เปิดสอนพิเศษไม่ใช่แค่มีความรู้ก็ทำได้? ทำไม ‘ใบอนุญาตโรงเรียนกวดวิชา’ จึงเป็นเรื่องที่ผู้ปกครองไม่ควรมองข้าม

ประเด็นการเปิดสถาบันสอนพิเศษของอินฟลูเอนเซอร์รายหนึ่งกลายเป็นหัวข้อที่ถูกพูดถึงอย่างกว้างขวางบนโลกออนไลน์ ไม่ใช่เพียงเพราะชื่อเสียงของเจ้าของกิจการ แต่ยังทำให้หลายคนเริ่มตั้งคำถามว่า การเปิดโรงเรียนกวดวิชาหรือสถาบันสอนพิเศษนั้นจำเป็นต้องมีใบอนุญาตหรือไม่ และหากไม่มีจะส่งผลอย่างไรต่อผู้เรียนและผู้ปกครอง

หลายคนอาจเข้าใจว่าหากมีความรู้ มีชื่อเสียง หรือมีผู้ติดตามจำนวนมากก็สามารถเปิดสอนหนังสือได้ทันที แต่ในความเป็นจริงหากการดำเนินกิจการเข้าข่ายเป็น ‘โรงเรียนนอกระบบ’ ตามพระราชบัญญัติโรงเรียนเอกชน พ.ศ. 2550 ผู้ประกอบการจำเป็นต้องขอรับใบอนุญาตจัดตั้งจากสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน (สช.) ก่อนเปิดดำเนินการซึ่งกฎหมายกำหนดขั้นตอนและเงื่อนไขไว้อย่างชัดเจน

เหตุผลที่กฎหมายกำหนดให้ต้องมีใบอนุญาตไม่ใช่เพื่อเพิ่มความยุ่งยากในการทำธุรกิจ แต่เพื่อให้ภาครัฐสามารถตรวจสอบมาตรฐานของสถานศึกษาได้ ไม่ว่าจะเป็นความปลอดภัยของสถานที่ หลักสูตร บุคลากร ระบบบริหารจัดการ รวมถึงความพร้อมในการดูแลผู้เรียน เพราะเมื่อมีการรับนักเรียนและเก็บค่าใช้จ่ายกิจการดังกล่าวย่อมมีความรับผิดชอบต่อผู้บริโภคมากกว่าการแบ่งปันความรู้ทั่วไปผ่านโซเชียลมีเดีย

ในอีกมุมหนึ่งธุรกิจการศึกษาแตกต่างจากธุรกิจทั่วไป เพราะสิ่งที่ผู้ปกครองจ่ายเงินซื้อไม่ใช่เพียงชั่วโมงเรียน แต่คือ ‘ความหวัง’ ว่าลูกจะได้รับการศึกษาที่มีคุณภาพและอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย ดังนั้นความถูกต้องตามกฎหมายจึงกลายเป็นหนึ่งในตัวชี้วัดความน่าเชื่อถือของสถาบันไม่ต่างจากโรงพยาบาลที่ต้องมีใบอนุญาต หรือร้านอาหารที่ต้องผ่านมาตรฐานด้านสุขลักษณะ

ที่สำคัญ กฎหมายยังมีบทกำหนดโทษสำหรับการจัดตั้งโรงเรียนนอกระบบโดยไม่ได้รับใบอนุญาต สะท้อนให้เห็นว่ารัฐมองเรื่องนี้เป็นการคุ้มครองประโยชน์สาธารณะไม่ใช่เพียงความผิดด้านเอกสารเท่านั้น

อย่างไรก็ตามสิ่งที่สังคมควรระวังคือ การแยกแยะระหว่าง ‘การตรวจสอบข้อเท็จจริง’ กับ ‘การตัดสินล่วงหน้า’ หากข้อเท็จจริงของกรณีใดกรณีหนึ่งยังอยู่ระหว่างการตรวจสอบโดยหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก็ไม่ควรรีบด่วนสรุปว่ามีความผิด แต่ในขณะเดียวกันประเด็นนี้ก็นับเป็นโอกาสที่ดีให้ผู้ปกครองและผู้เรียนหันกลับมาตรวจสอบข้อมูลของสถาบันก่อนตัดสินใจสมัครเรียนมากขึ้น

สุดท้ายแล้วดราม่าครั้งนี้อาจไม่ได้ทิ้งไว้เพียงคำถามว่าใครถูกหรือใครผิด แต่ทำให้หลายคนตระหนักว่า ‘ชื่อเสียง’ ไม่สามารถใช้แทน ‘มาตรฐาน’ ได้เสมอไป และในธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาความน่าเชื่อถือไม่ควรวัดจากยอดผู้ติดตามหรือยอดวิวเพียงอย่างเดียว หากควรวัดจากความโปร่งใส การปฏิบัติตามกฎหมาย และความรับผิดชอบต่ออนาคตของผู้เรียนเป็นสำคัญ