แม้ว่าไทยและกัมพูชาพักการปะทะกันตามแนวชายแดนแล้ว แต่พบว่าฝ่ายตรงข้ามยังลักลอบวางกับระเบิดตามเส้นทางที่ทหารไทยลาดตระเวน จนทหารเหยียบกับระเบิดได้รับบาดเจ็บ ขาขาดกลายเป็นผู้พิการ กลายเป็นแรงผลักดันให้ ดร.สุธา ลอยเดือนฉาย ทีมนักวิจัย และผศ.ดร.พนมกร ขวาของ อาจารย์ภาควิชาวิศวกรรมเคมี คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ใช้เวลา 3 สัปดาห์ ในการออกแบบ-ผลิต-ทดลอง รองเท้าคู่ต้นแบบลดการบาดเจ็บ ลดการสูญเสียขาจากแรงระเบิด สำหรับทหารแนวหน้าที่ต้องลาดตระเวนในพื้นที่เสี่ยงภัย
รองเท้าคู่ต้นแบบนี้มีชื่อว่า ‘อรัญชนะ’ แปลว่า ผู้พิชิตป่า-สนามรบ รองเท้าแบรนด์ไทย Spider Boots นำมาจัดแสดงในการบรรยายพิเศษของพลโทบุญสิน พาดกลาง แม่ทัพภาคที่ 2 “เรื่องเล่าจากแม่ทัพกุ้ง : จากแนวหน้าสู่แนวหลัง สร้างพลังแห่งความสามัคคี”ที่หอกาญจนาภิเษก มหาวิทยาลัยขอนแก่นได้รับความสนใจจากทหารแนวหน้าเข้ามาสอบถามรวมทั้งทดสอบการใช้งานด้วย
ดร.สุธา กล่าวว่า รองเท้าลดแรงระเบิดแบรนด์ไทยคู่นี้ ล้อแบบมาจากรองเท้าของยูเครน ที่เรียกว่า "Spider Boots" หรือ "รองเท้าแมงมุม" ออกแบบตามคุณสมบัติของระเบิดที่พบและ สภาพภูมิประเทศชายแดนของไทยซึ่งบางแห่งไม่สามารถใช้หุ่นยนต์นำทางได้ต้องใช้กำลังพลเข้าตรวจสอบ ซึ่งการทำงานของระเบิดที่วางอยู่ตามแนวชายแดนไทย-กัมพูชา เป็นระเบิดที่มีแรงดันจากล่างขึ้นบน
“หากทหารเหยียบตรงๆ ผลกระทบคือที่ฝ่าเท้าจะขาด เมื่อสวมรองเท้าแมงมุมทำให้เกิดการย้ายแรงจุดระเบิด แม้ว่าปฏิเสธเรื่องอาการบาดเจ็บไม่ได้ แต่ไม่สูญเสียขาแน่นอน ซึ่งเป็นวัตถุประสงค์หลักของการออกแบบรองเท้าคู่นี้”
นอกจากนี้ราคายังถูกกว่าการนำเข้าจากต่างประเทศ หากนำเข้ารองเท้าคู่นี้จะมีราคาคู่ละ 50,000-60,000 บาท ขณะที่อาจารย์ผลิตได้ในราคาประมาณ 4,000-5,000 บาท เน้นการใช้วัสดุที่หาได้ในประเทศไทยเป็นหลัก ที่สำคัญให้คนไทยสามารถนำองค์ความรู้ไปผลิตเองได้ และส่งต่อให้กับทหารแนวหน้าได้อย่างทันท่วงที
สำหรับอรัญชนะรองเท้าแบรนด์ไทยออกแบบฟรีไซด์ขนาดมาตรฐานประมาณ 40-41 ตามส่วนสูงและรูปร่างของทหารไทย สามารถเพิ่มขนาดได้ตามความเหมาะสม แบ่งออกเป็น 4 ส่วนหลักๆ เริ่มจากฐานรองเท้าที่นำรูปแบบมาจากรองเท้าสเก็ตใช้อลูมิเนี่ยม ส่วนขาของรองเท้าได้มาจากขาตั้งรถจักรยานยนต์หาซื้อได้ตามร้านอุปกรณ์รถจักรยานยนต์ เป็นอลูมิเนียมเกรด 6 มีความแข็งแรงทนทานเพราะเป็นส่วนที่รับน้ำหนัก
ฐานล่างสุดใช้ยางรองไม้เท้าที่ใช้สำหรับผู้สูงอายุ ส่วนนี้จะช่วยเรื่องการทรงตัวของผู้ปฏิบัติหน้าที่ หากชำรุดสามารถถอดเปลี่ยนได้ทันที และส่วนรัดข้อเท้าซึ่งนำมาจากรองเท้าสเก็ตเช่นกัน ส่วนนี้สามารถปรับได้ตามขนาดเท้าของผู้สวมใส่ หลังจากออกแบบได้นำไปทดสอบเดินในพื้นที่จำลอง เมื่อสวมใส่รองเท้าแล้วต้องฝึกเดินประมาณ 5 นาที จะเดินได้คล่องและสะดวกมากขึ้น
