นรเศรษฐ์ ปรัชญากร ในฐานะประธานคณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมือง การมีส่วนร่วมของประชาชน สิทธิมนุษยชน สิทธิ เสรีภาพ และการคุ้มครองผู้บริโภควุฒิสภา พร้อมด้วย สมชัย ศรีสุทธิยากร อดีตกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.), ธรรม์ธีร์ สุกโชติรัตน์ หรือ ดร.เรือบิน ผอ.ดีโหวท มหาวิทยาลัยศรีปทุม และ ธนารัตน์ กัววัฒนาพันธ์ CEO ของDomecloud ร่วมแถลงกรณีเตรียมจัดการเลือกตั้งจำลอง ในวันที่ 4 มี.ค. เวลา 13.00 น. บริเวณห้องรับรอง ชั้น 2 ฝั่ง สว. อาคารรัฐสภา และ ได้นำพาเดินดูเตรียมจัดการเลือกตั้งจำลอง พร้อมนำบัตรจำลองมาโชว์ เป็นบัตรสีชมพู ระบุเมนูก๋วยเตี๋ยวรสชาติต่างๆ จำนวน 6 เมนู และยังมีบาร์โค้ด ที่เมื่อแสกนแล้วจะปรากฎรหัสตัวเลข ส่วนคิวอาร์โค้ด เมื่อสแกนปรากฎข้อความว่า ของจริงนะจ๊ะ พร้อมนำคูหาที่ติดสติกเกอร์ รูปชามก๋วยเตี๋ยว หีบเก็บบัตร และใบขีดคะแนนมาด้วย
โดยนรเศรษฐ์ กล่าวว่า เราจะให้มีการจำลองการเลือกตั้ง เพื่อเสาะหาข้อเท็จจริงในส่วนของบัตรเลือกตั้ง ว่าถ้ามีบาร์โค้ด สามารถสืบกลับไปถึงผู้ลงคะแนนได้หรือไม่ ซึ่งเป็นสิ่งที่เราจะมาจำลองกัน จากความสนใจของสาธารณชนในปัจจุบัน ที่ยังเป็นข้อถกเถียงกันอยู่ จะได้รับการพิสูจน์ เพื่อความโปร่งใส และมีข้อคิดเห็น ว่าถ้าสามารถสืบกลับไปยังผู้ลงคะแนนได้แล้ว จะมีวิธีการอย่างไรต่อไปกับกระบวนการเหล่านี้
อย่างไรก็ดี เพื่อความโปร่งใสในการดำเนินการ ตนเองก็ได้ประสานงานกับ สมชัย ซึ่งจะเป็นผู้สาธิตกระบวนการการจำลองการเลือกตั้ง และจะมีการเชิญผู้สังเกตการณ์ จากหลายสาขาวิชาชีพมาร่วมด้วย ซึ่งอาจร่วมในการเดาผลการเลือกตั้งจำลองครั้งนี้ ว่าการเลือกตั้งในระบบบาร์โค้ดแบบนี้ ถ้าจะมีการแฮกให้ได้ผลออกมาสามารถทำได้หรือไม่
ทางคณะกรรมาธิการฯ ยังได้ออกหนังสือเชิญไปยังผู้สังเกตการณ์ ได้แก่ ทูตทั้ง 7 ประเทศ เช่น ญี่ปุ่น อเมริกา แคนาดา ออสเตรเลีย นอร์เวย์ และยังมีการเชิญนักวิชาการ ที่ให้ความเห็นในประเด็นเหล่านี้ ทั้ง วิษณุ เครืองาม อดีตรองนายกรัฐมนตรี , จรัญ ภักดีธนากุล อดีตตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ , บวรศักดิ์ อุวรรณโณ รองนายกรัฐมนตรี และ เจษฎ์โทณะวณิก แคนดิเดตนายกรัฐมนตรีพรรครักชาติ รวมถึงกลุ่มประชาชนที่ถูก กกต. ดำเนินคดี และ กกต.ทุกคน รวมถึงเลขาธิการ กกต. และ ผอ.กกต.กทม. ให้มาร่วมสังเกตการพิสูจน์ข้อเท็จจริงในกรณีนี้ด้วย
นรเศรษฐ์ กล่าวว่า เพื่อให้ความจริงถูกพิสูจน์เชิงวิชาการ วิทยาศาสตร์ เห็นเป็นที่ประจักษ์ว่า ตัวบาร์โค้ดที่เป็นข้อถกเถียง ว่าลับหรือไม่ลับ เป็นความลับจริงหรือไม่ หากอยู่บนบัตรเลือกตั้งแล้ว ย้ําว่า ไม่มีประเด็นการเมืองใดเข้ามาเกี่ยวข้อง หากครั้งต่อไปยังมีบาร์โค้ดอยู่ อาจส่งผลกระทบต่อการตัดสินใจลงคะแนนของประชาชน ซึ่ง กกต.จะได้นําข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นจากการทดลองไปพิจารณา เพื่อปรับปรุงการเลือกตั้งครั้งต่อไปได้ อย่างไรก็ตาม เราเรียนเชิญคนทุกกลุ่ม ทุกภาคส่วนมากที่สุดแล้ว จึงอยากเชิญชวนให้ทุกท่านเข้ามาร่วมสังเกตการณ์ เพื่อถอดรหัส
