การเดินทางเยือนเมียนมาอย่างเป็นทางการของ สีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ เพื่อพบปะหารือกับ มิน ออง ไลง์ ประธานาธิบดีเมียนมา พลเอก ทูนอ่อ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม และ ติน หม่อง ชเว รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศเมียนมา ที่กรุงเนปยีดอ มีประเด็นสำคัญครอบคลุมทั้งความมั่นคงชายแดน กระบวนการปรองดอง การค้าและการลงทุน แรงงาน และความมั่นคงทางพลังงาน
ขณะเดียวกัน พล.อ.ชัยพฤกษ์ ด้วงประพัฒน์ เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) ซึ่งร่วมคณะเดินทางครั้งนี้ เปิดเผยความคืบหน้าการหารือ โดยเฉพาะปัญหามลพิษและสารพิษในแม่น้ำที่ส่งผลกระทบต่อประเทศไทย ซึ่งไทยต้องการเร่งแก้ไขที่ต้นเหตุ พร้อมประสานความร่วมมือจากเมียนมาและจีน รวมถึงแนวทางลดผลกระทบจากการสู้รบบริเวณชายแดน
4 ประเด็นหารือ ไทยจี้ลดความรุนแรง-เมียนมาเสนอประชุมทหารสองฝ่าย
สีหศักดิ์กล่าวว่า การหารือกับผู้นำเมียนมาครั้งนี้ได้หยิบยกประเด็นเร่งด่วนที่ส่งผลกระทบต่อประเทศไทยจากปฏิบัติการทางทหารของเมียนมา โดยฝ่ายเมียนมาแสดงความเสียใจ พร้อมยืนยันมาตรการต่าง ๆ เพื่อสร้างความปลอดภัยตามแนวชายแดน
นอกจากนี้ เมียนมายังเสนอให้จัดการพบปะระหว่างทหารทั้งสองฝ่ายในระดับคณะกรรมการชายแดนส่วนภูมิภาค (RBC) สมัยพิเศษ ซึ่งถือเป็นการตอบสนองต่อความกังวลของไทย โดยฝ่ายเมียนมายืนยันว่าไม่ประสงค์ให้สถานการณ์ส่งผลกระทบต่อประเทศไทย
อย่างไรก็ตาม ไทยได้แสดงจุดยืนว่าทางออกที่เหมาะสมคือการลดระดับความรุนแรงลง ซึ่งสอดคล้องกับข้อกังวลของอาเซียน และจะช่วยสร้างบรรยากาศที่ดีต่อกระบวนการปรองดองในเมียนมา
ด้าน พล.อ.ชัยพฤกษ์ เปิดเผยว่า ทางการเมียนมาแจ้งว่า หากจะมีปฏิบัติการทางทหารจะแจ้งให้ฝ่ายไทยทราบล่วงหน้า พร้อมปรับระยะปฏิบัติการให้ถอยห่างจากแนวเส้นเขตแดนมากขึ้น เพื่อไม่ให้ส่งผลกระทบต่อประชาชนฝั่งไทย
เมื่อประเมินแนวโน้มสถานการณ์สู้รบ พล.อ.ชัยพฤกษ์ระบุว่า โดยปกติหลังสิ้นสุดฤดูฝน การสู้รบมักมีความรุนแรงขึ้นตามวงรอบในแต่ละปี แต่หากเริ่มต้นพูดคุยเจรจากัน เมียนมาจำเป็นต้องลดบทบาทและปฏิบัติการทางทหารลง เพื่อสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเจรจา ซึ่งจะช่วยให้สถานการณ์บริเวณชายแดนเบาบางลงได้
เร่งแก้สารพิษในแม่น้ำ จับมือเมียนมา-จีน ตั้งศูนย์ตรวจสอบคุณภาพน้ำ
สำหรับปัญหามลพิษและสารพิษในแม่น้ำที่ส่งผลกระทบต่อประเทศไทย พล.อ.ชัยพฤกษ์กล่าวว่า เป็นประเด็นที่มีความกังวลมาโดยตลอด เนื่องจากก่อให้เกิดมลพิษและเป็นปัญหาที่แก้ไขค่อนข้างยาก โดยสีหศักดิ์ได้หารือกับรัฐบาลเมียนมาแล้วว่า จำเป็นต้องจัดทีมเข้าไปแก้ไขปัญหาโดยเร็วที่สุด
