หลังเริ่มเปิดใช้งานโครงการยกระดับทักษะด้านดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์เพื่อคนไทย หรือ TH-AI Passport มูลค่าประมาณ 1,621 ล้านบาท ของสำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ภายใต้สังกัดกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (DE)
ทำให้คนไทยสามารถใช้ AI ฟรี ผ่านแพลตฟอร์ม AiPASS ขณะนี้ยอดลงทะเบียนเกิน 1.3 ล้านคน มีผู้เข้าใช้งานจริง (Active Users) กว่า 1 แสนคน จากเป้าหมายที่ตั้งไว้ 5 ล้านสิทธิ
ความก้าวหน้าทางดิจิทัลที่ดูน่าตื่นตาตื่นใจ แต่กลับเต็มไปด้วย ‘ข้อสงสัย’ ต่างๆ โดยเฉพาะการใช้ ‘คุณภาพ-งบประมาณ’ ว่าคุ้มค่าหรือไม่ ?
'ฝ่ายค้าน' โดนฟ้องเรียบ
การดี เลียวไพโรจน์ สส.บัญชีรายชื่อ และรองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ ถูกบริษัท ฮิวแมน อินเทลลิเจนท์ จำกัด และบริษัท เทิร์นคีย์ คอมมูนิเคชั่น เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) ฟ้องตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ.2550 มาตรา 14 (1) วรรคสอง มาตรา 16/1 (2) แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2560
ภาวุธ พงษ์วิทยภานุ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ถูกบริษัท ฮิวแมน อินเทลลิเจนท์ จำกัด และบริษัท เทิร์นคีย์ คอมมูนิเคชั่น เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) ฟ้อง โดยเปิดเผยว่า เป็นความผิดในส่วนหมิ่นประมาท
รักชนก ศรีนอก สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ถูกบริษัท แพลน บี มีเดีย จำกัด (มหาชน) ฟ้องอาญา ซึ่ง รักชนก ยังไม่ได้เปิดเผยรายละเอียดเพิ่มเติม
ธีระชาติ ก่อตระกูล ปรึกษาคณะกรรมาธิการศึกษาการจัดทำและติดตามการบริหารงบประมาณ สภาผู้แทนราษฎร ถูกบริษัท ฮิวแมน อินเทลลิเจนท์ จำกัด ฟ้องอาญา ฐานหมิ่นประมาทโดยการโฆษณา
อย่างไรตาม ก่อนหน้านี้ เคยมีการตั้งคำถามเชิงความสัมพันธ์ เกี่ยวโยงกันของ 3 บริษัท ‘ผู้ฟ้องร้อง’
แม้จะมีการออกแถลงการณ์ยืนยันจาก แพลน บี ว่า บริษัทและบริษัทย่อย ไม่ได้เป็นคู่สัญญา ผู้ยื่นข้อเสนอ หรือผู้รับจ้างใน TH-AI Passport ก็ตาม
แต่ รักชนก โพสต์ข้อความระบุว่า ทนายที่รับมอบอำนาจฟ้อง คือ ‘เกษมศานต์ อิทธิธรรมวินิจ’ โดยเป็นคนเดียวกับที่อยู่ในหนังสือยืนยันการร่วมงาน TH-AI Passport ซึ่งตามข้อมูลพบว่า ปฏิบัติงานที่ ‘แพลน บี’ ในตำแหน่ง ที่ปรึกษาด้านกฎหมายประจำบริษัท
'ผู้ตรวจสอบ' เดินหน้า ตามขั้นตอน กม.
การต่อสู้ต่อไป การดี ยืนยันความพร้อมเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม เพื่อพิสูจน์ความจริง พร้อมตั้งคำถามต่อสังคมว่า ปัจจุบันผู้ตั้งคำถามเพื่อประโยชน์ส่วนรวม ต้องกลายเป็นจำเลยหรือไม่ ด้านแภาวุธ ระบุว่า ได้มอบหมายให้ทนายความดำเนินการตามขั้นตอนแล้ว
ขณะที่ รักชนก และ ธีระชาติ ได้มีการหอบหลักฐานทั้งหมด เดินทางไปยื่นต่อคณะกรรมการ ป.ป.ช. วันนี้ (1ก.ย.) เพื่อขอให้ไต่สวน และดำเนินคดีกับบุคคลที่เกี่ยวข้องรวม 5 ราย หนึ่งในนั้นคือ ไชยชนก ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม โดยพุ่งเป้าไปที่ข้อสงสัยเรื่องการ ล็อกสเปก ส่อทุจริต และ การฮั้วประมูล หรือไม่ ?
