“เป็นไปได้อย่างไรที่ปลัดเทศบาลมีเงินเดือนและค่าตอบแทนมากกว่าปลัดกระทรวง”
คำถามของ ปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี วานนี้ (29 ก.ค.) จุดประเด็นถกเถียงครั้งใหม่ถึงโครงสร้างเงินเดือนของระบบราชการไทย
ตัวเลขที่รัฐบาลหยิบยกขึ้นมา คือ เพดานเงินเดือนสูงสุดของปลัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น อยู่ที่ 80,450 บาท ขณะที่ปลัดกระทรวง ซึ่งเป็นผู้บริหารสูงสุดของกระทรวงและรับผิดชอบนโยบายระดับประเทศ กลับมีเพดานเงินเดือนสูงสุด 76,800 บาท ทำให้เกิดการวิพากษ์วิจารณ์ถึงความเหมาะสมของโครงสร้างเงินเดือนในปัจจุบัน สำหรับผู้ที่มีภาระหน้าที่ดูแลนโยบายและกิจกรรมสำคัญครอบคลุมพื้นที่ทั้งประเทศ เหตุใดจึงมีเพดานเงินเดือนน้อยกว่า ‘ท้องถิ่น’ อยู่ 3,650 บาท
ประเด็นนี้ไม่ได้หมายความว่าปลัด อปท. ทุกคนจะต้องได้รับเงินเดือนที่สูงกว่าปลัดกระทรวง เพียงแต่ระบบกำหนดค่าตอบแทนของ ‘ท้องถิ่น’ กับ ‘ข้าราชการพลเรือน’ ใช้คนละหลักเกณฑ์ เนื่องจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นสามารถกำหนดโครงสร้างรายได้ของตนเอง แตกต่างจากข้าราชการส่วนกลางที่ยึดบัญชีเงินเดือนของ ก.พ.
สิ่งที่รัฐบาลกำลังเสนอ จึงไม่ใช่เพียงการปรับเงินเดือน แต่เป็นการ ‘รื้อโครงสร้าง’ ทั้งระบบ ตั้งแต่การจัดทำบัญชีกลาง การควบคุมมาตรฐานการใช้จ่าย การนำเทคโนโลยีเข้ามาแทนงานบางส่วน ไปจนถึงการจัดโครงสร้างกำลังคนใหม่ เพื่อให้ค่าตอบแทนสัมพันธ์กับการบริหารงาน ที่สำคัญคือ ‘ต้องตรวจสอบได้’
ในอีกด้านหนึ่ง ข้อเสนอเช่นนี้อาจถูกตั้งคำถามจากฝ่ายท้องถิ่นว่า การนำมาตรฐานส่วนกลางมาใช้มากขึ้น จะเป็นการลดทอนความเป็นอิสระของ ‘พวกเขา’ หรือไม่ เพราะหัวใจของการกระจายอำนาจ คือ การเปิดโอกาสให้ท้องถิ่นบริหารจัดการทรัพยากรตามบริบทของพื้นที่
แม้ว่า การเปรียบเทียบเงินเดือนจะยังไม่รวม ‘ค่าตอบแทนอื่นๆ’ เพราะข้าราชการระดับสูงของทั้ง 2 ฝั่ง ก็ยังมีเงินประจำตำแหน่ง สวัสดิการอื่นๆ เสริมอีกหลายก้อน แต่การปฏิรูปครั้งนี้ ก็จะไม่ใช่แค่การเปรียบเทียบว่า ‘ใครได้เงินมากกว่าใคร’ แต่เป็นโจทย์ใหญ่ของรัฐบาล ที่ต้องหาความสมดุลระหว่าง ความเป็นธรรมของระบบเงินเดือน ค่าตอบแทน และหลักการกระจายอำนาจ ที่ต้องชี้ให้เห็นว่า การปรับโครงสร้างจะทำให้การบริหารราชการมีประสิทธิภาพมากขึ้น และที่สำคัญคือ ไม่กระทบกับบทบาทและความเป็นอิสระขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นด้วย
