วันนี้เราปฏิเสธไม่ได้ว่า “ปัญหาขยะพลาสติก” กลายเป็นวิกฤตระดับโลก การจัดการอย่างมีระบบตามแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) จึงเป็นทางออกที่ภาคส่วนต่างๆ กำลังให้ความสำคัญ ล่าสุดเครือข่าย PPP Plastics ได้จัดกิจกรรมขยายความร่วมมือและขับเคลื่อนแผนปฏิบัติการ Roadmap การจัดการขยะพลาสติกของประเทศ พร้อมเปิดเวทีสัมมนาเชิงปฏิบัติการ เพื่อพัฒนา Plastics Circularity Ecosystem หรือระบบนิเวศหมุนเวียนพลาสติกอย่างเป็นรูปธรรม
โดยได้รับเกียรติจาก นายธนัญชัย วรรณสุข รองอธิบดีกรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และ รศ.ดร. เติมศักดิ์ ศรีคิรินทร์ ผู้อำนวยการศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม พร้อมทั้ง ดร.วิจารย์ สิมาฉายา ผู้อำนวยการสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย และเลขาธิการองค์กรธุรกิจเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน ในฐานะประธานเครือข่าย PPP Plastics และนายกสมาคมความร่วมมือภาครัฐ ภาคธุรกิจ ภาคประชาสังคม เพื่อจัดการพลาสติกและขยะอย่างยั่งยืน ร่วมเป็นแกนนำในการแสดงความมุ่งมั่นพร้อมผู้บริหารระดับสูงจากองค์กรพันธมิตรกว่า 40 องค์กร อาทิเช่น กรมควบคุมมลพิษ, กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม, กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง, กลุ่มอุตสาหกรรมพลาสติก สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย, สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย, สถาบันพลาสติก, สมาคมอุตสาหกรรมพลาสติกไทย, ธนาคารโลก, หน่วยบริหารการจัดการทุนด้านการเพิ่มความสามารถในการแข่งขันของประเทศ (บพข.), สมาคมซาเล้งและร้านรับซื้อของเก่า, มูลนิธิมือวิเศษ, มูลนิธิการจัดการทรัพยากรอย่างยั่งยืน (3R), IUCN, GIZ, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กลุ่มอุตสาหกรรมปิโตรเคมี สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย, ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย, สถาบันการจัดการบรรจุภัณฑ์และรีไซเคิลเพื่อสิ่งแวดล้อม และองค์กรภาคเอกชนชั้นนำ ร่วมให้เกียรติประกาศความร่วมมือ อีกทั้งมีผู้เข้าร่วมสัมมนาเชิงปฏิบัติการจากภาคีเครือข่ายต่าง ๆ กว่า 100 องค์กรจากภาคเอกชน ภาครัฐ และภาคประชาสังคมเข้าร่วมในครั้งนี้ ณ โรงแรมอัศวิน แกรนด์ คอนเวนชั่น เขตหลักสี่ กรุงเทพมหานคร
จุดร่วมของภาคี คือระบบหมุนเวียนพลาสติกที่ยั่งยืน
สำหรับ PPP Plastics เป็นเครือข่ายที่ก่อตั้งขึ้นเพื่อผนึกกำลังระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม ที่มีเป้าหมายเพื่อพัฒนาแนวทางจัดการพลาสติกตามหลักการเศรษฐกิจหมุนเวียน ซึ่งครอบคลุมตั้งแต่การออกแบบผลิตภัณฑ์ การใช้งาน การเก็บแยกขยะ ไปจนถึงระบบ EPR (Extended Producer Responsibility) หรือการขยายความรับผิดชอบของผู้ผลิต เพื่อการนำกลับมาใช้ใหม่และรีไซเคิล
“PPP Plastics จะเป็นกลไกกลางที่เชื่อมโยงภาคีทุกภาคส่วนให้ได้นำองค์ความรู้ ความเชี่ยวชาญ และทรัพยากรมาทำงานร่วมกัน โดยการประกาศขยายภาคีเครือข่ายและการจัดสัมมนาเชิงปฏิบัติการในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อเปิดโอกาสให้ทุกภาคีเครือข่ายได้นำเสนอผลงานความคืบหน้าการดำเนินงานภายใต้แผนปฏิบัติการของ Roadmap การจัดการขยะพลาสติก และความคืบหน้าในการสร้างระบบนิเวศหมุนเวียนพลาสติก (Plastics Circularity Ecosystem) ซึ่งครอบคลุมตั้งแต่นโยบายและงานวิจัย การจัดการวัสดุใช้แล้วตั้งแต่ต้นทาง การรีไซเคิล ไปจนถึงการสร้างโมเดลระบบโครงสร้างพื้นฐาน ระบบฐานข้อมูลระดับประเทศสำหรับวัสดุรีไซเคิล เพื่อรองรับการจัดการวัสดุตามหลักการขยายความรับผิดชอบของผู้ผลิต หรือ EPR อีกด้วย” ดร.วิจารย์ สิมาฉายา ประธานเครือข่ายและนายกสมาคม PPP Plastics กล่าว
