ดีลการค้าไทย-สหรัฐฯ ใครได้ใครเสีย? ‘ศิริกัญญา’ จี้เปิดไส้ใน ‘ลลิดา’ โต้ยังไม่ใช่ข้อตกลงฉบับสมบูรณ์

18 พ.ย. 2569 - 14:53

  • ‘ศิริกัญญา’ จี้รัฐบาลเปิดรายละเอียด “ดีลการค้าไทย-สหรัฐฯ” ตั้งคำถามไทยได้ประโยชน์อะไร แลกเปิดตลาดสินค้า 99%

  • หวั่นเกษตรกรและอุตสาหกรรมไทยรับผลกระทบ บี้เปิดเงื่อนไขภาษีและมาตรการเยียวยา

  • รองโฆษกรัฐบาล ‘ลลิดา’ โต้ฝ่ายค้านปนเปขั้นตอน ย้ำแค่แถลงการณ์ร่วม ยังไม่ใช่ ART ฉบับสมบูรณ์ที่มีผลบังคับใช้

sirikanya-questions-thailand-us-trade-deal-transparency-SPACEBAR-Hero.jpg

ศิริกัญญา ตันสกุล รองหัวหน้าพรรคประชาชน เรียกร้องรัฐบาลเปิดเผยรายละเอียดแถลงการณ์ร่วมการค้าไทย-สหรัฐฯ หลังการลงนามเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายนที่ผ่านมา ตั้งข้อสังเกตว่าการเปิดเผยข้อมูลครั้งนี้แตกต่างจากกรอบการเจรจาครั้งก่อนอย่างมาก โดยแทบไม่มีรายละเอียดสาระสำคัญ ทั้งรายการสินค้าที่จะลดภาษี เงื่อนไขการเปิดตลาด และมาตรการรองรับผู้ได้รับผลกระทบ พร้อมตั้งคำถามว่าไทยได้ประโยชน์จากการเจรจาครั้งนี้อย่างแท้จริงหรือไม่

ตั้งข้อสังเกต ดีลครั้งนี้ “ไร้รายละเอียด” ต่างจากกรอบเดิม

ศิริกัญญากล่าวว่า การลงนามแถลงการณ์ร่วมด้านการค้า (ART) ระหว่างไทยกับสหรัฐฯ ครั้งนี้มีความผิดปกติ เนื่องจากตามปกติหลังการลงนามข้อตกลง สหรัฐฯ จะเปิดเผยรายละเอียดสาระสำคัญผ่านเว็บไซต์ทำเนียบขาว เช่นเดียวกับกรณีที่ลงนามกับมาเลเซียและบังกลาเทศ ซึ่งมีการระบุข้อเสนอและเงื่อนไขการเจรจาของแต่ละฝ่ายอย่างชัดเจน

แต่กรณีของไทยกลับมีข้อมูลเปิดเผยต่อสาธารณะน้อยมาก ทั้งจากฝั่งสหรัฐฯ และรัฐบาลไทย โดยหากเปรียบเทียบกับกรอบการเจรจาที่อนุทิน ชาญวีรกูล ลงนามไว้เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2568 จะพบว่ามีรายละเอียดค่อนข้างมาก ทั้งการลดภาษีนำเข้าสินค้าจากสหรัฐฯ เหลือ 0% จำนวน 99 รายการ อัตราภาษีที่สหรัฐฯ จะจัดเก็บจากไทย 19% ตลอดจนมาตรการกีดกันทางการค้าที่ไม่ใช่ภาษีในหลายอุตสาหกรรม

นอกจากนี้ ยังมีการระบุรายละเอียดการนำเข้าสินค้าจากสหรัฐฯ ทั้งข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ กากถั่วเหลือง และน้ำมัน รวมมูลค่าหลายแสนล้านบาท แต่การลงนามครั้งล่าสุดกลับไม่มีการเปิดเผยรายละเอียดเหล่านี้อย่างชัดเจน

