สถาบันพิพิธภัณฑ์ศิลปะชิคาโกประกาศในวันอังคาร (18 มิ.ย.) ว่าได้ประสานงานกับทางราชอาณาจักรไทยในการดำเนินการส่งคืนวัตถุซึ่งเป็นชิ้นส่วนของ ‘เสาติดผนังรูปพระกฤษณะยกเขาโควรรธนะ’ (a fragment of a pilaster with Krishna lifting Mount Govardhana) กลับคืนสู่ประเทศไทย โดยทางพิพิธภัณฑ์มุ่งมั่นที่จะวิจัยแหล่งที่มาของวัตถุชนิดนี้อย่างต่อเนื่อง และหลังจากดำเนินการวิจัยใหม่เกี่ยวกับวัตถุดังกล่าว พิพิธภัณฑ์ก็ได้ติดต่อรัฐบาลไทยเพื่อเริ่มกระบวนการส่งคืน
วัตถุชิ้นนี้คือ ‘ชิ้นส่วนของเสาสมัยศตวรรษที่ 12 ซึ่งเป็นเสาสถาปัตยกรรมทรงสี่เหลี่ยมด้านบริเวณข้างวงกบประตู’ ก่อนหน้านี้ทางพิพิธภัณฑ์ระบุว่าเสาดังกล่าวน่าจะมาจากกัมพูชา แต่การวิจัยใหม่ระบุว่ามีต้นกำเนิดที่ปราสาทหินพนมรุ้งในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย ซึ่งเป็นปราสาทหินที่พิพิธภัณฑ์เคยส่งคืนวัตถุให้ไปก่อนหน้านี้ในช่วงทศวรรษ 1980 เพื่อเป็นการยืนยันถึงต้นกำเนิดของเสาดังกล่าว ทางพิพิธภัณฑ์จึงติดต่อรัฐบาลไทยเพื่อแบ่งปันการค้นพบใหม่เหล่านี้
“เรารู้สึกขอบคุณสำหรับความร่วมมืออย่างใกล้ชิดกับกรมศิลปากรในประเทศไทย และรู้สึกเป็นเกียรติที่ได้ก้าวไปอีกขั้นในสิ่งที่ผมหวังว่าจะเป็นความร่วมมือที่ยาวนานและมีประสิทธิผล เรามุ่งมั่นอย่างยิ่งที่จะส่งเสริมความสัมพันธ์ทีและเรียนรู้จากกันและกันอย่างต่อเนื่อง” เจมส์ รอนโด ประธานสถาบันพิพิธภัณฑ์ศิลปะชิคาโกกล่าว
ปราสาทหินพนมรุ้งเป็นแหล่งกำเนิดของวัตถุอีกชนิดหนึ่งที่เรียกว่า ‘ทับหลังนารายณ์บรรทมสินธุ์’ (the Vishnu lintel) ซึ่งเคยเป็นของสะสมของพิพิธภัณฑ์และถูกส่งกลับคืนสู่ประเทศไทยในปี 1988 นับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา วัตถุดังกล่าวก็ได้รับการบูรณะกลับคืนสู่โครงสร้างเดิม โดยทางสถาบันพิพิธภัณฑ์ศิลปะหวังเป็นอย่างยิ่งว่าชิ้นส่วนเสาจะสามารถกลับคืนสู่ปราสาทหิน และวัตถุเหล่านี้จะกลับมารวมกันอีกครั้ง
พนมบุตร จันทรโชติ อธิบดีกรมศิลปากร เผยว่า “วัตถุอันทรงคุณค่านี้มาจากแหล่งโบราณคดีที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งในประเทศไทย และเราดีใจที่มันกลับคืนสู่บ้านเกิด”
“ความร่วมมือกับราชอาณาจักรไทยเป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งของงานสำคัญที่ทีมวิจัยแหล่งกำเนิดของวัตถุให้ความสำคัญทั่วทั้งสถาบัน เรากำลังดำเนินตามคำมั่นสัญญาของเราที่จะวิจัยผลงานของเราอย่างจริงจัง และส่งคืนวัตถุที่การวิจัยแสดงให้เห็นแล้วว่าควรส่งคืนไปยังประเทศต้นกำเนิด” ซาราห์ เกิร์นซีย์ รองผู้อำนวยการและรองประธานอาวุโสฝ่ายภัณฑารักษ์แห่งสถาบันพิพิธภัณฑ์ศิลปะชิคาโก กล่าว
