จำคุก ‘ชวนหลิง จาง’ 3 ปี คดี ‘นอมินีสร้างตึก สตง.’ ปรับ 1 ล้านบาท สั่งเลิกกิจการ ‘ไชน่า เรลเวย์ฯ’

18 พ.ย. 2569 - 16:09

  • ศาลปรับบริษัท 1 ล้านบาท-สั่งเลิกกิจการ ‘ไชน่า เรลเวย์ฯ’ ส่วน ‘ชวนหลิง จาง’ ถูกจำคุก 3 ปี ปรับ 1 ล้านบาท

  • ผู้ถือหุ้นสัญชาติไทย 3 ราย รับสารภาพระหว่างสืบพยาน ลดโทษให้คนละหนึ่งในห้า ผู้ที่มีบทบาทเป็นกรรมการ 2 ราย ได้รับโทษจากสองฐานความผิด

  • ศาลพิจารณาทั้งลักษณะการถือหุ้นและอำนาจลงนามของกรรมการ ขณะที่คดีมาตรฐานการก่อสร้างมีจำเลย 23 ราย แยกในอีกสำนวน

court-rules-china-railway-nominee-case-in-SAO-building-collapse-SPACEBAR-Hero.jpg

ศาลอาญา ถนนรัชดาภิเษก อ่านคำพิพากษาศาลชั้นต้นในคดีหมายเลขดำ อ.1558/2568 ที่พนักงานอัยการฝ่ายคดีพิเศษ 5 ฟ้องบริษัท ไชน่า เรลเวย์ นัมเบอร์ 10 (ประเทศไทย) จำกัด กับกรรมการและผู้ถือหุ้น รวม 5 จำเลย ตามพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 บริษัทเป็นหนึ่งในสมาชิกกิจการร่วมค้า ITD-CREC คู่สัญญาก่อสร้างอาคารสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) แห่งใหม่ ซึ่งถล่มเมื่อวันที่ 28 มีนาคม 2568 หลังเกิดแผ่นดินไหว

โดยพิพากษาให้ ‘ชวนหลิง จาง’ ชาวจีน กรรมการผู้มีอำนาจของบริษัท ไชน่า เรลเวย์ นัมเบอร์ 10 (ประเทศไทย) จำกัด จำคุก 3 ปี ปรับ 1 ล้านบาท ส่วนบริษัทถูกปรับ 1 ล้านบาท และถูกสั่งให้เลิกกิจการตามฟ้อง โดยคดีนี้พนักงานอัยการฝ่ายคดีพิเศษ 5 เป็นโจทก์ จำเลยทั้งห้าได้เดินทางไปศาลพร้อมกันในวันอ่านคำพิพากษา

ใครถูกฟ้องในข้อหาอะไร

  • จำเลยที่ 1: บริษัท ไชน่า เรลเวย์ นัมเบอร์ 10 (ประเทศไทย) จำกัด ทุนจดทะเบียน 100 ล้านบาท
  • จำเลยที่ 2: นายชวนหลิง จาง กรรมการผู้มีอำนาจกระทำการแทนบริษัท
  • จำเลยที่ 3-5: นายโสภณ มีชัย, นายประจวบ ศิริเขตร และนายมนัส ศรีอนันต์ ผู้ถือหุ้นและกรรมการสัญชาติไทย

ทั้งหมดถูกฟ้องตามพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 ฐานให้คนต่างด้าวประกอบธุรกิจก่อสร้างซึ่งเป็นธุรกิจตามบัญชีสาม (10) โดยไม่ได้รับอนุญาต และฐานเป็นนอมินีถือหุ้นแทน จำเลยทั้งหมดให้การปฏิเสธในชั้นแรกและได้รับการประกันตัว ระหว่างสืบพยาน จำเลยที่ 3-5 ขอกลับคำให้การเป็นรับสารภาพ ส่วนจำเลยที่ 1 และ 2 ยังคงปฏิเสธ

เปิดคำวินิจฉัยของศาล

ประเด็นแรก ประกอบธุรกิจก่อสร้างหรือไม่ ศาลชี้ว่าวัตถุประสงค์ของบริษัทระบุการก่อสร้างอาคาร ท่อระบายน้ำ ทางรถไฟ สะพาน รถไฟฟ้า และรถไฟฟ้าใต้ดิน รวมถึงเป็นที่ปรึกษาการประมูลงานก่อสร้าง แสดงว่าตั้งขึ้นเพื่อรับงานก่อสร้างมาตั้งแต่ต้น ข้ออ้างว่าไม่ได้รับงานก่อสร้างหลังอาคารถล่มจึงฟังไม่ขึ้น