ศิริกัญญายังตั้งข้อสังเกตถึงกรณีโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐฯ เปิดเผยว่าไทยจะยกเลิกภาษีทั้งหมดที่จัดเก็บจากสินค้าสหรัฐฯ ขณะที่รัฐบาลไทยออกมาปฏิเสธว่าไม่เป็นความจริง จึงเกิดคำถามว่าข้อเท็จจริงของข้อตกลงที่ลงนามไปนั้นเป็นอย่างไร และมีเนื้อหาส่วนใดที่สามารถเชื่อถือได้บ้าง

จี้เปิดรายละเอียดอุตสาหกรรมอ่อนไหว หวั่นกระทบเกษตรกรไทย

อีกประเด็นที่ศิริกัญญาต้องการคำชี้แจง คือรายละเอียดการเปิดตลาดสินค้าในอุตสาหกรรมที่ยังไม่ได้รับการกล่าวถึง โดยเฉพาะการนำเข้าเนื้อหมู ซึ่งประชาชนให้ความสนใจว่ารัฐบาลจะใช้กฎระเบียบใดกำกับดูแล และจะอนุญาตให้นำเข้าเนื้อหมูที่มีสารเร่งเนื้อแดงตกค้างหรือไม่ เนื่องจากข้อมูลที่เปิดเผยมีเพียงเรื่องสัตว์ปีก ซึ่งมีกฎระเบียบด้านสุขอนามัยกำกับอยู่แล้ว

ส่วนอุตสาหกรรมดิจิทัล ในกรอบการเจรจาเดิมมีการระบุเงื่อนไขไม่ให้ประเทศไทยจัดเก็บภาษีการให้บริการดิจิทัล จึงต้องการทราบว่าข้อกำหนดดังกล่าวยังคงอยู่ในร่างข้อตกลงฉบับเต็มหรือไม่

สำหรับภาคเกษตรกรรม ศิริกัญญาระบุว่า จากข้อมูลที่เปิดเผยก่อนหน้านี้ การนำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จากสหรัฐฯ มูลค่า 2,600 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ดูเหมือนจะยังเป็นไปตามกรอบเดิม โดยยังไม่มีความชัดเจนเรื่องมาตรการเยียวยาเกษตรกร

เนื่องจากการนำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เพิ่มขึ้นย่อมส่งผลต่อราคาข้าวโพดในประเทศ ไม่ว่าจะเป็นการนำเข้าในหรือนอกฤดูกาล จึงต้องมีมาตรการรองรับที่ชัดเจน ทั้งการชดเชย การตรึงราคา หรือแนวทางป้องกันไม่ให้เกษตรกรผู้ปลูกข้าวโพดได้รับผลกระทบจากราคาผลผลิตตกต่ำ

ศิริกัญญายังเตือนว่า การลดกำแพงภาษีสินค้าแต่ละประเภทอาจทำให้ไทยสูญเสียข้อได้เปรียบที่เคยใช้ปกป้องอุตสาหกรรมภายในประเทศ และอาจกระทบต่อการสร้างอุตสาหกรรมต่อเนื่องในอนาคต รัฐบาลจึงต้องเปิดเผยให้ชัดเจนว่าสินค้ารายการใดจะลดภาษี และมีมาตรการรองรับผลกระทบอย่างไร รวมถึงต้องพิจารณาด้วยว่ามาตรการช่วยเหลือภายหลังจะถูกมองเป็นมาตรการกีดกันทางการค้าที่ไม่ใช่ภาษีหรือไม่

ชี้อำนาจต่อรองสหรัฐฯ เปลี่ยนไป จี้ทบทวนภาษี 19%

ศิริกัญญาย้ำว่า สถานการณ์การเจรจาการค้าระหว่างไทยกับสหรัฐฯ ในปัจจุบันแตกต่างจากปีที่ผ่านมา เนื่องจากศาลสูงสหรัฐฯ ไม่ได้ให้อำนาจประธานาธิบดีอย่างกว้างขวางเช่นเดิม ทำให้อำนาจต่อรองของสหรัฐฯ ลดลง และไทยควรใช้โอกาสนี้ทบทวนเงื่อนไขจากกรอบการเจรจาเดิมเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2568

