โยชิมะสะ ฮะยะชิ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของญี่ปุ่นเดินทางเยือนจีนเพื่อพบปะกับ ฉินกัง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของจีนเป็นครั้งแรกในรอบเกือบ 4 ปีอย่างเป็นทางการท่ามกลางความขัดแย้งของทั้งสองประเทศที่ทวีความรุนแรงขึ้น โดยประเด็นหลักๆ ที่พูดคุยกันคือ เซมิคอนดักเตอร์ การจับกุมพลรือนญี่ปุ่น และหมู่เกาะพิพาท
การพบปะกันครั้งนี้ฝั่งจีนเตือนญี่ปุ่นว่า อย่าทำตามที่สหรัฐฯ เรื่องการจำกัดเทคโนโลยีต่อจีน ฉินกังยังบอกกับฮะยะชิว่า สหรัฐฯ “เคยใช้แท็กติกการบุลลี่เพื่อข่มอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ของญี่ปุ่นมาก่อน และตอนนี้ก็กำลังนำแท็กติกแบบเดียวกันนี้มาใช้กับจีน...ญี่ปุ่นเคยเจ็บปวดมาก่อนแล้ว และไม่ควรช่วยคนร้ายทำเรื่องไม่ดี การควบคุมรังแต่จะกระตุ้นความมุ่งมั่นของจีนในการพึ่งพาตนเองมากขึ้นเท่านั้น”
ด้านฮะยะชิเผยกับผู้สื่อข่าวกรณีการจำกัดการส่งออกอุปกรณ์ที่ใช้ผลิตเซมิคอนดักเตอร์ว่า เป็นการกระทำที่ “สอดคล้องกับกฎเกณฑ์ของนานาชาติ” และว่า “ไม่ได้พุ่งเป้าไปที่ประเทศใดประเทศหนึ่งโดยเฉพาะ”
แถลงการณ์ดังกล่าวยังแสดงให้เห็นถึงการใช้คำพูดแรงๆ ของหลี่ที่ว่า “ประเด็นไต้หวันนั้นเป็นหัวใจหลักของผลประโยชน์สำคัญของจีนและเกี่ยวข้องกับรากฐานทางการเมืองในความสัมพันธ์จีน-ญี่ปุ่น”
ทั้งนี้ ความสัมพันธ์ของจีนและญี่ปุ่นแย่ลงในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา หลังจากญี่ปุ่นหันไปให้ความร่วมมือกับยุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิกของสหรัฐฯ ซึ่งจีนมองว่าเป็นความพยายามควบคุมจีนของตะวันตก และยิ่งเลวร้ายลงเมื่อเดือนที่แล้วหลังจากญี่ปุ่นตัดสินใจประจำการกองกำลังและขีปนาวุธในฐานทัพใหม่บนเกาะอิชิกะกิใกล้กับไต้หวัน
เซมิคอนดักเตอร์
2 วันก่อนที่ฮะยะชิจะเดินทางเยือนจีน ทางการญี่ปุ่นประกาศจะจำกัดการส่งออกอุปกรณ์ 23 อย่างที่ใช้ในการผลิตเซมิคอนดักเตอร์ตั้งแต่เดือนกรกฎาคมเป็นต้นไปหลังจากสหรัฐฯ พยายามล็อบบี้ประเทศอื่นๆ มาหลายเดือน โดยเมื่อเดือนที่แล้วเนเธอร์แลนด์ก็เพิ่งประกาศจำกัดการส่งออกเช่นกันการพบปะกันครั้งนี้ฝั่งจีนเตือนญี่ปุ่นว่า อย่าทำตามที่สหรัฐฯ เรื่องการจำกัดเทคโนโลยีต่อจีน ฉินกังยังบอกกับฮะยะชิว่า สหรัฐฯ “เคยใช้แท็กติกการบุลลี่เพื่อข่มอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ของญี่ปุ่นมาก่อน และตอนนี้ก็กำลังนำแท็กติกแบบเดียวกันนี้มาใช้กับจีน...ญี่ปุ่นเคยเจ็บปวดมาก่อนแล้ว และไม่ควรช่วยคนร้ายทำเรื่องไม่ดี การควบคุมรังแต่จะกระตุ้นความมุ่งมั่นของจีนในการพึ่งพาตนเองมากขึ้นเท่านั้น”