นอกจากนี้ ไทยยังขอความร่วมมือจากจีนในการจัดตั้งศูนย์ตรวจสอบคุณภาพน้ำ หากเมียนมามีความพร้อม ไทยก็พร้อมเข้าพื้นที่เพื่อดำเนินการตรวจสอบและแก้ไขปัญหาทันที โดย พล.อ.ชัยพฤกษ์ยืนยันว่าพร้อมเข้าไปดำเนินการ หากสามารถทำได้ เพราะจำเป็นต้องเร่งแก้ไขปัญหาอย่างจริงจัง
ทั้งนี้ ข้อเรียกร้องจากหลายฝ่ายมีตั้งแต่การให้หยุดกิจกรรมที่ก่อมลพิษ ไปจนถึงการเปิดโต๊ะพูดคุยและนำผู้เชี่ยวชาญของไทยเข้าไปให้คำแนะนำ โดยไทยพร้อมหารือทุกประเด็นเท่าที่สามารถดำเนินการได้
ส่วนแนวทางยกระดับมาตรการงดนำเข้าแร่จากเมียนมาหรือไม่นั้น พล.อ.ชัยพฤกษ์ระบุว่า ขอให้คณะทำงานหารือกันก่อน เนื่องจากตนยังไม่ทราบรายละเอียด
เมียนมารับปากให้ความร่วมมือ แต่พื้นที่เหมืองมีหลายกลุ่มอิทธิพล
เมื่อถามถึงการประสานงานกับเมียนมาเกี่ยวกับปัญหาเหมืองในรัฐฉาน พล.อ.ชัยพฤกษ์กล่าวว่า ฝ่ายเมียนมาให้ความมั่นใจและพร้อมให้ความร่วมมืออย่างเต็มที่ อย่างไรก็ตาม พื้นที่ที่มีการทำเหมืองเป็นเขตอิทธิพลของหลายฝ่าย ไทยจึงจำเป็นต้องมีแผนหรือแนวทางสำรองสำหรับการเข้าไปแก้ไขปัญหาด้วย
เบื้องต้นต้องเข้าไปตรวจสอบพื้นที่และแก้ไขที่ต้นเหตุ โดยหากสามารถประสานพูดคุยกับเจ้าของโรงงานหรือผู้ประกอบการที่เกี่ยวข้องโดยตรงได้ ก็จะทำให้ทราบถึงสาเหตุของปัญหา รวมถึงแนวทางที่ควรดำเนินการเพื่อไม่ให้เกิดความเดือดร้อนต่อประชาชนทั้งสองประเทศและชนกลุ่มน้อย
พล.อ.ชัยพฤกษ์กล่าวเพิ่มเติมว่า ในการหารือครั้งนี้ สีหศักดิ์ได้ขอให้ฝ่ายเมียนมาเร่งแก้ไขปัญหาดังกล่าวเป็นลำดับเร่งด่วนที่สุด ซึ่งทางการเมียนมาจะส่งเจ้าหน้าที่เข้ามาประสานงาน และกระทรวงการต่างประเทศของไทยจะจัดการหารือโดยเร็วที่สุด
ไทยพร้อมช่วยปรองดองรัฐบาลเมียนมา-กลุ่มชาติพันธุ์ ก่อนอาเซียนประเมินสถานการณ์
สำหรับกระบวนการสันติภาพในเมียนมา สีหศักดิ์กล่าวว่า ไทยได้ขอให้ประธานาธิบดีมิน ออง ไลง์ และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศเมียนมา ดำเนินการให้เกิดความคืบหน้ามากขึ้น เนื่องจากในการประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียนและการประชุมสุดยอดอาเซียนที่จะมีขึ้น จะมีการประเมินสถานการณ์เมียนมา ทั้งความคืบหน้าของกระบวนการปรองดองและแนวทางการกลับเข้ามามีส่วนร่วมในอาเซียนของเมียนมา
ไทยได้เสนอความพร้อมที่จะช่วยสนับสนุนกระบวนการปรองดอง โดยเฉพาะการประสานกับกลุ่มชาติพันธุ์ที่อยู่ตามแนวชายแดนไทย รวมถึงคณะเจรจาของฝ่ายเมียนมา ซึ่งอยู่ภายใต้การดูแลของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมเมียนมา
ทั้งนี้ ฝ่ายเมียนมาตอบรับว่า หากไทยพร้อมจัดการประชุมหารือเกี่ยวกับกระบวนการปรองดองระหว่างรัฐบาลเมียนมากับผู้แทนชนกลุ่มน้อยที่อยู่ในฝั่งไทย ก็พร้อมเข้าร่วมประชุม โดยรายละเอียดจะต้องหารือร่วมกันต่อไป
