้จะสมัคร สว. จะต้องมีอายุครบ 40 ปีบริบูรณ์ มีประสบการณ์ไม่น้อยกว่า 10 ปี และเสียค่าสมัคร 2,500 บาท ขณะที่ ร้อยละ 45.70 ไม่ทราบ
เมื่อถามว่าประชาชนทราบหรือไม่ว่าผู้จะสมัคร สว.หาเสียงไม่ได้ แต่ให้แนะนำตัวได้เท่านั้น พบว่า ร้อยละ 57.68 ระบุว่า ทราบ และร้อยละ 42.32 ระบุว่าไม่ทราบ และเมื่อถามว่าทราบหรือไม่ว่า “จะมีการเลือก สว.ชุดใหม่ รอบแรก (รอบระดับอำเภอ) วันที่ 9 มิ.ย.67” พบว่า ร้อยละ 55.81 ไม่ทราบ นอกจากนี้ ประชาชน ร้อยละ 50.31 ไม่ทราบว่ามีเฉพาะผู้สมัคร สว. เท่านั้นที่มีสิทธิเลือก สว.โดยเป็นการเลือกกันเองภายในกลุ่มอาชีพ และการเลือกไขว้ข้ามกลุ่มอาชีพ
เมื่อถามว่า ทราบหรือไม่ สว. ชุดใหม่มีอำนาจแต่งตั้งองค์กรตรวจสอบอิสระ และเห็นชอบแก้ไขรัฐธรรมนูญ พบว่า ร้อยละ 52.35 ไม่ทราบ ส่วนความคาดหวังของประชาชน ต่อ สว.ชุดใหม่ พบว่า อันดับ 1 สว.ควรใช้อำนาจหน้าที่ในทางที่ถูกต้อง ร้อยละ 56.71 รองลงมาคือ ประวัติดี ซื่อสัตย์ สุจริต ร้อยละ 53.88 และตั้งใจทำงาน เป็นที่พึ่งของประชาชน ร้อยละ 44.24
นักวิจัยสวนดุสิตโพล ระบุว่า ผลโพลเผยให้เห็นว่ากลุ่มตัวอย่างรับรู้เกี่ยวกับคุณสมบัติและข้อจำกัดของผู้สมัคร สว. อยู่บ้าง โดยหลายคนยังไม่ทราบว่าจะมีการเลือกตั้งรอบแรกในวันที่ 9 มิถุนายน 2567 และสับสนเกี่ยวกับสิทธิ์ในการเลือก สว.โดยมีเพียง 49.69% ที่รู้ว่าไม่ใช่ทุกคนจะมีสิทธิ์เลือก สว.
การที่ผลโพลสะท้อนว่าประชาชนขาดข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับกระบวนการเลือกตั้งและบทบาทของ สว. ทั้งๆ ที่ใกล้วันเลือกตั้งเข้ามาแล้ว สะท้อนถึงความจำเป็นในการสื่อสารข้อมูล และ กกต. ควรเร่งสื่อสารและให้ความรู้แก่ประชาชนมากขึ้น เพื่อให้การเลือกตั้ง สว. เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและเพิ่มการมีส่วนร่วมของประชาชน
ที่น่าเป็นห่วงที่สุดก็คือ ร้อยละ 50.31 ไม่ทราบว่า มีเฉพาะผู้สมัคร สว. เท่านั้นที่มีสิทธิเลือก สว. ซึ่งเรื่องนี้นักวิชาการและนักการเมืองบางท่านมองว่า สะท้อนถึงความไม่เท่าเทียมกัน ในเรื่องสิทธิเสรีภาพและการมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนหรือไม่
อย่างไรก็ดีประชาชนกลุ่มตัวอย่างมีการรับรู้ถึงคุณสมบัติและข้อจำกัดของ สว. อยู่บ้างในเรื่องข้อจำกัด เรื่องการแนะนำตัว หรือหาเสียง ซึ่งประเด็นเหล่านี้อาจเป็นประเด็นใหญ่ที่ส่งผลกระทบต่อ กกต. ซึ่งเป็นผู้ออกระเบียบปฏิบัติ และซึ่งขณะนี้มีผู้ไปร้องศาลปกครองอาจส่งผลให้การเลือกตั้ง สว. ครั้งนี้ต้องถูกยกเลิกหรือต้องขยายระยะเวลาออกไป
