20 พฤษภาคม 2567 ที่กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข มีการจัดงานแถลงข่าว 'ผลการตรวจข้าวที่ได้รับจากกระทรวงพาณิชย์ ทางด้านสารเคมีตกค้าง การปนเปื้อนสารพิษจากเชื้อรา และคุณภาพของข้าวด้านสารอาหารฯ' หรือ 'การแถลงผลการตรวจสอบคุณภาพข้าว 10 ปี จากโครงการจำนำข้าว' นำแถลงข่าวโดย 'นายแพทย์ยงยศ ธรรมวุฒิ' อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ 'วัฒนศักดิ์ เสือเอี้ยม' อธิบดีกรมการค้าภายใน และ 'วิชาดา จงมีวาสนา' ผู้อำนวยการสำนักคุณภาพและความปลอดภัยอาหาร
นายแพทย์ยงยศ กล่าวว่า ตัวอย่างข้าวสารที่ได้รับจากกระทรวงพาณิชย์ ทางกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ มีการตรวจสอบสารเคมีและสิ่งแปลกปลอม โดยยืนยันว่าบุคลากรที่เป็นผู้ตรวจวัดค่ามาตรฐาน เป็นนักวิทยาศาสตร์ที่มีความเชี่ยวชาญสูง และมีความละเอียดสูงเพื่อนำไปสู่ความแม่นยำ พร้อมย้ำว่า ข้อมูลที่ได้เปิดเผยมาจากขั้นตอนที่โปร่งใส
สำหรับข้าวที่ได้จากกระทรวงพาณิชย์มี 2 ตัวอย่าง คือ 3 กิโลกรัม และ 5 กิโลกรัม ซึ่งได้รับเมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม ที่ผ่านมา จึงก่อนจะดำเนินการในวันถัดไปทันที ไม่ได้เป็นการชะลอเพื่อให้เกิดความล่าช้า พร้อมทั้งยังได้นำข้าวสารจากร้านค้ามาตรวจเพื่อเปรียบเทียบ ด้วยเครื่องมือทดสอบคุณภาพ ที่มีมูลค่าสูงสุด
ในส่วนผลตรวจด้านกายภาพและสิ่งแวดล้อม นายแพทย์ยงยศ ระบุว่า ตัวอย่างที่ได้รับจากกระทรวงพาณิชย์ มีวัตถุสิ่งแปลกปลอม ทั้งมีชีวิต และไม่มีชีวิต อาทิ ‘มอด’ ซึ่งพบได้ตามปกติ มีเศษขา เศษปีก ซึ่งตัวอย่างข้าวที่ได้รับมา มีสิ่งมีชีวิตเยอะกว่าข้าวใหม่ จึงถือว่าข้าวตัวอย่างตกมาตรฐาน ตาม มาตรฐานสินค้าเกษตร 4000/2560 ข้าวหอมมะลิไทยที่ต้องปราศจากแมลง และสิ่งมีชีวิต
ส่วนเรื่องความปลอดภัย ในครั้งแรกมีการสุ่มตรวจ ไม่พบสารอะฟลาซ็อกซิน และเชื้อราอีก 7 ชนิด โดยได้ทำการสุ่มตรวจซ้ำอีกครั้งก็ไม่พบ ย้ำว่า ทำถึง 2 ครั้งแล้ว ก็ได้ผลเช่นเดียวกัน ส่วนการตรวจสารรมที่ใช้เก็บข้าว ได้ตรวจทุกสารที่ใช้ รวมถึงสารกำจัดศัตรูพืชกว่า 250 ชนิด ก็ไม่พบ และการตรวจโลหะหนัก ตะกั่ว ก็ไม่พบค่าที่อาจทำให้เกิดอันตราย เพราะพบน้อยมาก ไม่ถึงค่ามาตรฐาน พร้อมย้ำว่า อยู่ในเกณฑ์ปลอดภัย
นายแพทย์ยงยศ กล่าวต่อว่า คุณค่าทางโภชนาการ ไม่ได้แตกต่างกันในตัวอย่างที่นำมาตรวจ แต่ต้องดูในมาตรฐานสินค้าเกษตรมาประกอบด้วย และตรวจวิตามินที่จะเสื่อมสลายไปตามเวลา พบว่า ข้าวทั้ง 4 ตัวอย่าง มีคุณค่าทางโภชนาการ วิตามิน แร่ธาตุ เกลือแร่ที่เป็นประโยชน์แก่ร่างกายไม่แตกต่างกัน
“ทั้งตัวอย่างที่กระทรวงพาณิชย์ส่งมาให้ตรวจ และทั้งที่เราไปซื้อจากร้านค้ารอบวันที่ 9 พฤษภามคมที่ผ่านมา มีลักษณะเรื่องของคุณค่าทางโภชนาการไม่แตกต่างกัน แต่ตรงนี้ก็ต้องไปดูในเรื่องของมาตราฐานข้าวหอมมะลิ ที่ไม่อนุญาตให้มีวัตถุแปลกปลอมมาประกอบนะครับ” นายแพทย์ยงยศ กล่าว