โดยเฉพาะอัตราภาษี 19% ที่ไทยได้รับในช่วงที่ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ยังมีอำนาจตามกฎหมาย IEEPA (International Emergency Economic Powers Act) ซึ่งใช้มาตรการด้านภาษีเพื่อรับมือกับสถานการณ์ฉุกเฉินทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศ

อย่างไรก็ตาม ศิริกัญญาระบุว่า ปัจจุบันอำนาจตามกฎหมายดังกล่าวไม่เหลืออยู่แล้ว ขณะที่มาตรการทางกฎหมายอื่นยังมีอยู่ เช่น มาตรา 301 ของกฎหมายการค้าสหรัฐฯ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการค้าที่ไม่เป็นธรรม

ทั้งนี้ ศิริกัญญากล่าวถึงข้อมูลที่ศุภจี สุธรรมพันธุ์ เปิดเผยว่า กรณีไทยถูกสอบสวนเรื่องการค้าที่ไม่เป็นธรรมจากการใช้แรงงานบังคับ เดิมถูกจัดเก็บภาษี 12.5% ก่อนลดลงเหลือ 10% จึงคาดหวังว่าอัตราภาษีสุดท้ายที่ไทยจะได้รับควรต่ำกว่า 19% อย่างไรก็ตาม ยังมีอีกหนึ่งการสอบสวนเกี่ยวกับปัญหากำลังการผลิตล้นเกิน ซึ่งคาดว่าจะเสร็จสิ้นภายในปีนี้ และยังไม่ทราบว่าจะมีการจัดเก็บภาษีเพิ่มเติมอีกเท่าใด

เธอยกตัวอย่างมาเลเซียและอินโดนีเซียที่ลงนามข้อตกลงกับสหรัฐฯ ไปแล้ว โดยกรณีมาเลเซีย แม้ลงนามตั้งแต่เดือนตุลาคมปีที่ผ่านมา แต่จนถึงปัจจุบันข้อตกลงการค้ายังไม่มีผลบังคับใช้ ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าประเทศคู่เจรจายังสามารถใช้กระบวนการภายในประเทศเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างอำนาจต่อรองได้

จี้รัฐบาลเปิดข้อมูล ชี้ไม่จำเป็นต้องเปิดเผยทุกอย่างก็สร้างความเชื่อมั่นได้

ศิริกัญญาเรียกร้องให้รัฐบาลเปิดเผยรายละเอียดข้อตกลงบางส่วน เพื่อสร้างความมั่นใจให้ประชาชนว่าการเจรจาครั้งนี้ทำให้ประเทศไทยได้รับประโยชน์สูงสุด ทั้งด้านการค้าและการลงทุน พร้อมมีมาตรการรองรับและเยียวยาผู้ที่ได้รับผลกระทบอย่างเหมาะสม

เธอมองว่าแม้รัฐบาลอาจมีข้อจำกัดจากข้อตกลงรักษาความลับ (NDA) แต่ก็มีหลายวิธีที่จะเปิดเผยข้อมูลให้ประชาชนรับทราบได้ โดยไม่จำเป็นต้องเปิดเผยรายละเอียดทั้งหมด และตั้งข้อสังเกตว่าในช่วงที่พิชัย ชุณหวชิร อดีตรองนายกรัฐมนตรี รับผิดชอบการเจรจาภาษี ก็เคยมีการเปิดเผยข้อมูลความคืบหน้าและรายละเอียดต่าง ๆ อย่างต่อเนื่อง

