การประชุมคณะกรรมาธิการ (กมธ.) การทหารและความมั่นคงของรัฐ วุฒิสภา ที่มี พล.อ.สวัสดิ์ ทัศนา สมาชิกวุฒิสภา (สว.) ในฐานะประธานคณะกรรมาธิการฯ เป็นประธานการประชุม มีวาระพิจารณาสถานการณ์ทางทหารและความมั่นคงบริเวณชายแดนไทย-กัมพูชา กรณี “การควบคุมการส่งออกน้ำมันเชื้อเพลิงและยุทธภัณฑ์ และการสกัดกั้นน้ำมันและยุทธปัจจัยทางทะเลของเรือไทย ที่จะเข้าไปในพื้นที่ที่มีความเสี่ยง รวมถึงปัจจัยความเสี่ยงอื่นที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับการรักษาอธิปไตยของฝ่ายความมั่นคงในห้วงที่ผ่านมาและปัจจุบัน”
โดยมีหน่วยงานสำคัญเข้าให้ข้อมูลต่อกรรมาธิการ อาทิ อาชว์ พดด้วง นายด่านศุลกากรช่องเม็ก กรมศุลกากร, สราวุธ แก้วตาทิพย์ อธิบดีกรมธุรกิจพลังงาน กระทรวงพลังงาน, น.อ.ณัฐวุฒิ งามวงศ์วาน รองผู้อำนวยการสำนักนโยบายและแผน ศูนย์อำนวยการรักษาผลประโยชน์ของชาติทางทะเล (ศรชล.), ทรงพล เทพนำโสมนัสส์ รองประธานเจ้าหน้าที่บริหารด้านธุรกิจต่างประเทศ บริษัท ปตท. น้ำมันและการค้าปลีก จำกัด (มหาชน) เป็นต้น
ภายหลังการประชุมคณะกรรมาธิการฯ ไชยยงค์ มณีรุ่งสกุล สว. ในฐานะเลขานุการและโฆษกกรรมาธิการฯ เปิดเผยว่า ทางคณะกรรมาธิการฯ พบว่า แม้มีการสู้รบกันนานหลายเดือนแล้ว แต่น้ำมันของกัมพูชายังไม่ขาดแคลน ทั้งที่กัมพูชาซื้อน้ำมันจากไทย แต่ข้อเท็จจริงพบว่า กัมพูชาไม่ได้ซื้อน้ำมันโดยตรงจากไทย แต่ซื้อผ่านลาว
วันนี้การส่งออกน้ำมันไปยังลาว ย้ายจากด่านช่องเม็กไปออกทางด่านมุกดาหาร เพราะตั้งข้อสังเกตว่าการที่น้ำมันส่งจากไทยไปลาวผ่านด่านช่องเม็กไปยังแขวงจำปาสัก จะถูกส่งไปยังกัมพูชาได้เร็ว ปลายทางคือเมืองสะตือแกรง ซึ่งเมื่อย้ายไปทางจังหวัดมุกดาหารจะส่งไปยังกัมพูชาได้น้อยลง
— ไชยยงค์ มณีรุ่งสกุล
นอกจากนี้ ยังพบหลักฐานการส่งน้ำมันจากสิงคโปร์ ไปยังกัมพูชามากขึ้น คงจะแทนที่การนำน้ำมันจากไทย เป็นการซื้อโดยตรงจากสิงคโปร์ ใช้วิธีส่งทางเรือไปยังชายฝั่งของกัมพูชา โดยที่ไม่ต้องเข้ามาในน่านน้ำของไทย และอีกประเด็นคือน้ำมันไม่ใช่สินค้าควบคุม
ดังนั้น การค้าน้ำมันเป็นการค้าเสรี การจะสั่งให้เป็นสินค้าควบคุมหรือไม่ส่งออกไปยังประเทศใด ๆ ได้ ต้องเป็นนโยบายของกองทัพหรือรัฐบาล หากเป็นระดับหน่วยงานไม่สามารถดำเนินการไม่ให้มีการส่งออกเองได้
— ไชยยงค์ มณีรุ่งสกุล
ไชยยงค์ ยังกล่าวถึงเส้นทางการค้าน้ำมันของไทยไปยังต่างประเทศหรือประเทศที่สามด้วยว่า มี 3 ช่องทาง คือ
- ซื้อจากไทยโดยตรงตามกฎหมาย ผ่านด่านศุลกากรอย่างถูกต้อง
- น้ำมันเถื่อนมาจากสิงคโปร์และมาเลเซีย ขบวนการค้าน้ำมันเถื่อนในอ่าวไทยมีความยิ่งใหญ่มาก น้ำมันจากสิงคโปร์และมาเลเซียส่งไปยังลาว และส่งต่อไปยังกัมพูชาและประเทศที่สามอื่น ๆ โดยไม่ผ่านน่านน้ำไทย จะใช้น่านน้ำสากลในการผ่านไป
- น้ำมันที่ทรานซิท (Transit) จากไทย โดยมีผู้ค้าที่เป็นบริษัทใหญ่ส่งออกน้ำมัน ซื้อน้ำมันจากมาเลเซียและขอผ่านทางไทยโดยไม่เสียภาษี เพื่อไปขายให้กับประเทศที่สาม คือ ลาว เมียนมา และกัมพูชา โดยผ่านด่านศุลกากร อำเภอสะเดา จังหวัดสงขลา ซึ่งช่องทางสุดท้ายนี้ไม่ผิดกฎหมาย เป็นการซื้อโดยตรงจากมาเลเซีย มีเอกสารขอผ่านไทยไปยังประเทศที่สาม แต่จะผิดกฎหมายก็ต่อเมื่อน้ำมันไม่ได้ส่งออกจริง แต่กลายเป็นเอามาขายในไทยแทน
กัมพูชาสั่งน้ำมันผ่านทางผู้ค้าเอกชนในลาว เมื่อไทยส่งน้ำมันไปยังคลังในลาวก็มีการส่งต่อไปยังกัมพูชา เป็นการค้าของเอกชน ซึ่ง ปตท. ควบคุมไม่ได้ เพราะการค้าน้ำมันเป็นการค้าเสรี เมื่อซื้อแล้วก็เป็นสิทธิ์ จะอ้างว่าไปส่งที่ลาว แต่เมื่อไปถึงแล้วจะส่งไปไหน ก็เป็นเรื่องที่เราไม่สามารถควบคุมได้
— ไชยยงค์ มณีรุ่งสกุล