ภาครัฐขานรับนโยบาย ชูเศรษฐกิจหมุนเวียนเป็นการลงทุนเพื่ออนาคต
นายธนัญชัย วรรณสุข รองอธิบดีกรมควบคุมมลพิษ ระบุว่า กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมให้การสนับสนุนอย่างเต็มที่ในการขับเคลื่อนแผนปฏิบัติการจัดการขยะพลาสติก โดยแผนระยะที่ 2 (พ.ศ. 2566–2570) มุ่งลดการใช้พลาสติกครั้งเดียวทิ้ง เพิ่มอัตราการรีไซเคิล และสนับสนุนการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมใหม่ๆ
“ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา PPP Plastics มีบทบาทสำคัญในการผลักดันโครงการกว่า 40 โครงการที่เชื่อมโยงกับนโยบายของภาครัฐ เราจะรวบรวมข้อเสนอแนะจากการสัมมนาครั้งนี้ไปประกอบการจัดทำ Roadmap ระยะที่ 3 ซึ่งไม่ใช่แค่การจัดการขยะ แต่เป็นการลงทุนเพื่ออนาคตของประเทศและโลกใบนี้”
— รองอธิบดีกรมควบคุมมลพิษ กล่าว
วิทยาศาสตร์และนวัตกรรม ขับเคลื่อนการรีไซเคิลพลาสติกสู่โมเดล BCG
รศ.ดร.เติมศักดิ์ ศรีคิรินทร์ จากกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม กล่าวถึงบทบาทของกระทรวงในการสนับสนุนโมเดลเศรษฐกิจหมุนเวียน BCG (Bio-Circular-Green Economy) ว่า ที่ผ่านมามีการดำเนินงานร่วมกับ PPP Plastics อย่างต่อเนื่อง ทั้งในเชิงโครงการและเชิงนโยบาย เช่น โครงการ Smart Recycling Hub ที่ตั้งเป้ารีไซเคิลพลาสติกคุณภาพสูงอย่างน้อย 50,000 ตันต่อปี และโครงการพัฒนา MRF บ้านฉาง ที่เป็นต้นแบบการจัดการวัสดุหมุนเวียนระดับชุมชน
“เรามุ่งใช้พลังของวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม ในการแปรเปลี่ยนปัญหาขยะพลาสติกให้กลายเป็นโอกาสทางเศรษฐกิจที่ยั่งยืน ซึ่งจะสร้างผลลัพธ์เชิงบวกต่อคุณภาพชีวิตของประชาชนและสิ่งแวดล้อมในระยะยาว”
— รศ.ดร.เติมศักดิ์ กล่าวเสริม
ก้าวต่อไป เชื่อมโยงท้องถิ่นสู่เป้าหมายระดับประเทศ
ผลลัพธ์จากเวทีสัมมนาในครั้งนี้จะถูกรวบรวมและจัดทำเป็นข้อเสนอเชิงนโยบาย เสนอไปยังกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เพื่อเป็นข้อมูลประกอบในการจัดทำแผนปฏิบัติการระยะต่อไป อีกทั้งยังเป็นแนวทางสำคัญในการสร้างระบบจัดการวัสดุใช้แล้วให้สามารถหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจได้อย่างมีประสิทธิภาพ
การประกาศขยายความร่วมมือในครั้งนี้ถือเป็นก้าวสำคัญของประเทศไทยในการผลักดันแนวทางการจัดการขยะพลาสติกที่ยั่งยืน โดยอาศัยพลังจากความร่วมมือของทุกภาคส่วน ซึ่งไม่เพียงแต่จะช่วยลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม แต่ยังเป็นแรงขับเคลื่อนในการสร้างความสามารถในการแข่งขันทางเศรษฐกิจและพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากให้แข็งแกร่งยิ่งขึ้น
ในท้ายที่สุด การจัดการพลาสติกอย่างยั่งยืนไม่ใช่เพียงเรื่องของการแยกขยะหรือรีไซเคิล หากแต่คือความรับผิดชอบร่วมกันของทั้งสังคม ที่จะต้องวางรากฐานระบบนิเวศใหม่ให้วัสดุที่เราเคยเรียกว่า “ขยะ” กลายเป็น “ทรัพยากร” ที่กลับมาสร้างคุณค่าให้กับเศรษฐกิจไทยได้อย่างแท้จริง