นอกจากนี้ ยังเห็นว่ารัฐบาลควรดำเนินกระบวนการประชาพิจารณ์และเปิดเผยมาตรการรองรับผลกระทบให้ประชาชนรับทราบ เนื่องจากข้อตกลงทางการค้าเมื่อผ่านคณะรัฐมนตรีแล้วสามารถนำไปบังคับใช้ได้ โดยไม่จำเป็นต้องผ่านการทำประชาพิจารณ์หรือขอความเห็นชอบจากรัฐสภา

ส่วนกรณีที่นายกรัฐมนตรีกล่าวขอกรวดน้ำให้ผู้ที่ออกมาวิพากษ์วิจารณ์ข้อตกลง ศิริกัญญาระบุว่า สิ่งที่ต้องการมีเพียงการเปิดเผยข้อมูล ไม่ได้กล่าวหาว่ารัฐบาลเจรจาผิดพลาดแต่อย่างใด พร้อมย้ำว่าการตรวจสอบและถ่วงดุลโดยสภาผู้แทนราษฎรเป็นกระบวนการปกติของประเทศ และรัฐบาลมีหน้าที่เปิดเผยข้อเท็จจริงให้ประชาชนรับทราบ

เธอยังมองว่ารัฐบาลไม่ควรใช้ความไว้วางใจทางการเมืองเป็นเหตุผลในการปิดบังข้อมูล เพราะรัฐบาลยังไม่ได้มีต้นทุนความเชื่อมั่นจากประชาชนมากพอที่จะดำเนินการเรื่องสำคัญโดยไม่ชี้แจงรายละเอียด

โต้ ‘อนุทิน’ ขอกรวดน้ำให้ประเทศรอดพ้นการบริหารประเทศโดยเร็ว

ศิริกัญญายังโพสต์เฟซบุ๊ก โดยแชร์ภาพข้อความของนายกรัฐมนตรีที่กล่าวถึงผู้วิพากษ์วิจารณ์ข้อตกลง พร้อมระบุข้อความว่า

“แทนที่จะเตรียมกรวดน้ำให้คนไทยที่กังวลใจกับดีลการค้า เตรียมข้อมูลมาเปิดให้ประชาชนคลายกังวลจะดีกว่า”

รองหัวหน้าพรรคประชาชนย้ำว่า ความกังวลจะไม่หมดไปจนกว่ารัฐบาลจะเปิดเผยข้อมูลว่าสินค้าประเภทใดจะลดภาษีเหลือ 0% สินค้าใดจะยังคงจัดเก็บภาษี และมีการเปลี่ยนแปลงอะไรจากกรอบการเจรจาเดิม รวมถึงมาตรการเยียวยาประชาชน เกษตรกร และผู้ประกอบการที่ได้รับผลกระทบ

“ดิฉันขอกรวดน้ำให้ประเทศนี้ ให้รอดพ้นการบริหารประเทศของนายอนุทินในเร็ววัน ให้รอดพ้นจากผู้นำที่ไม่รู้หน้าที่ ไม่เห็นอกเห็นใจประชาชน เต็มไปด้วยอคติกับคนที่เห็นต่างเสียที”

View post on Facebook

รัฐบาลโต้ฝ่ายค้านปนเปขั้นตอน ย้ำแค่แถลงการณ์ร่วม ยังไม่ใช่ ART ฉบับสมบูรณ์

ด้าน ลลิดา เพริศวิวัฒนา รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ชี้แจงกรณีศิริกัญญาวิพากษ์วิจารณ์การลงนามด้านการค้าระหว่างไทยกับสหรัฐฯ พร้อมกล่าวหานายกรัฐมนตรีว่าไม่รู้หน้าที่และไม่เห็นอกเห็นใจประชาชนว่า การตรวจสอบรัฐบาลเป็นสิทธิของฝ่ายค้าน และรัฐบาลมีหน้าที่ชี้แจง แต่ก่อนจะกล่าวหาผู้นำประเทศอย่างรุนแรง ควรทำความเข้าใจข้อเท็จจริงและขั้นตอนการเจรจาระหว่างประเทศให้ถูกต้อง

