ศาลฎีกาสนามหลวง นัดไต่สวนพยานครั้งที่ 2 ของฝั่งผู้คัดค้าน คดีหมายเลขดำ คมจ.1/2569 คณะกรรมการ ป.ป.ช. ยื่นคำร้อง ขอให้วินิจฉัยการฝ่าฝืนมาตรฐานจริยธรรมอย่างร้ายแรง กับ 44 สส.อดีตพรรคก้าวไกล ผู้ถูกกล่าวหา
โดยการไต่สวนนี้ มี เบญจา แสงจันทร์ กรรมการบริหารพรรคก้าวไกลในขณะนั้น ขึ้นเบิกความต่อศาลในฐานะพยานฝั่งผู้คัดค้าน
ขณะที่นักวิชาการ 2 คนซึ่งอยู่ในบัญชีพยาน คือ สุลักษณ์ ศิวรักษ์ หรือ ส.ศิวรักษ์ นักเขียน นักวิชาการ และ ผศ.ดร.เข็มทอง ต้นสกุลรุ่งเรือง อาจารย์กฎหมายมหาชน ประจำคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้ยื่นให้ถ้อยคํา บันทึกข้อความ ยืนยันข้อเท็จจริง เป็นเอกสารต่อศาล แทนการขึ้นเบิกความ
อย่างไรก็ดี ทางฝั่งผู้ร้องได้มีการยื่นซักถามเพิ่มเติม 2 ฉบับ แต่ศาลไม่อนุญาต เพราะเห็นว่าการซักค้านเพิ่มเติม ไม่ได้ทําให้ได้ข้อเท็จจริงเพิ่ม
ในการพิจารณาคดี ศาลได้สอบถามถึงข้อทักท้วงที่สํานักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ส่งให้พรรคก้าวไกล ก่อนการเสนอแก้ไข มาตรา 112 ซึ่งเบญจายืนยันว่า มีการแจ้งเป็นวาจาในที่ประชุม ระบุถึงข้อผิดพลาดทางธุรการ เช่น เอกสารไม่ครบ หรือมีจํานวนหน้าที่เกิน ก่อนการลงชื่อในครั้งที่สอง
ส่วนตัวไม่ทราบว่า เอกสารทักท้วงมีคนอื่นรับทราบหรือไม่ นอกจาก พิธา ลิ้มเจริญรัตน์ หัวหน้าพรรคก้าวไกลในขณะนั้น แม้ตนเองจะมีการเข้าร่วมประชุมเกือบทุกครั้ง แต่ยืนยันว่า ไม่ได้มีการพูดถึงการทักท้วงของสํานักงานเลขาธิการสภาในที่ประชุม
ส่วนเรื่องการชุมนุม ยกเลิกหรือแก้ไข มาตรา 112 ในช่วงก่อนมีการเสนอกฎหมาย เบญจา ยอมรับว่า ได้เข้าสังเกตการร่วมชุมนุม เพื่อรับรองสิทธิ์ และไม่ให้เกิดความรุนแรงขึ้น แต่ไม่ได้มีการพูดถึงเรื่องเนื้อหาของร่างกฎหมายที่จะเสนอ
ขณะที่ฝั่งผู้ร้องได้ซักค้านถึงเรื่องการลงชื่อในร่างแก้ไขกฎหมาย ซึ่งเบญจายืนยันว่า เป็นการใช้สิทธิ์ตามกฎหมาย เนื่องจากขณะนั้น ยังไม่มีคําวินิจฉัยจากหน่วยงานอื่นใดออกมา และหากไม่มีมติพรรค ก็ยังคงยืนยันในหลักการ และจะลงชื่อ
เนื่องจากเห็นว่า เนื้อหาและรายละเอียดในร่างกฎหมายที่เสนอนั้น ไม่ได้มีอะไรเกินเลย หรือเป็นไปตามที่ผู้ร้องกล่าวหา ส่วนเรื่องการแจ้งทักท้วงของสํานักเลขาธิการสภา เบญจา จําวันเวลาแน่ชัดไม่ได้ เป็นช่วงเวลาประมาณต้นปี 65 รายละเอียดคงต้องถามพิธา
