ผลการศึกษาชิ้นใหม่จากมหาวิทยาลัยควีนแมรีแห่งลอนดอน (QMUL) พบว่า “หลังจากกรุงลอนดอนเริ่มบังคับใช้มาตรการ ‘เขตควบคุมมลพิษต่ำเป็นพิเศษ’ (ULEZ) ใช้ในปี 2019 ด้วยการห้ามรถยนต์รุ่นเก่าที่ปล่อยมลพิษสูงวิ่งเข้าพื้นที่ส่วนใหญ่ของเมืองนั้น ส่งผลให้อากาศสะอาดขึ้น ซึ่งอากาศที่บริสุทธิ์ขึ้นนี้เองที่ช่วยให้ปอดของเด็ก ๆ กลับมาเจริญเติบโตได้ดีตามปกติ”
ก่อนหน้านี้ ปอดของเด็ก ๆ ในลอนดอนมักจะเติบโตช้าหรือหยุดชะงักเนื่องจากผลกระทบจากมลพิษทางอากาศ ซึ่งคณะวิจัยชี้ว่า “มาตรการนี้มีความเชื่อมโยงโดยตรงและส่งผลดีอย่างเห็นได้ชัดต่อสุขภาพปอดของเด็กในระยะยาว”
“เราทราบดีอยู่แล้วว่ามาตรการ ULEZ ช่วยลดมลพิษทางอากาศได้ แต่ในตอนนี้เราได้รู้แล้วว่าสุขภาพปอดของเด็กๆ ก็ดีขึ้นไปพร้อมๆ กันด้วย ซึ่งถือเป็นผลการค้นพบที่สำคัญมากสำหรับเด็กและผู้ปกครองที่อาศัยอยู่ในลอนดอน”
— เฮเลน วูด นักวิจัยหลักจาก QMUL กล่าวในแถลงการณ์เมื่อวันพุธ (19 ส.ค.) ที่ผ่านมา
ในทางปฏิบัติ มาตรการ ULEZ ได้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมจำนวน 12.50 ปอนด์ (ราว 559 บาท) ตลอด 24 ชั่วโมง วันจันทร์ถึงอาทิตย์ สำหรับรถยนต์ที่มีค่ามลพิษไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐานอันเข้มงวด โดยในระยะแรกมาตรการนี้ครอบคลุมเฉพาะพื้นที่ใจกลางเมือง ก่อนจะขยายอาณาเขตครอบคลุมพื้นที่เขตชานเมืองและชุมชนรอบนอกของเมืองหลวงทั้งหมดในเดือนสิงหาคม 2023
การศึกษาชิ้นนี้ติดตามกลุ่มตัวอย่างเด็กอายุ 6-9 ปี จำนวนมากกว่า 3,400 คน จากโรงเรียน 84 แห่ง ทั้งในกรุงลอนดอนและเมืองลูตัน (เมืองที่ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของเมืองหลวงอังกฤษออกไปประมาณ 48 กิโลเมตร) ระหว่างปี 2018-2022 โดยผู้วิจัยใช้เมืองลูตันเป็นพื้นที่เปรียบเทียบหรือพื้นที่ควบคุม เนื่องจากเมืองนี้มีระดับมลพิษจากยานพาหนะในรูปแบบที่ใกล้เคียงกัน แต่ไม่มีการบังคับใช้มาตรการ ULEZ
ในช่วงเริ่มต้นของการศึกษาพบว่า “เด็ก ๆ ในลอนดอนมีขนาดปอดที่เล็กและแข็งแรงน้อยกว่าเด็กในเมืองลูตันอย่างเห็นได้ชัด” หลังจากนั้น คณะนักวิทยาศาสตร์ได้ลงพื้นที่ตรวจขนาดและสุขภาพปอดของเด็ก ๆ ที่โรงเรียนเป็นประจำทุกปีตลอดช่วง 5 ปีที่ผ่านมา ซึ่งผลตรวจชี้ชัดว่า “หลังจากการบังคับใช้มาตรการ ULEZ สุขภาพและขนาดปอดของเด็ก ๆ ในลอนดอนพัฒนาดีขึ้นจนกลับมาแข็งแรงในระดับที่ใกล้เคียงกับเด็ก ๆ ในเมืองลูตันแล้ว”
“ตลอดช่วงการวิจัยพบว่า สัดส่วนของเด็กในลอนดอนที่มีปัญหาปอดทำงานบกพร่องขั้นรุนแรง ลดลงจาก 14% เหลือเพียง 9% ขณะที่เมืองลูตันลดลงจาก 9% เหลือ 7%”
— แถลงการณ์ ระบุ
ทั้งนี้ ผลการศึกษาชี้ว่า “แม้เมืองลูตันจะไม่มีการตั้งเขตควบคุมมลพิษที่เข้มงวดแบบลอนดอน แต่หน่วยงานท้องถิ่นก็ได้ลงมือปรับปรุงคุณภาพอากาศด้วยวิธีอื่นในช่วงเวลาดังกล่าว เช่น การประกาศลดความเร็วรถยนต์บนท้องถนน รวมถึงการขยายและพัฒนาเส้นทางจักรยานและทางเดินเท้าให้ประชาชนใช้งานมากขึ้น”
“ข้อมูลนี้ช่วยพิสูจน์ว่าการจัดตั้งเขตมลพิษต่ำเป็นเครื่องมือด้านสาธารณสุขที่มีประสิทธิภาพ ในการปกป้องและป้องกันไม่ให้ระบบทางเดินหายใจของเด็ก ๆ ถูกทำลายในระหว่างที่ปอดกำลังเจริญเติบโต” คณะวิจัยระบุ
แต่นักวิทยาศาสตร์บางคนมองว่ายังด่วนสรุปเกินไปที่เชื่อมโยงว่า “ปอดเด็กๆ แข็งแรงขึ้นเพราะกฎหมายคุมรถเก่า (ULEZ)”...