ประเด็นที่สอง เป็นบริษัทต่างด้าวหรือไม่ ศาลรับฟังพยานหลักฐานของกรมสอบสวนคดีพิเศษ (ดีเอสไอ) ว่า จำเลยที่ 3-5 ถือหุ้นแทนคนต่างด้าวในลักษณะอำพราง บริษัทมีบริษัท ไชนา เรลเวย์ นัมเบอร์เทน ซึ่งตั้งอยู่ต่างประเทศเป็นเจ้าของ จึงเป็นบริษัทของคนต่างด้าวที่ต้องห้ามทำธุรกิจก่อสร้าง

ประเด็นที่สาม ความผิดของนายชวนหลิง จาง ศาลระบุว่าเป็นกรรมการบริหารตั้งแต่ปี 2561 ลงนามรับรองงบการเงินและสัญญาก่อสร้าง รวมถึงสัญญากิจการร่วมค้ากับบริษัทอิตาเลียนไทยฯ เพื่อสร้างอาคาร สตง. โดยมีอำนาจกระทำการแทนบริษัทเพียงผู้เดียวตลอดมา

เปิดเหตุผลที่ศาลลงโทษหนัก…

ศาลระบุว่าบริษัทเลี่ยงกฎหมายและเข้าร่วมประมูลโครงการรัฐต่อเนื่องหลายปี ส่วนจำเลยที่ 3-5 ใช้สัญชาติไทยเอื้อประโยชน์ให้คนต่างด้าว โดยเห็นแก่ประโยชน์ส่วนตนมากกว่า การกระทำนี้ไม่สุจริตและไม่เป็นธรรมต่อผู้ประกอบการไทยรายอื่น หากปล่อยให้เป็นเรื่องปกติจะเสียหายต่อประเทศและธุรกิจก่อสร้างในประเทศ

ศาลไม่ถือว่าจำเลยที่ 2-5 เป็นผู้ประพฤติตัวดีมาก่อน แม้ไม่เคยมีประวัติกระทำความผิด เพราะกระทำผิดต่อเนื่องหลายปี การที่จำเลยที่ 2 ชดใช้เยียวยาผู้เสียชีวิตและผู้บาดเจ็บก็ไม่อาจเทียบกับความสูญเสียที่เกิดขึ้น จึงไม่ใช้เป็นเหตุบรรเทาโทษ ส่วนจำเลยที่ 3-5 ศาลเห็นว่าสารภาพเพราะพยานหลักฐานโจทก์มัดตัว จึงลดโทษให้ตามสมควรเท่านั้น

คำพิพากษาโดยสรุป

  • บริษัท (จำเลยที่ 1) ปรับ 1 ล้านบาทปรับ 1 ล้านบาท และให้เลิกกิจการตามฟ้อง 
  • ชวนหลิง จาง (จำเลยที่ 2) จำคุก 3 ปี ปรับ 1 ล้านบาท (ม.41 และ 47) และจำคุก 3 ปี ปรับ 1 ล้านบาท
  • โสภณ มีชัย (จำเลยที่ 3) และ มนัส ศรีอนันต์ (จำเลยที่ 5) รวม 6 ปี ปรับ 2 ล้านบาท (ถือหุ้นแทน 3 ปี และเป็นกรรมการแทนคนต่างด้าว 3 ปี ตาม ม.36, 41) จำคุก 4 ปี 9 เดือน 18 วัน ปรับ 1.6 ล้านบาท (ลดโทษ 1 ใน 5)
  • ประจวบ ศิริเขตร (จำเลยที่ 4) จำคุก 3 ปี ปรับ 1 ล้านบาท (ม.36) จำคุก 2 ปี 4 เดือน 24 วัน ปรับ 8 แสนบาท (ลดโทษ 1 ใน 5)

ศาลยังสั่งให้จำเลยที่ 3-5 เลิกให้ความช่วยเหลือและเลิกถือหุ้นแทนในบริษัท และให้นับโทษของจำเลยที่ 4 ต่อจากคดีอื่นที่ศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบกลางลงโทษจำคุก 3 ปี