ฝั่งผู้ร้องยังได้นําเอกสารของ ชัยธวัช ตุลาธน ในฐานะหัวหน้าพรรคก้าวไกลในขณะนั้น กรณีชี้แจงเรื่องการเสนอแก้ไขกฎหมายมาสอบถาม แต่เบญจาระบุว่า ไม่เคยเห็นเอกสารนี้มาก่อน คงต้องให้ชัยธวัชยืนยันด้วยตัวเอง แม้จะมีบางส่วนที่ตนเองเห็นว่า ไม่สอดคล้องกัน กับบันทึกถ้อยคำของตนเอง
แต่ยังคงยืนยันว่า ตนเองตั้งใจจะเสนอความคิดเห็นในที่ประชุมสภาอยู่แล้ว อย่างไรก็ดี ตนเองเคารพมติพรรค ตามหลักการทั่วไป ตนเองจึงเห็นด้วย และลงชื่อ และขอยืนยันถึงเอกสิทธิ์ สส.ว่า มีความเป็นอิสระ มีสิทธิ์เสนอความคิดเห็นต่อสภาใหญ่ หรือแปรญัตติอีกได้
ส่วนกรณีมีการนําภาพหน้าจอแชทไลน์ ขึ้นมาสอบถามนั้น เบญจา ขอไม่ยืนยันว่า มีกลุ่มไลน์นั้นหรือไม่ แต่พรรคไม่ได้ใช้กลุ่มไลน์เป็นการสื่อสารหลัก และตนเองไม่ทราบว่ามี ไม่เคยเห็นกลุ่มดังกล่าว หรือข้อความที่ปรากฏมาก่อน และไม่ทราบว่า มีที่มาที่ไปอย่างไร
ภายหลังการพิจารณาราว 1 ชั่วโมง เบญจาได้ออกมาให้สัมภาษณ์ถึงความรู้สึกของให้การต่อศาลในวันนี้ ว่า เป็นบรรยากาศไม่ตึงเครียด สบาย ค่อนข้างชัดเจนมากขึ้น ศาลให้โอกาสเราได้ตอบคําถาม และคัดค้านในบางเรื่องที่เราอาจไม่เห็นด้วย ก็เป็นบรรยากาศที่ดีชัดเจนมากขึ้น
เบญจา ยืนยันเจตนาที่ดี ซึ่งเกี่ยวข้องกับสถานการณ์สังคมในช่วงนั้น ที่ทำให้เราต้องดำเนินการต่างๆ เรารู้สึกว่า วันนี้ที่ได้มาชี้แจงต่อศาล เป็นการมาแสดงเจตนาของเรา ว่าไม่ได้มีเจตนาตามที่ถูกกล่าวหา
ส่วนมองว่าเมื่อให้การแล้วประเด็นเคลียร์ขึ้นหรือไม่นั้น นิธิ ละเอียดดี ทนายความและทีมกฎหมายพรรคประชาชน ระบุว่า เบญจาให้ข้อเท็จจริงที่ชัดเจน ตรงประเด็นกับศาลว่า เหตุการณ์ตอนนั้นเป็นอย่างไรบ้าง แต่รายละเอียดขอสงวนไว้ เนื่องด้วยคดีนี้ ศาลมีคําสั่งให้ควบคุมการให้สัมภาษณ์
นิธิ ได้กล่าวถึงการนำสืบพยานหลักฐานทางอิเล็กทรอนิกส์ หรือแชทไลน์ที่ถูกนำมาใส่ในสำนวน ว่ามีวิธีการนำสืบเป็นการเฉพาะ ไม่ใช่ว่าแคปแล้วปริ้นลงกระดาษและนำมายื่นเป็นพยานหลักฐานได้ จะต้องตรวจสอบว่า ได้มาอย่างไร มี URL อย่างไร เพราะอาจจะตัดต่อกันได้ ซึ่งการปรากฏแชทไลน์ในการนัดไต่สวนหลายนัดที่ผ่านมานั้น เราก็คัดค้านไปตามพยานหลักฐาน ขณะนี้ ยังไม่สามารถให้รายละเอียดได้
ส่วนมีการเตรียมตัว หรือหารือกับเหล่าอดีต สส.อย่างไร นิธิ ระบุว่า ทีมทนายความเตรียมตัวผู้คัดค้าน รวมทั้งพยานแต่ละคนก่อนขึ้นศาลอยู่แล้ว เป็นแนวปฏิบัติปกติ ก่อนที่ให้พยานขึ้นมาเบิกความต่อศาล ได้มีการพูดคุยกันบ้าง เพื่อตรวจสอบข้อเท็จจริงว่า เข้าใจตรงกันหรือไม่ เนื่องจากผู้คัดค้านแต่ละราย มีข้อเท็จจริงมุมมองแนวคิดในการให้การ