สตีเฟน เบอร์เจส ศาสตราจารย์ด้านชีวสถิติจากมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ ซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญอิสระที่ไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องกับงานวิจัยชิ้นนี้ ยอมรับว่า ในตอนแรกเขาเองก็ตั้งข้อกังขาและมองผลการศึกษาวิจัยชิ้นนี้ด้วยความเคลือบแคลงสงสัยเป็นอย่างมากเช่นกัน
“ในตอนแรกผมคาดว่ามาตรการ ULEZ น่าจะส่งผลต่อสุขภาพของเด็กน้อยมากจนแทบวัดผลไม่ได้ แต่ผลลัพธ์ที่ได้ออกมากลับน่าทึ่งและชัดเจนเกินคาด” ศาสตราจารย์เบอร์เจส กล่าว แต่เขายังได้ตั้งข้อสังเกตเพิ่มเติมว่า “ความเป็นไปได้ที่ปอดของเด็ก ๆ ทำงานได้ดีขึ้น อาจมาจากปัจจัยอื่นร่วมด้วย เช่น การที่ระดับมลพิษทั่วโลกและในเมืองลดฮวบลงในช่วงที่มีการแพร่ระบาดของโควิด-19 ซึ่งเป็นช่วงเวลาคาบเกี่ยวกับการศึกษานี้พอดี”
“การจะสรุปว่าสุขภาพปอดที่ดียิ่งขึ้นนี้เป็นผลมาจากมาตรการ ULEZ โดยตรงเพียงอย่างเดียวหรือไม่นั้น ยังคงเป็นประเด็นที่น่าสงสัย แต่ถึงอย่างนั้น ผลวิจัยนี้ก็มีความสำคัญมาก เพราะการทำงานของปอดในวัยเด็กเป็นดัชนีชี้วัดสุขภาพที่สำคัญยิ่ง และงานวิจัยนี้ก็เป็นหลักฐานชั้นดีที่ช่วยยืนยันว่า การปรับปรุงสิ่งแวดล้อมในเมืองส่งผลดีต่อพัฒนาการปอดของเด็ก ๆ ได้จริง”
— ศาสตราจารย์เบอร์เจส กล่าว
ขณะเดียวกัน เควิน แมคคอนเวย์ ศาสตราจารย์เกียรติคุณด้านสถิติประยุกต์จากมหาวิทยาลัยเปิดแห่งสหราชอาณาจักร ซึ่งไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องกับงานวิจัยชิ้นนี้ ก็ให้ความเห็นในทิศทางเดียวกันว่า “แม้รายงานจะบ่งชี้ว่ามาตรการ ULEZ มีแนวโน้มช่วยให้ปอดของเด็กทำงานดีขึ้น แต่ผลการศึกษาในลักษณะนี้ก็ยังไม่สามารถ ‘การันตี’ หรือพิสูจน์ความเชื่อมโยงแบบ 100% ได้”
“งานวิจัยชิ้นนี้ยังมีข้อจำกัดตรงที่เก็บข้อมูลเพียงแค่ 2 พื้นที่เท่านั้น คือ กรุงลอนดอนและเมืองลูตัน ผมมองว่าเราจะสามารถตีความและมองเห็นภาพรวมของผลลัพธ์ได้ชัดเจนกว่านี้ หากคณะวิจัยเพิ่มการเก็บข้อมูลจากเมืองอื่น ๆ อีกสัก 2-3 แห่ง ทั้งเมืองที่มีการตั้งเขตควบคุมมลพิษ และเมืองที่ไม่มีมาตรการนี้ เพื่อนำมาเปรียบเทียบกันให้เห็นภาพกว้างขึ้น” ศาสตราจารย์แมคคอนเวย์ กล่าว
(Photo by JUSTIN TALLIS / AFP)