ลลิดาระบุว่า ประเด็นสำคัญที่ฝ่ายค้านต้องแยกให้ออก คือการเจรจาได้ข้อสรุปในสาระสำคัญ กับการที่ความตกลงผ่านทุกขั้นตอนและมีผลบังคับใช้แล้ว เป็นคนละกระบวนการกัน

โดยสิ่งที่ผู้นำทั้งสองประเทศลงนามเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน เป็นเพียงแถลงการณ์ร่วมเพื่อยืนยันความคืบหน้าของการเจรจา ไม่ใช่ความตกลง ART ฉบับสมบูรณ์ที่มีผลบังคับใช้ทันที เนื่องจากยังต้องผ่านการตรวจสอบข้อความทางกฎหมายและกระบวนการภายในของแต่ละประเทศ

พร้อมโต้แย้งข้อกล่าวหาที่ว่ารัฐบาลไม่เปิดเผยข้อมูลใด ๆ โดยระบุว่าทำเนียบขาวได้เผยแพร่แถลงการณ์ร่วมแล้ว ส่วนกรอบการเปิดตลาดประมาณ 99% รวมถึงประเด็นยานยนต์ ยา เอทานอล และสัตว์ปีก ก็ปรากฏอยู่ในกรอบการเจรจาเดิม ไม่ใช่ข้อผูกพันใหม่ทั้งหมดที่เพิ่งเกิดขึ้นจากการลงนามครั้งนี้

ย้ำต้องรักษาตลาดส่งออก 2.37 ล้านล้านบาท ควบคู่ดูแลเกษตรกร

ลลิดากล่าวว่า หากฝ่ายค้านจะกล่าวหาว่ารัฐบาลยอมเสียประโยชน์เพิ่มขึ้น ควรระบุให้ชัดเจนว่ามีข้อผูกพันใดเพิ่มเติมจากกรอบเดิม ไม่ควรนำคำกล่าวของโดนัลด์ ทรัมป์ มาใช้แทนตัวบทความตกลง แล้วตัดสินว่านายกรัฐมนตรีไม่รู้หน้าที่เพียงเพราะไม่ได้โต้แย้งต่อหน้ากล้อง

เธอย้ำว่า การเจรจาระหว่างประเทศต้องพิจารณาจากเงื่อนไขและข้อผูกพันทางกฎหมาย ไม่ใช่ว่าใครสามารถโต้ตอบต่อหน้าสื่อได้มากกว่ากัน

ขณะเดียวกัน รัฐบาลต้องพิจารณาผลประโยชน์ของประเทศอย่างรอบด้าน ทั้งการดูแลเกษตรกรและผู้ประกอบการภายในประเทศ ควบคู่กับการรักษาตลาดส่งออกสหรัฐฯ ซึ่งมีมูลค่าประมาณ 2.37 ล้านล้านบาท และเกี่ยวข้องกับการจ้างงานคนไทยราว 1.25 ล้านคน

ส่วนการเปิดตลาดสินค้าไม่ได้หมายถึงการยกเลิกกฎระเบียบทั้งหมด หรือเปิดให้นำเข้าสินค้าโดยไม่มีเงื่อนไข เนื่องจากสินค้าอ่อนไหวยังต้องพิจารณามาตรการกำกับดูแลอย่างเหมาะสม

ลลิดาย้ำว่า ฝ่ายค้านมีสิทธิตรวจสอบรัฐบาล แต่การตรวจสอบควรอยู่บนพื้นฐานของข้อเท็จจริงและความเข้าใจในกระบวนการเจรจาระหว่างประเทศ เพราะการได้ข้อสรุปในสาระสำคัญกับการที่ความตกลงมีผลบังคับใช้แล้วเป็นคนละเรื่องกัน พร้อมระบุว่าการบริหารประเทศต้องอาศัยความเข้าใจในข้อเท็จจริงและกระบวนการ ไม่ใช่เพียงการวิพากษ์วิจารณ์ด้วยถ้อยคำรุนแรงที่สุด

เรื่องเด่นประจำสัปดาห์