“จุดประสงค์ที่ออกแบบมาแบบนี้ ต้องการให้ทหารแนวหน้าใส่ได้ทุกนาย ในทุกพื้นที่ การออกแบบไม่ซับซ้อนเน้นให้ผู้ที่มีความรู้ด้านช่างสามารถนำไปผลิตได้ในราคาย่อมเยา ประชาชนร่วมสมทบเพื่อนำไปผลิตแล้วส่งต่อให้ทหารแนวหน้าได้ใช้ในการปฏิบัติหน้าที่ เพราะวัสดุที่ใช้เน้นที่มีคุณภาพ และหาได้ง่ายในประเทศไทย
จุดเด่นของงานวิจัยคือ สร้างได้ง่าย สร้างได้เร็ว ราคาถูก และเข้าถึงง่าย เป็นงานวิจัยที่ตั้งใจออกแบบมาเพื่อปกป้องทหารไทยตามแนวชายแดนโดยเฉพาะ เราจึงไม่จดสิทธิบัตรเพื่อให้ใครก็ได้เป็นผู้ผลิต เมื่อส่งมอบแล้วจะฟังเสียงผู้ใช้งานจริง เพื่อนำมาพัฒนาปรับปรุงต่อส่วนอนาคตกำลังเร่งวิจัยคิดค้นเครื่องสแกนหาระเบิด ขณะนี้ทีมงานอยู่ระหว่างการทดลองสร้างตัวสแกน” ดร.สุธา กล่าว
ถือเป็นงานวิจัยของ ดร.สุธา ลอยเดือนฉาย และ ผศ.พนมกร ขวาของ อาจารย์ภาควิชาวิศวกรรมเคมี คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ที่มีงานวิจัยนำไปใช้ได้จริงในการช่วยรักษาชีวิตของเจ้าหน้าที่ที่ต้องปฏิบัติงานท่ามกลางความเสี่ยง ที่ผ่านมามีงานวิจัยที่ได้นำไปใช้ในสนามจริงหลายงานแล้ว ทั้งเสื้อเกราะกันกระสุนจากต้นกัญชง จักรยานจากเส้นไหม ล่าสุดคือรองเท้าคู่ต้นแบบในชื่อ ‘อรัญชนะ’ รองเท้าแบรนด์ไทย Spider Boots
ขณะที่ พล.ท.บุญสิน พาดกลางแม่ทัพภาคที่ 2 ได้กล่าวสั้นๆ “ต้องดูประสิทธิภาพการทำงานในพื้นที่จริงว่าสามารถทนแรงระเบิดได้หรือไม่ ซึ่งหากใช้ได้ก็จะเป็นประโยชน์ต่อทหารแนวหน้า ป้องกันขาไม่ให้ขาด”
จากงานวิจัยที่ป้องกันชีวิตทหารแล้ว มาถึงงานวิจัยที่สนับสนุนให้ท้องอิ่มโครงการ “กล่องข้าวน้อง ใส่เป้พี่” ของจิตอาสามหาวิทยาลัยมหาสารคาม ที่มีทั้งข้าวผัดไข่ใส่หมู ข้าวเหนียวนึ่ง เนื้อทอด น้ำพริกปลาป่น และข้าวเหนียวทุเรียน 5 เมนูที่เน้นความสะดวกและให้พลังงานกับกำลังพลที่ต้องอยู่แนวหน้า เมนูอาหารสเตอริไลซ์ ที่จิตอาสา มีทั้งนิสิต ศิษย์เก่า คณาจารย์มหาวิทยาลัยมหาสารคาม รวมถึงภาคเอกชน ได้ร่วมสนับสนุนทั้งเงินและวัตถุดิบ ในการผลิตอาหารสำเร็จรูปพร้อมรับประทานส่งต่อให้กับทหารแนวหน้าชายแดนไทย-กัมพูชา
ผศ.ดร.อัศวิน อมรสิน อาจารย์ภาควิชาเทคโนโลยีการอาหารและโภชนศาสตร์ คณะเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เปิดห้องเรียนให้เป็นแล็ปผลิตอาหารสำเร็จรูปส่งต่ออาหารมีคุณภาพและให้พลังงานสูงให้กับทหารแนวหน้า
ผศ.ดร.อัศวิน กล่าวถึงแนวคิดการผลิตอาหารสำเร็จรูปว่า ภายใต้สถานการณ์ความไม่สงบ ความมั่นคงด้านอาหารถือเป็นเรื่องสำคัญ เพราะเมื่อเกิดเหตุขึ้นเจ้าหน้าที่ทหารที่อยู่แนวหน้ามีความยากลำบากในการประกอบอาหาร การสนับสนุนอาหารที่พร้อมรับประทานจึงเป็นการสนับสนุนกองทัพในอีกรูปแบบหนึ่ง