ขณะที่ สมชัย กล่าวถึงกระบวนการพิสูจน์ในการจัดการเลือกตั้งจําลองว่า ขอบคุณ กมธ.ที่เปิดโอกาสให้ใช้พื้นที่สภาฯ เป็นเครื่องมือในการพิสูจน์ข้อเท็จจริง สิ่งสําคัญไม่ใช่ประเด็นว่า ใครผิดใครถูก ไม่ใช่การเลือกตั้งมีปัญหาอย่างไร แต่เป็นหลักการที่ว่า การออกแบบบัตรเลือกตั้งที่ใส่บาร์โค้ดลงไปด้านล่าง ซึ่งบาร์โค้ดดังกล่าวสามารถสแกนไขเป็นเลขรหัสแบบ 1 ต่อ 1 หมายความว่า บาร์โค้ดของบัตรเลือกตั้งแต่ละใบนั้น เป็นบาร์โค้ดที่แตกต่างกัน ที่กลายเป็นตัวเลขที่แตกต่างกัน ซึ่งตัวเลขดังกล่าวเมื่ออยู่ในเล่ม จะมีการเรียงกันเป็นซีเรียลนัมเบอร์
สมชัย มองว่า การออกแบบแบบนี้ เราเห็นว่า เป็นสิ่งที่เป็นอันตราย แม้ไม่มีต้นขั้ว บัญชีรายชื่อของผู้มีสิทธิออกเสียงเลือกตั้ง เลขลําดับ หรือ ไม่จําเป็นต้องไปเปิดหีบบัตร เอาบัตรเลือกตั้งที่เลือกแล้วออกมาก็ตาม แต่ในจังหวะการนับคะแนน สามารถพิสูจน์ได้ว่า ใครเลือกใคร
ดังนั้น ถ้าเป็นแบบนี้จริง หมายความว่า ประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้ง มีสิทธิ์ถูกตรวจสอบได้ตลอดเวลา ว่าท่านเลือกใคร และหากยิ่งเป็นหน่วยเลือกตั้งที่มีคนจํานวนน้อย ทุกคนรู้จักกันหมด ก็ยิ่งอันตราย
โดยการพิสูจน์ คือเราจะทําบัตรเลือกตั้งอะไรบางอย่างขึ้นมา ไม่ใช่การเลือกตั้ง สส.หรือบัญชีรายชื่อพรรคการเมือง และให้สื่อมวลชนในฐานะบุคคลที่เป็นกลางที่สุด ส่งตัวแทนเข้าไป แม้ขณะนี้ เริ่มมีความเกรงกลัว เรื่องการกระทําเช่นนี้ แต่หากใครจะเข้าร่วม หรือตั้งทีมวิเคราะห์ เราก็ยินดี ทุกท่านที่ร่วมงาน สามารถเข้าร่วม เพื่อถอดรหัสเองได้ แล้วมาดูกันว่า จะสามารถถอดรหัสได้ถูกต้องหรือไม่ ซึ่งตั้งเป้าหมายว่า น่าจะถูก100 เปอร์เซ็นต์ หากเป็นเช่นนั้นจริง เราจะมาเฉลยว่า กระบวนการในการถอดรหัสนั้นเป็นแบบใด ซึ่งในโอกาสหน้า กกต.ต้องไม่ทําแบบนี้ ไม่ควรมีบาร์โค้ด ที่สามารถถอดรหัสเป็นตัวเลข 1 ต่อ 1 ได้อีก
สำหรับธรรมธีร์ กล่าวว่า สิ่งที่เราทํา ความตั้งใจของตัวเอง คือโฟกัสที่กระบวนการ เมื่อเราเห็นว่ามีความเสี่ยง ที่จะทําให้ข้อมูลการลงคะแนนของคนประชาชนไม่เป็นความลับ หากมีคนล่วงรู้เรื่องนี้ก่อนวันเลือกตั้งที่ 8 ก.พ. ก็เป็นความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นได้ จึงอยากให้มองภาพรวมว่า สิ่งเหล่านี้คือความเสี่ยง ตนไม่ได้คํานึงว่า ผลจะเป็นอย่างไร แม้บางคนจะมองว่า ตั้งธงหรือไม่ แต่ขอยืนยันว่า พวกเราไม่ได้มีธงแบบนั้นเลย เป็นเรื่องของกระบวนการยุติธรรม จึงอยากให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องไม่ว่า ท่านจะเลือกพรรคการเมืองใด จะชอบพรรคการเมืองใด จะอยู่ในกระบวนการยุติธรรมหรือไม่ จะอยู่ในกระบวนการเกี่ยวข้องกับการเลือกตั้งหรือไม่ อยากให้เปิดใจแล้วมาดูกันว่า เราจะร่วมกันพัฒนาสิ่งเหล่านี้เพื่อทําให้การเลือกตั้งบริสุทธิ์ ยุติธรรม สุจริต เที่ยงธรรม ช่วยรักษาเสียงของประชาชน และความปลอดภัยของประชาชน
