พล.ต.วินธัย สุวารี โฆษกกองทัพบก ได้ออกมาชี้แจงถึงกรณีที่สื่อมวลชนและสื่อสังคมออนไลน์ให้ความสนใจและวิพากษ์วิจารณ์ การจัดนิทรรศการ ‘หมู่บ้าน Francophonie’ (Village de la Francophonie) ณ กรุงพนมเปญ ประเทศกัมพูชา ในห้วงวันที่ 13 - 17 พฤศจิกายน 2569 ซึ่งเป็นกิจกรรมคู่ขนานก่อนการประชุมสุดยอดผู้นำกลุ่มประเทศที่ใช้ภาษาฝรั่งเศส (The 20th Francophonie Summit)
โดยฝ่ายกัมพูชาได้นำ ‘แบบจำลองปราสาท 3 แห่ง’ ได้แก่ ปราสาทพระวิหาร ปราสาทตาเมือน และปราสาทตาควาย มาจัดแสดง พร้อมปล่อยให้มีบทสัมภาษณ์พาดพิงว่าโบราณสถานเหล่านี้ได้รับความเสียหายจาก ‘สงครามรุกราน’ ซึ่งอาจทำให้สื่อชาวต่างชาติเข้าใจว่าประเทศไทยเป็นผู้รุกรานนั้น
กองทัพบก ขอชี้แจงข้อเท็จจริงเพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องต่อสังคมไทยและประชาคมระหว่างประเทศ ดังนี้
การที่กัมพูชาพยายามสื่อสารผ่านเวทีนานาชาติว่าปราสาททั้ง 3 แห่งได้รับความเสียหายจากการถูกรุกรานนั้น เป็นการสร้างภาพบิดเบือนข้อเท็จจริงและเล่นบท ‘ผู้ถูกกระทำ’ เพื่อผลทางการเมือง ข้อเท็จจริงเชิงประจักษ์คือ ในห้วงความขัดแย้งที่ผ่านมา ฝ่ายกัมพูชาเป็นผู้จงใจละเมิดกฎหมายมนุษยธรรมสากล โดยการดัดแปลงพื้นที่โบราณสถานให้เป็นฐานปฏิบัติการทางทหาร มีการติดตั้งเครื่องยิงลูกระเบิด ปืนใหญ่ คลังเก็บกระสุน และระบบอาวุธต่างๆ เพื่อใช้เป็นฐานยิงโจมตีใส่กำลังทหารและชุมชนพลเรือนของไทย
การกระทำดังกล่าวของกัมพูชา ส่งผลให้โบราณสถาน ‘สูญเสียความคุ้มครองในทางกฎหมายเป็นการชั่วคราว’ ตามอนุสัญญากรุงเฮก ค.ศ. 1954
การที่กองทัพไทยต้องใช้อาวุธตอบโต้นั้น เป็นการใช้สิทธิป้องกันตนเองตามมาตรา 51 แห่งกฎบัตรสหประชาชาติ โดยจำกัดวงเฉพาะเป้าหมายทางทหารที่เป็นภัยคุกคามเท่านั้น ดังนั้น ความเสียหายที่เกิดขึ้นจึงเป็นผลพวงจากการที่กัมพูชานำมรดกทางวัฒนธรรมมาเป็น ‘โล่มนุษย์และเกราะกำบังทางทหาร’ อย่างผิดกติกาสากล
สำหรับ ปราสาทตาเมือน (ตาเมือนธม) และปราสาทตาควาย นั้น กองทัพบกขอยืนยันจุดยืนอย่างชัดเจนว่า โบราณสถานทั้งสองแห่งนี้ ตั้งอยู่ในเขตราชอาณาจักรไทยและอยู่ภายใต้อธิปไตยของประเทศไทยมาโดยตลอด
การที่รัฐบาลกัมพูชาจงใจนำสัญลักษณ์ที่มีความอ่อนไหวทางพรมแดนและมีประวัติศาสตร์ข้อพิพาทมาจัดแสดงในงานระดับโลก ถือเป็นการกระทำที่แฝงนัยทางการเมืองเพื่อสร้างความชอบธรรมในการอ้างสิทธิ์ฝ่ายเดียว และตั้งใจสอดไส้ข้อมูลเพื่อใส่ร้ายประเทศไทยในสายตาชาวต่างชาติ
กองทัพบก มีข้อสังเกตว่า การประชุมฟรังโกโฟนีในปีนี้ จัดขึ้นภายใต้หัวข้อ Réinvestir dans la paix pour une prospérité partagée et une stabilité durable ‘การฟื้นฟูการลงทุนเพื่อสันติภาพ สู่ความมั่งคั่งร่วมกันและเสถียรภาพที่ยั่งยืน’ แต่การคัดเลือกประเด็นทางวัฒนธรรมที่มีข้อพิพาทมาจัดแสดง และปล่อยให้มีการสร้างวาทกรรมสร้างความเกลียดชังต่อประเทศเพื่อนบ้าน ถือเป็นการกระทำที่ขัดแย้งกับอุดมการณ์สันติภาพอย่างสิ้นเชิง การกระทำเช่นนี้ไม่เพียงแต่จะส่งผลให้เกิดการตีความในเชิงลบ แต่ยังเป็นการปลุกปั่นกระแสชาตินิยมสุดโต่ง โดยใช้ข้อมูลที่บิดเบือน
“การที่กัมพูชาใช้ข้อมูลที่บิดเบือนสื่อสารต่อสังคมนั้น ยังขัดต่อข้อตกลงหยุดยิงอย่างชัดเจน ดังนั้นกระบวนการทวิภาคีที่กัมพูชาเรียกร้องให้ไทยร่วมมือ อาจยังไม่เกิดขึ้นในเร็ววันนี้ และขอความร่วมมือสื่อมวลชนของทั้งสองฝ่ายนำเสนอข่าวสารและบริบททางประวัติศาสตร์อย่างเป็นกลาง หลีกเลี่ยงการขยายผลข้อมูลที่บิดเบือนที่สร้างความเกลียดชัง และขอให้พี่น้องประชาชนตลอดจนประชาคมโลก รับฟังข่าวสารจากหลากหลายมุมมองอย่างมีวิจารณญาณ เพื่อไม่ให้ตกเป็นเครื่องมือของปฏิบัติการข้อมูลข่าวสาร และวาทกรรมทางการเมืองที่มุ่งทำลายภาพลักษณ์ของประเทศไทย”
— โฆษกกองทัพบก กล่าวย้ำในตอนท้าย