สำหรับการที่สุลักษณ์ไม่ได้ขึ้นเบิกความในฐานะนักวิชาการนั้น เป็นเพราะก่อนหน้า ศาลมีการปรับเปลี่ยนวิธีการให้ข้อเท็จจริง ขอให้พยานนักวิชาการเสนอบันทึกหรือความเห็นเข้ามาล่วงหน้า และให้แต่ละฝ่ายส่งข้อคัดค้านมา หากศาลพิจารณาเห็นว่า มีความจําเป็นจะต้องให้มาตอบคําถามเหล่านี้ ศาลจะอนุญาตให้นํามา
อย่างไรก็ตาม ศาลมีคําสั่งว่า พยานนักวิชาการที่ส่งบันทึกเข้ามาแล้ว แต่ศาลไม่อนุญาตให้นํามาที่ศาล จะรับบันทึก หรือความเห็นนั้น ประกอบสํานวนพิจารณาต่อไป ซึ่งสุลักษณ์ ได้ส่งบันทึกถ้อยความเรียบร้อย
ส่วนพยานในบัญชีรายชื่ออื่น ๆ ศาลยังอนุญาตให้สามารถส่งบันทึกถ้อยความเห็นเข้ามาได้เหมือนเดิม โดยเมื่อส่งเข้ามาแล้ว ให้แต่ละฝ่ายนําไปอ่าน และส่งคําถามกลับมา หากมีความเหมาะสม ที่จะให้ตอบคําถาม หรือรับฟังข้อคําถามเหล่านี้ ศาลจึงจะให้นําเข้ามา
เมื่อถามว่า จะมีการปรับบัญชีพยานอย่างไรหรือไม่ นิธิ กล่าวว่า ณ เวลานี้ ยืนยันว่า ปฏิบัติตามแผนเดิม เพราะเป็นคําสั่งศาล เพื่อการไต่สวนให้ราบรื่น
ส่วนจะมีการเพิ่มพยานบุคคลเข้ามาแทนหรือไม่นั้น เป็นเรื่องการบริหารจัดการของฝั่งผู้คัดค้าน การปรับแผนเกิดขึ้นเสมออยู่แล้ว เพราะแต่ละท่านอาจจะมีภารกิจ ก็สามารถขยับกันได้ เป็นหน้าที่ของผู้คัดค้าน ต้องบริหารจัดการตามที่ศาลให้ ไม่ได้เป็นเรื่องที่เคร่งครัดขนาดนั้น
เมื่อถามถึงการที่ศาลไม่อนุญาตให้นักวิชาการขึ้นเบิกความ จะทำให้เสียเปรียบได้เปรียบในการสู้คดีหรือไม่ นิธิ ให้ความเห็นส่วนตัวว่า หากศาลมีคำสั่งรับบันทึกข้อความ ข้อเท็จจริง หรือบันทึกถ้อยคำอย่างถูกต้อง ก็อาจจะไม่ได้แตกต่างในส่วนเรื่องกระบวนการ หรือข้อเท็จจริงครบถ้วน แม้ส่วนตัวอยากให้นักวิชาการมาเบอกความต่อศาล เพราะน่าจะเข้าใจว่า การเจอหน้า พูดคุยกัน อาจจะได้อะไรที่ครบถ้วนมากกว่า
นิธิ ยืนยันว่า จำนวนพยานยังเท่าเดิม ยังไม่อยากให้โฟกัสว่า แต่ละคนจะมาเวลาไหน ณ ตอนนี้ หากเกิดการปรับเปลี่ยน จะเกิดความสับสน
นิธิ เปิดเผยด้วยว่า ในการไต่สวนครั้งหน้า ฝั่งผู้คัดค้านได้เเตรียมพยานไว้ 3 ปาก ได้แก่ สุทธวรรณ สุบรรณ ณ อยุธยา อดีต สส.นครปฐม พรรคก้าวไกล ในฐานะกรรมการบริหารพรรคก้าวไกล ในขณะนั้น, รศ.ดร.สาวตรี สุขศรี คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และนายชำนาญ จันทร์เรือง นักวิชาการด้านกฎหมาย ซึ่งมาในฐานะนักวิชาการ ไม่ใช่อดีตรองหัวหน้าพรรคอนาคตใหม่




