ชาติแรกในตะวันออกกลาง! เลบานอนจารึกประวัติศาสตร์ ‘ยกเลิก’ โทษประหารชีวิต

รัฐสภาเลบานอนลงมติเห็นชอบให้ ‘ยกเลิก’ โทษประหารชีวิต โดยให้เปลี่ยนโทษประหารชีวิตของผู้ต้องขังทั้งหมดในปัจจุบันเป็น ‘โทษจำคุกตลอดชีวิต’ แทน 

ความเคลื่อนไหวดังกล่าวส่งผลให้เลบานอนกลายเป็น ‘ประเทศแรกในภูมิภาคตะวันออกกลาง’ ที่ยุติโทษประหารชีวิตอย่างเป็นทางการ หลังจากที่เลบานอนระงับการบังคับใช้โทษประหารชีวิตในทางปฏิบัติ (de facto moratorium) มาตั้งแต่ปี 2004 

แม้ว่าในทางกฎหมาย ปัจจุบันจะยังคงมีนักโทษมากกว่า 78 ราย ค้างอยู่ในระบบเพื่อรอรับโทษประหารก็ตาม โดยในอดีต ฐานความผิดร้ายแรงที่ต้องระวางโทษถึงขั้นประหารชีวิตนั้นจะรวมไปถึงคดีฆาตกรรม และการทรยศชาติ  

สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเสียงส่วนใหญ่จากทั้งหมด 128 ที่นั่งในรัฐสภา ต่างให้การ ‘สนับสนุน’ มาตรการดังกล่าวในการลงมติเมื่อวันอังคาร (11 ส.ค.) ที่ผ่านมา ขณะที่กลุ่ม สส.ของพรรคฮิซบอลเลาะห์ลงคะแนนเสียง ‘คัดค้าน’ 

หลังจากนี้ ร่างกฎหมายดังกล่าวจะถูกส่งต่อไปยังคณะรัฐมนตรี ก่อนจะเสนอให้ประธานาธิบดีโจเซฟ อูน ลงนามบังคับใช้ ซึ่งทางรัฐบาลได้แสดงท่าทีสนับสนุนมาตรการนี้อยู่ก่อนแล้ว 

ภายใต้กฎหมายใหม่นี้ โทษประหารชีวิตจะถูกเปลี่ยนเป็น ‘โทษจำคุกตลอดชีวิต’ ร่วมกับการใช้แรงงานหนัก ทว่าตัวบทกฎหมายยังไม่ได้ระบุรายละเอียดและวิธีบังคับใช้อย่างชัดเจน 

ร่างกฎหมายฉบับล่าสุดนี้เกิดขึ้นหลังจากกลุ่มภาคประชาสังคมและนักกฎหมายร่วมกันรณรงค์เป็นเวลาหลายปี เพื่อ ‘ถอดถอน’ โทษประหารชีวิตออกจากกฎหมายเลบานอน “เราไม่สามารถแก้ปัญหาอาชญากรรมด้วยการก่ออาชญากรรม หรือยุติความรุนแรงด้วยความรุนแรงได้” ออรากิต ยูนาน นักสังคมวิทยาชาวเลบานอน กล่าวกับ BBC 

การเคลื่อนไหวของเลบานอนในครั้งนี้เกิดขึ้นท่ามกลางสถานการณ์ที่การใช้โทษประหารชีวิตยังคงเป็นประเด็นถกเถียงอย่างรุนแรงในพื้นที่อื่น ๆ ของภูมิภาคตะวันออกกลาง โดยจอร์แดนได้กลับมาบังคับใช้โทษประหารชีวิตอีกครั้งเมื่อเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา ซึ่งถือเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ปี 2016 

ส่วนในอิสราเอล รัฐสภาได้ไฟเขียวผ่านกฎหมายใหม่ที่เปิดทางให้ศาลสามารถสั่งลงโทษประหารชีวิตได้ง่ายขึ้นในหลากหลายคดีและสถานการณ์ 

(Photo by Shutterstock / Mohammad Bash)