ไทยจะนำผลการหารือเข้าสู่ที่ประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียน ก่อนการประชุมสุดยอดอาเซียน เพื่อประเมินสถานการณ์และพิจารณาว่าเมียนมามีความคืบหน้าเพียงใด รวมถึงจะสามารถกลับเข้ามามีส่วนร่วมกับอาเซียนได้หรือไม่ และหากกลับเข้าร่วมจะมีรูปแบบอย่างไร
เร่งแก้อุปสรรคการค้า เปิดทางใช้เงินบาท-คลี่คลายปัญหาแรงงานเมียนมา
ด้านการค้าและการลงทุน สีหศักดิ์กล่าวว่า ปัจจุบันผู้ประกอบการไทยยังเผชิญอุปสรรคเกี่ยวกับการออกใบอนุญาตนำเข้าวัตถุดิบบางประเภทจากต่างประเทศ ซึ่งได้หยิบยกหารือกับประธานาธิบดีมิน ออง ไลง์ โดยฝ่ายเมียนมาเข้าใจปัญหาและจะหาทางคลี่คลาย พร้อมเร่งรัดการออกใบอนุญาตให้รวดเร็วและมีจำนวนมากขึ้น
นอกจากนี้ ยังมีการหารือถึงแนวทางการใช้เงินบาทในการค้าขายระหว่างไทยกับเมียนมา เพื่ออำนวยความสะดวกให้แก่ภาคเอกชนไทยในการดำเนินธุรกิจระหว่างสองประเทศ
ส่วนปัญหาแรงงานเมียนมา ซึ่งได้รับผลกระทบจากข้อกำหนดใหม่ของทางการเมียนมาที่กำหนดให้แรงงานต้องส่งเงิน 15% ของรายได้กลับไปให้ครอบครัวนั้น สีหศักดิ์ระบุว่า ความแตกต่างของอัตราแลกเปลี่ยนทำให้แรงงานบางส่วนกังวลว่าเงินที่ส่งกลับไปอาจทำให้เกิดการขาดทุน
ทางการเมียนมาจึงควรอธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับอัตราแลกเปลี่ยนให้แรงงานเข้าใจอย่างชัดเจน และหากสามารถแก้ไขปัญหาดังกล่าวได้ก็จะเป็นเรื่องที่ดี
ทั้งนี้ สิ่งที่ไทยกังวลคือ หากแรงงานไม่ให้ความร่วมมือกับข้อกำหนดดังกล่าว อาจส่งผลต่อกระบวนการออกหนังสือเดินทาง เนื่องจากไทยต้องการให้แรงงานทุกสัญชาติได้รับการขึ้นทะเบียนอย่างถูกต้องตามกฎหมาย หากแรงงานติดปัญหาเรื่องการส่งเงินกลับประเทศ ก็อาจไม่ประสงค์จะดำเนินการทำหนังสือเดินทาง
สีหศักดิ์ย้ำว่า ไทยต้องการดูแลแรงงานเมียนมาให้ดีเช่นเดียวกับแรงงานไทย เพื่อให้แรงงานได้รับการดูแลและสามารถทำงานได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย
จับตาดีลพัฒนาแหล่งก๊าซ A6 ใกล้บรรลุข้อตกลง เร่งเสริมความมั่นคงพลังงานไทย
สำหรับความร่วมมือด้านพลังงาน ซึ่งเป็นประเด็นสำคัญต่อความมั่นคงของไทย สีหศักดิ์กล่าวว่า เรื่องนี้เคยมีการหารือกับประธานาธิบดีมิน ออง ไลง์ ในช่วงที่เดินทางเยือนประเทศไทยก่อนหน้านี้ โดยเมียนมาถือเป็นแหล่งพลังงานสำคัญของไทย
ขณะนี้บริษัท ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน) หรือ ปตท.สผ. มีความประสงค์ที่จะพัฒนาแหล่งพลังงานเพิ่มเติมในหลุม A6 ซึ่งการเจรจาระหว่างสองฝ่ายใกล้บรรลุข้อตกลงแล้ว
โดยฝ่ายเมียนมาระบุว่าจะหาทางเร่งรัดกระบวนการเจรจาให้มีความคืบหน้า เนื่องจากเป็นประเด็นที่เกี่ยวข้องกับความมั่นคงทางพลังงานของประเทศไทยโดยตรง