ถอดรหัส…ทำไมกฎหมายจึงพิจารณาการถือหุ้นแทน

พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว จัดงานก่อสร้างไว้ในบัญชีสาม (10) โดยมีข้อยกเว้นตามที่กฎหมายกำหนด เช่น การก่อสร้างเพื่อให้บริการพื้นฐานด้านสาธารณูปโภคหรือคมนาคมที่ต้องอาศัยเครื่องมือ เทคโนโลยี หรือความชำนาญเฉพาะ และมีทุนขั้นต่ำของคนต่างด้าวตั้งแต่ 500 ล้านบาทขึ้นไป ธุรกิจก่อสร้างที่อยู่ในข่ายควบคุมต้องได้รับอนุญาตตามกฎหมาย

มาตรา 36 ครอบคลุมการที่คนไทยถือหุ้นแทนหรือให้ความช่วยเหลือเพื่อให้คนต่างด้าวหลีกเลี่ยงกฎหมาย รวมถึงคนต่างด้าวที่ยินยอมให้ทำเช่นนั้น โดยมีโทษจำคุกสูงสุด 3 ปี หรือปรับ 100,000–1,000,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ การพิจารณาคดีนี้จึงสะท้อนความสำคัญของการตรวจสอบเอกสารควบคู่กัน ทั้งรายชื่อผู้ถือหุ้น อำนาจลงนาม และบทบาทที่แต่ละคนใช้จริงก่อนและหลังได้สัญญา โดยเฉพาะเมื่อผู้รับงานรัฐมาในรูปกิจการร่วมค้า

คดีนี้เริ่มต้นขึ้นเมื่อ 28 มีนาคม 2568 หลังเกิดแผ่นดินไหวขนาด 7.7 ที่เมียนมา ส่งแรงสั่นสะเทือนถึงกรุงเทพฯ ทำให้อาคาร สตง. ที่กำลังก่อสร้างถล่ม หลังภารกิจค้นหาสิ้นสุด กทม. ยืนยันยอดผู้ประสบเหตุรวม 109 ราย รอดชีวิต 9 ราย ต่อมาในวาระครบรอบ 1 ปี สื่อรายงานว่ามีผู้เสียชีวิต 93 ราย และผู้สูญหาย 3 ราย

จากนั้นดีเอสไอรับเรื่องเป็นคดีพิเศษที่ 32/2568 หลังพบว่าอาจมีความผิดฐานนอมินีตามกฎหมายคนต่างด้าว ทั้งนี้ ศาลอาญาออกหมายจับชวนหลิง จาง เมื่อ 18 เมษายน 2568 และดีเอสไอควบคุมตัวได้ที่โรงแรมหรูย่านรัชดาภิเษกเมื่อ 19 เมษายน 2568

ดีเอสไอตรวจพบว่าหุ้นสัดส่วนของคนไทย 51 ล้านบาท ถือโดย 3 คน คือ นายโสภณ 49% นายประจวบ 40.8% และนายมานัส 10.2% ส่วนฝั่งต่างชาติ 49 ล้านบาท ถือโดย ชวนหลิง จางและนิติบุคคล ซึ่งเป็นรูปแบบที่ชวนให้สงสัยว่าคนไทยถือหุ้นแทนเพื่อให้ผ่านเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนดว่าคนไทยต้องถือหุ้นข้างมาก อัยการคดีพิเศษจึงยื่นฟ้องผู้ต้องหา 5 รายเมื่อต้นเดือนมิถุนายน 2568 ส่วนนายบิง ลิง วู หลบหนีอยู่ระหว่างตามตัว

คำพิพากษาวันนี้วินิจฉัยความรับผิดเรื่องการประกอบธุรกิจและการถือหุ้นแทน ส่วนความรับผิดเกี่ยวกับการออกแบบ ควบคุมงาน และก่อสร้างอาคารจนเป็นเหตุให้มีผู้เสียชีวิต อยู่ในคดีหมายเลขดำ อ.2201/2568 พนักงานอัยการพิเศษฝ่ายคดีอาญา 8 ฟ้อง เปรมชัย กรรณสูต กับพวกรวม 23 ราย ทั้งบุคคลธรรมดาและนิติบุคคล โดยจำเลยบางรายถูกฟ้องข้อหาปลอมและใช้เอกสารปลอมด้วย ซึ่งคดีอยู่ระหว่างการสืบพยานของศาลอาญา

เรื่องเด่นประจำสัปดาห์