เสียง 'โซเชียลฯ' วิพากษ์วิจารณ์ หลังใช้จริง
อีกด้าน ท่ามกลางเสียงวิพากษ์วิจารณ์ของผู้ใช้งานจริงมายมาย ได้สะท้อนกันไปหลากหลาย โดยเฉพาะเมื่อพรอมต์ลงไป แล้วไม่ได้คำตอบ
ธรรม์ธีร์ สุกโชติรัตน์ หรือ ดร.เรือบิน ผู้อำนวยการรีโหวตมหาวิทยาลัยศรีปทุม รวบรวมเสียงตอบรับ ที่ปรากฎใน 4 โพสต์หลักบนเพจ AiPassth ในเวลา 22 ชั่วโมงแรกหลังเปิดให้ใช้งาน จำแนกเป็น ตำหนิความสามารถ 31.7%, คำถามการใช้งาน 18.3%, ปัญหาการใช้งาน 12.7%, ตำหนิโครงการ 11.9%, ลองใช้งาน 11.5%
ข้อเสนอแนะ 2.8%, ผสม (ชม+ติ) 2.0%, โพสต์ข้อมูล/ผู้ใช้ช่วยกันเอง 2.0%, ชมความสามารถ 1.6%, ชมหลักสูตร 1.2%, ชมโครงการ 0.4% และไม่เกี่ยวข้อง 4.0%
ส่วน ณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ หัวหน้าพรรคประชาชน มองเสียงสะท้อนจากโซเชีลยมีเดีย ถึงข้อจำกัดในการพรอมต์ หรือการเจนเนอเรทีฟ เอไอ โดยตั้งข้อสังเกตว่า เอไอในโครงการ TH-AI Passport ถูกตีกรอบ เรื่องของการแสดงความคิดความเห็น เสรีภาพของประชาชนหรือไม่
เพราะในเรื่องที่อาจมีความเซนซิทีฟบางอย่าง เอไอในโครงการของรัฐไม่สามารถตอบคำถามแบบนี้ได้ เมื่อเทียบกับใช้เอไอที่อยู่ในท้องตลาด ซึ่งเป็นเอไอโมเดลเดียวกัน แต่กลับตอบได้
'เจ้าของโครงการ' เชื่อมั่นดีกว่าของฟรี
สำหรับเจ้าของโครงการ ไชยชนก เห็นผลตอบรับของการใช้งานว่า สิ่งเกิดขึ้นเยอะๆ และเป็นกระแสสังคม หลังจากเปิดใช้งานคือ ถูกเปรียบเทียบว่าของฟรี ดีกว่า TH-AI Passport พอไปตรวจสอบแล้วไม่ใช่
อย่างการประมวลผลคำตอบ ลักษณะการตอบแบบฟรี ที่มีการใช้งานมาโดยตลอด ตอบไม่เหมือน TH-AI PASSPORT นั้น แน่นอนว่า จะต้องไม่เหมือนอยู่แล้ว เพราะของฟรีมีการใช้งานมานาน มีการเรียนรู้ บุคลิกการใช้งานของผู้ใช้ แต่ TH-AI Passport ยังไม่ได้ถ่ายโอนข้อมูลจากที่เคยใช้มา ก็จะมีการคำนวณโดยที่ไม่ได้เฉพาะเจาะจง
"ไม่ได้หมายความว่า จะไม่ได้มาตรฐานเหมือนของฟรี ในการใช้งาน TH-AI Passport อย่างไรก็ดีกว่าแบบฟรี เพราะแบบฟรีจะมีข้อจำกัด ในเรื่องของโทเคน การถามคำถามที่มีปริมาณน้อยกว่ามาก ฉะนั้น ไม่มีทางที่จะสู้ของฟรีไม่ได้" ไชยชนก ย้ำ
ส่วนเรื่องการถูกร้อง ป.ป.ช.นั้น ไชยชนก ไม่ได้กังวล เพราะไม่ได้ทำอะไรที่ผิดกฎหมาย หากมีกระบวนการใดๆ ที่ต้องไปชี้แจงข้อเท็จจริง พร้อมที่จะเข้าร่วมทุกอย่าง และไม่เห็นเหตุจำเป็นที่ปลัดดีอีจะฟ้องกลับรักชนก เพราะได้ปฏิบัติตามหน้าที่ในชั้นกรรมาธิการ และเราเองปฏิบัติตามหน้าที่เช่นกัน ฝ่ายค้านมีหน้าที่ตรวจสอบ ฝ่ายรัฐบาลปฏิบัติหน้าที่ภายใต้กรอบกฎหมาย
ท้ายที่สุด TH-AI Passport อาจไม่ใช่แค่เรื่อง ‘นวัตกรรมทางเทคโนโลยี’ แต่กลายเป็น ‘ประเด็นการเมือง’ เป็นที่เรียบร้อยแล้ว ซึ่งมีโอกาสสูงที่จะเป็นหนึ่งใน ‘ประเด็น’ ที่ ‘ฝ่ายค้าน’ หยิบมาอภิปรายไม่ไว้วางใจ และพุ่งเป้าไปที่ ‘ไชยชนก ชิดชอบ’