ด้านฮะยะชิเผยกับผู้สื่อข่าวกรณีการจำกัดการส่งออกอุปกรณ์ที่ใช้ผลิตเซมิคอนดักเตอร์ว่า เป็นการกระทำที่ “สอดคล้องกับกฎเกณฑ์ของนานาชาติ” และว่า “ไม่ได้พุ่งเป้าไปที่ประเทศใดประเทศหนึ่งโดยเฉพาะ”
การจับกุมพลเรือนญี่ปุ่น
ฮะยะชิเผยกับผู้สื่อข่าวหลังการพบปะกับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของจีนว่า ญี่ปุ่นได้ประท้วงการจับกุมตัวพลเรือนญี่ปุ่นที่ทำงานในบริษัทเภสัชกรรม Astellas Pharma ของญี่ปุ่นที่ตั้งอยู่ในกรุงปักกิ่งในข้อหาจารกรรมเมื่อเดือนที่แล้ว และเรียกร้องให้ทางการจีนปล่อยตัวพนักงานคนดังกล่าวทันที ทว่าฉินกังตอบเพียงว่า “จีนจะจัดการกับเขาตามกฎหมาย” โดยไม่ได้ระบุรายละเอียดเพิ่มเติมเกาะพิพาทในทะเลจีนตะวันออก
ฮะยะชิเผยว่า ญี่ปุ่นแสดงความ “กังวลอย่างยิ่ง” เกี่ยวกับเรือตรวจชายฝั่งของจีนที่แล่นใกล้กับเกาะเซนกากุ หรือที่จีนเรียกว่าเกาะเตี้ยวหยูในทะเลจีนตะวันออก ซึ่งเป็นเกาะพิพาทที่อยู่ภายใต้การปกครองของญี่ปุ่นแต่จันก็อ้างสิทธิ์ด้วย “เราย้ำความกังวลอย่างยิ่งของเราเกี่ยวกับทะเลจีนตะวันออก รวมทั้งสถานการณ์รอบๆ เกาะเซนกากุ การเพิ่มกิจกรรมทางทหารของจีนในและรอบประเทศของเรา รวมทั้งความร่วมมือกับรัสเซีย”ไต้หวัน
นอกจากนี้ ฮะยะชิยังได้เข้าพบนายกรัฐมนตรีหลี่เฉียงของจีน ซึ่งหลี่เตือนญี่ปุ่นให้ระวังตัวไม่มาข้องเกี่ยวกับประเด็นเรื่องไต้หวัน โดยกล่าวว่า ญี่ปุ่นไม่ควรเข้ามาแทรกแซงและ “บ่อนทำลายอธิปไตยของจีนไม่ว่าในด้านใด” ตามข้อมูลจากแถลงการณ์ของกระทรวงการต่างประเทศจีนแถลงการณ์ดังกล่าวยังแสดงให้เห็นถึงการใช้คำพูดแรงๆ ของหลี่ที่ว่า “ประเด็นไต้หวันนั้นเป็นหัวใจหลักของผลประโยชน์สำคัญของจีนและเกี่ยวข้องกับรากฐานทางการเมืองในความสัมพันธ์จีน-ญี่ปุ่น”
ทั้งนี้ ความสัมพันธ์ของจีนและญี่ปุ่นแย่ลงในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา หลังจากญี่ปุ่นหันไปให้ความร่วมมือกับยุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิกของสหรัฐฯ ซึ่งจีนมองว่าเป็นความพยายามควบคุมจีนของตะวันตก และยิ่งเลวร้ายลงเมื่อเดือนที่แล้วหลังจากญี่ปุ่นตัดสินใจประจำการกองกำลังและขีปนาวุธในฐานทัพใหม่บนเกาะอิชิกะกิใกล้กับไต้หวัน
