ความก้าวหน้าของ ปัญญาประดิษฐ์ หรือ เอไอ ที่มีการพัฒนาอย่างรวดเร็ว ได้สร้างโอกาสมากมายในระดับโลก แต่การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นได้สร้างความวิตกในด้านอื่นๆ ตามมาด้วย โดยเฉพาะเรื่องจริยธรรม เนื่องจาก ระบบเอไอ สามารถฝังอคติเข้าไปได้ และยังส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในหลายมิติ เนื่องจากกระบวนการพัฒนาและการใช้งาน ต้องใช้พลังงานไฟฟ้าสูง ทั้งยังปล่อยก๊าซเรือนกระจกในปริมาณมาก ทำให้ปัญหาการเปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศแย่ลง
นอกจากนี้ ยังเป็นภัยคุกคามต่อสิทธิมนุษยชน และความเสี่ยงจากเอไอยังอาจส่งผลกระทบต่อกลุ่มคนชายขอบ อันเป็นการซ้ำเติมปัญหาเรื่องความเหลื่อมล้ำมากขึ้น
ล่าสุดวันนี้ (4 ธ.ค.) กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) และ องค์การเพื่อการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO) ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้ประกาศความร่วมมืออย่างเป็นทางการ เพื่อเตรียมเป็นเจ้าภาพ จัดงานระดับโลก The 3rd UNESCO Global Forum on the Ethics of AI 2025 ชูแนวคิด Ethical Governance of AI in Motion ที่ว่าด้วยจริยธรมการบริหารจัดการ และกำกับดูแลการพัฒนาเอไอ โดยงานนี้จะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 24-27 มิถุนายน 2568 ที่กรุงเทพฯ
นับเป็นการจัดการประชุมนานาชาติครั้งแรกในเอเชียแปซิฟิก เพื่อตอกย้ำความพร้อมของประเทศไทยในการเป็นผู้นำร่วมขับเคลื่อนจริยธรรม รวมถึงยกระดับการกำกับดูแลการประยุกต์ใช้เอไอของโลก สู่การปฏิบัติจริงและเป็นที่ยอมรับในระดับสากล
ช่วงหนึ่งระหว่างการปาฐกถาพิเศษ ประเสริฐ จันทรรวงทอง รองนายกรัฐมนตรี ในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) ย้ำว่า รัฐบาลไทยพร้อมส่งเสริมและสนับสนุนการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล เพื่อเพิ่มขีดความสามารถของประเทศ โดยเฉพาะการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีเอไอจะเห็นได้ว่าองค์กรต่างๆ ในประเทศไทยมีแผนและการเตรียมนำเอไอมาใช้ โดยปี 2567 องค์กรต่างๆ ในไทย นำเอไอ มาใช้สูงถึง 73.3% สูงกว่าปีที่ผ่านมาเกือบ 20% (ข้อมูลจากรายงาน AI Readiness Measurement 2024)
ประเสริฐ ยังมองว่าการประชุมดังกล่าวจะเป็นการยกระดับความสามารถของไทย และสร้างโอกาสก้าวสู่การเป็นผู้นำด้านเอไอในระดับภูมิภาคหรือเอเชีย รวมถึงเป็นการกระชับความสัมพันธ์กับประเทศพันธมิตร เชื่อว่าจะสร้างโอกาสในภาคธุรกิจและการลงทุนหลายอย่าง
ขณะที่ ศุภชัย ใจสมุทร ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ระบุว่า ประเทศไทยตั้งเป้าผลิตกำลังพลเอไอ 30,000 คน ภายใน 3 ปี และนวัตกรรมเอไอ เพื่อให้เกิดการลงทุนเพิ่มขึ้น
แต่ปัญหาหลักด้านเอไอของประเทศไทย มีอยู่ 2 ปัญหา คือ ขาดแคลนบุคลากร และการนำเอไอมาประยุกต์ใช้ยังมีน้อย แต่ กระทรวงอุดมศึกาษาฯ ที่มีหน้าที่ในการพัฒนากำลังคนเข้าสู่ประเทศ จึงจำเป็นต้องเร่งบุคลากรที่มีคุณภาพเข้าสู่ตลาดเอไอ โดยปัจจุบันไทยขาดแคลนแรงงานทักษะเอไอกว่า 80,000 คน
อีกประเด็นที่น่าสนใจ ศาสตราจารย์ ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ ดำรงตำแหน่ง ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) เปิดเผยว่า เร็วๆ นี้จะไปพูดคุยกับจีนเกี่ยวกับการนำเอไอมาใช้ในด้านการศึกษา เพื่อให้เด็กนักเรียนตั้งแต่ระดับมัธยมมีความรู้เข้าใจ ย้ำว่าสิ่งนี้ไม่ไปขยายประเด็นเรื่องความเหลื่อมล้ำให้กับเด็ก เพราะเป็นการปูพื้นฐานให้เข้าใจเรื่องเอไอ ก่อนไปต่อยอดความรู้เรื่องนี้เพิ่มเติมในอนาคต
ด้าน ซิง ฉวี่ รองผู้อำนวยการใหญ่ UNESCO ได้ชื่นชมประเทศไทยในความเป็นผู้นำด้านการส่งเสริมธรรมาภิบาลจริยธรรมเอไอ และการผลักดันความร่วมมือระดับนานาชาติ พร้อมมองว่าการที่ประเทศไทย นำกรอบแนวทางการประเมินความพร้อมด้านเอไอของยูเนสโก (UNESCO RAM) มาใช้ ถือเป็นก้าวสำคัญของกรอบการทำงานในการประเมินความพร้อมด้านการประยุกต์ใช้เอไอของไทย
