ความพยายามของจีนในการบรรลุความเท่าเทียมทางทหารทางทะเลกับสหรัฐฯ ได้รับผลกระทบอย่างรุนแรง หลังจากเรือดำน้ำนิวเคลียร์ล้ำสมัยลำใหม่ล่าสุดจมลงในอู่เรือเมื่อช่วงเดือนพฤษภาคมหรือมิถุนายนปีที่แล้วที่อู่ต่อเรืออู่ชาง ใกล้กับเมืองอู่ฮั่น ซึ่งเหตุการณ์ดังกล่าวถูกเปิดเผยผ่านภาพถ่ายดาวเทียม แม้ว่าทางการจีนจะพยายามปกปิดเรื่องนี้ก็ตาม
เจ้าหน้าที่กระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ เปิดเผยกับสำนักข่าว Reuters ว่า “เรือดังกล่าวเป็นเรือดำน้ำ ‘Zhou-class’ ซึ่งเป็นเรือดำน้ำรุ่นใหม่ของจีนลำแรกและมีลักษณะเด่นคือท้ายเรือเป็นรูปตัว X ช่วยให้ควบคุมเรือได้คล่องตัว”
สำนักข่าว The Wall Street Journal รายงานว่า ไม่ทราบว่ามีผู้บาดเจ็บหรือเสียชีวิตหรือไม่ หรือเรือดำน้ำลำดังกล่าวมีเชื้อเพลิงนิวเคลียร์อยู่บนเรือหรือไม่ แม้ว่าผู้เชี่ยวชาญจะเห็นว่าน่าจะเป็นไปได้ก็ตาม แต่ในที่สุดก็กู้เรือดำน้ำลำดังกล่าวขึ้นมาได้ และอาจต้องใช้เวลาหลายเดือนกว่าจะสามารถนำเรือปฏิบัติการในทะเลได้
เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ กล่าวว่า “ไม่มีสิ่งบ่งชี้ว่าทางการจีนได้ตรวจสอบน้ำหรือสภาพแวดล้อมใกล้เคียงว่ามีกัมมันตภาพรังสีหรือไม่” ขณะที่ทางกองทัพปลดปล่อยประชาชน (PLA) ก็ยังไม่ยอมรับถึงเหตุการณ์ดังกล่าว
The Wall Street Journal รายงานว่า สัญญาณแรกที่บ่งชี้ว่ามีสิ่งผิดปกติเกิดขึ้นนั้นเกิดขึ้นในช่วงฤดูร้อน เมื่อ โทมัส ชูการ์ต นักวิจัยอาวุโสประจำศูนย์เพื่อความมั่นคงแห่งอเมริกายุคใหม่และอดีตเจ้าหน้าที่เรือดำน้ำสหรัฐฯ ได้สังเกตเห็นสถานการณ์ที่ผิดปกติของเครนลอยน้ำ (เรือเครน) ซึ่งเขาเห็นจากภาพถ่ายดาวเทียมบนโซเชียลมีเดีย
“อาจเกิดอุบัติเหตุขึ้นกับเรือดำน้ำ แต่ไม่ทราบว่าเป็นเรือดำน้ำพลังงานนิวเคลียร์์หรือไม่ คุณลองนึกภาพเรือดำน้ำพลังงานนิวเคลียร์ของสหรัฐฯ จมลงในเมืองซานดิเอโก แล้วรัฐบาลก็ปิดปากเงียบไม่บอกใครเกี่ยวกับเรื่องนี้ดูสิ นี่มันบ้าสิ้นดี!”
— ชูการ์ต บอก
เจ้าหน้าที่กระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ ไม่เปิดเผยชื่อ เผยกับ Reuters ว่า “เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นและกำแพงแห่งความเงียบที่ปกปิดเรื่องนี้ทำให้เกิดคำถามเกี่ยวกับความสามารถ ความรับผิดชอบของกองทัพจีน มาตรฐานการฝึกอบรมและคุณภาพของอุปกรณ์ นอกจากนี้ยังเกิดคำถามตามมาอีกถึงการกำกับดูแลอุตสาหกรรมการป้องกันประเทศของ PLA ซึ่งประสบปัญหาคอร์รัปชันมานาน...ไม่น่าแปลกใจที่กองทัพเรือของ PLA จะพยายามปกปิด”
โฆษกสถานทูตจีนประจำกรุงวอชิงตันกล่าวว่า “เราไม่รู้ว่าคุณหมายถึงอะไร ตอนนี้เราไม่มีข้อมูลอะไรจะบอก”
ตามรายงานของกระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ ระบุว่า ปี 2022 จีนมีเรือดำน้ำขีปนาวุธพิสัยไกล (พลังงานนิวเคลียร์) 66 ลำ เรือดำน้ำโจมตีพลังงานนิวเคลียร์ 6 ลำ และเรือดำน้ำโจมตี (พลังงานดีเซล) 48 ลำ ทั้งนี้คาดว่ากองกำลังเรือดำน้ำโจมตีดังกล่าวจะเพิ่มขึ้นเป็น 65 ลำภายในปี 2025 และ 80 ลำภายในปี 2035
นอกจากนี้ รายงานยังระบุอีกว่า เป้าหมายในการพัฒนาเรือดำน้ำรุ่นใหม่นั้นพัฒนาควบคู่ไปกับเรือรบผิวน้ำและเครื่องบินทางทะเล ซึ่งคาดว่าใช้สำหรับต่อต้านความเคลื่อนไหวของสหรัฐฯ ที่จะเข้ามาช่วยเหลือไต้หวันในประเด็นข้อพิพาทดินแดน และต้องการสร้าง ‘ความเหนือกว่าทางทะเล’ ในหมู่เกาะต่างๆ ที่ทอดยาวจากหมู่เกาะญี่ปุ่นไปจนถึงทะเลจีนใต้
“การจมของเรือดำน้ำพลังงานนิวเคลียร์ลำใหม่ที่ผลิตขึ้นในอู่ต่อเรือแห่งใหม่จะทำให้แผนการของจีนที่จะขยายกองเรือดำน้ำพลังงานนิวเคลียร์ต้องล่าช้าลง เรื่องนี้มันสำคัญมาก”
— เบรนท์ แซดเลอร์ นักวิจัยอาวุโสจากกลุ่มวิจัยมูลนิธิเฮอริเทจ กล่าวกับ The Wall Street Journal
AFP / POOL / Mark Schiefelbein