“สำหรับอาหารที่ผลิตนี้ เรียกว่า Meal Ready to Eat หรือ MRE หรืออาหารพร้อมรับประทาน จุดเด่น คือ เป็นอาหารที่ผ่านกระบวนการสเตอริไลซ์ ใช้อุณหภูมิสูงกว่า 100 องศาเซลเซียส ให้มั่นใจว่าการฆ่าเชื้อนั้นเพียงพอสำหรับการถนอมอาหาร จุลินทรีย์ตายในระดับอุตสาหกรรม ไม่เน่าเสียที่อุณหภูมิห้อง ไม่ต้องอุ่น ขนส่งได้ไกล เก็บรักษาได้นานถึง 1 ปี เปิดรับประทานได้ทันทีโดยไม่ต้องปรุง สามารถพกพาไปลาดตระเวนได้”
ผศ.ดร.อัศวิน กล่าวว่า ที่ผ่านมาทางมหาวิทยาลัยมหาสารคามจัดส่งอาหารพร้อมรับประทานแล้ว 4 รอบ รวมแล้วกว่า 7,000 ชุดไปสู่แนวหน้า เมนูอาหาร MRE ได้โจทย์มาจากกองทัพ คือ อาหารอยู่ท้อง น้ำหนักเบา อาหารแต่ละเซ็ต เป็นเมนูที่คุ้นปาก คุ้นเคยของทหาร ให้พลังงานสูง ซึ่งแต่ละเซ็ตมีพลังงานประมาณ 900-1000 กิโลแคลลอรี ปริมาณพออยู่ท้องรับประทานในช่วงฉุกเฉิน หรือระหว่างปฏิบัติหน้าที่ไม่สามารถประกอบอาหารได้
“ชุดแรกที่จัดส่งไป เป็นข้าวเหนียวทุเรียน เซ็ตที่ 2 พล.ท.บุญสิน พาดกลาง แม่ทัพภาคที่ 2 ได้รีเควสเป็นข้าวผัดไข่ใส่หมู ข้าวเหนียวนึ่ง เนื้อทอด น้ำพริกปลาป่น และข้าวเหนียวทุเรียน เป็นชุดใหญ่ เพราะกำลังพลส่วนใหญ่ล้วนเป็นลูกหลานคนอีสาน จึงอยากให้มีอาหารที่หลากหลายและถูกปากทหารแนวหน้าด้วย
จึงมีเมนูทั้งคาว หวาน ส่วนเซ็ตที่ 3 ทางกองทัพให้โจทย์ว่า อาหารต้องมีน้ำหนักเบา เหมาะสำหรับพกพาใส่กระเป๋ากางเกงได้ จึงเป็นเมนูข้าวเหนียวเนื้อทอดอย่างเดียว พร้อมทั้งเปลี่ยนบรรจุภัณฑ์ให้แบนราบ มีน้ำหนักเบา”
ผศ.ดร.อัศวิน กล่าวต่อว่า สำหรับเซ็ตล่าสุดจะเป็นเมนูข้าวเหนียว เนื้อทอดข้าวต้มผัดและถั่วตัด ทุกเซทอาหารจะมีพลังงานสูง ทุกเมนูได้โจทย์มาจากกองทัพคือ อาหารอยู่ท้อง น้ำหนักเบา เป็นอาหารที่คุ้นเคยรับประทานถูกปาก และให้พลังงานสูง ประมาณ 900-1000 กิโลแคลลอรี เก็บได้นาน ปริมาณพออยู่ท้องเน้นรับประทานในช่วงฉุกเฉิน หรือระหว่างปฏิบัติหน้าที่ไม่สามารถประกอบอาหารได้ อาหาร MRE จะเหมาะมาก
“ส่วนข้อกังวลถึงความปลอดภัยเรื่องถุงพลาสติกนั้น ถุงที่ใช้เป็นถุงที่ออกแบบมาสำหรับใช้ในอุตสาหกรรมอาหารทนความร้อนได้สูงกว่า 125 องศาเซลเซียส ในกระบวนการสเตอริไลซ์ใช้ความร้อน 115-117 องศาเซลเซียส ถือว่าอยู่ในระดับที่ปลอดภัย วัสดุอุปกรณ์แบบฟู้ดเกรด จึงมั่นใจได้ว่ามีความปลอดภัย ข้าวเหนียวที่ผลิตขึ้นก็เป็นข้าวเหนียวสเตอริไลซ์ ซึ่งได้พัฒนาวิจัยจนได้ข้าวเหนียวที่เหนียวนุ่ม ไม่แข็ง เก็บไว้ได้นานไม่เน่าเสีย และสามารถรับประทานได้ทันที” ผศ.ดร.อัศวิน กล่าว
ถือเป็น 2 งานวิจัย จาก 2 มหาวิทยาลัยในภาคอีสาน จากองค์ความรู้ของคณะอาจารย์ ที่ต้องการส่งต่อ ช่วยเหลือ และหนุนเสริมให้กับทหารแนวหน้าได้อุ่นใจว่ามีประชาชนแนวหลังที่นำความรู้ ความสามารถที่มีสนับสนุนการรักษาอธิปไตยของชาติไทย เพื่อให้ทหารทุกนายที่ปฏิบัติหน้าที่อย่างเต็มที่และได้กลับบ้านอย่างปลอดภัยทุกนาย
