คำแถลงที่ขัดแย้งและการส่งข้อความที่ต่างคนต่างพูดจากเจ้าหน้าที่อิหร่านเมื่อวันเสาร์ (7 มี.ค.) เน้นย้ำถึงความแตกแยกที่อาจเกิดขึ้นภายในสถาบันการปกครองของเตหะราน หลังจากการเสียชีวิตของ อยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี ผู้นำสูงสุด
ก่อนหน้านี้ในวันเสาร์ ประธานาธิบดี มาซูด เปเซชเกียน ของอิหร่าน ออกแถลงการณ์ขอโทษสำหรับการโจมตีประเทศในอ่าวเปอร์เซีย แต่ได้ถอนคำขอโทษในเวลาต่อมาหลังถูกวิพากษ์วิจารณ์จากผู้นำอิหร่านคนอื่นๆ ประเทศต่างๆ ในอ่าวเปอร์เซียรายงานการโจมตีทางอากาศและการสกัดกั้นขีปนาวุธในช่วงเช้าตรู่ของวันอาทิตย์ (8 มี.ค.)
ต่อมาในวันเสาร์ อาลี ลาริจานี เจ้าหน้าที่ความมั่นคงระดับสูงของอิหร่าน กล่าวปราศรัยทางโทรทัศน์ต่อประชาชน เรียกร้องให้เกิดความสามัคคีและปฏิเสธความแตกแยกในหมู่ผู้นำ เขายังกล่าวด้วยว่าประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ ต้อง “ชดใช้” สำหรับสงครามครั้งนี้
การเปลี่ยนแปลงท่าทีสะท้อนให้เห็นถึงแรงกดดันที่ขัดแย้งกันอย่างลึกซึ้งภายในระบบการเมืองของอิหร่าน
อเล็กซ์ วาตันกา ผู้อำนวยการโครงการอิหร่านแห่งสถาบันตะวันออกกลาง เผยกับ CNN ขณะที่กลุ่มหัวรุนแรงต้องการแก้แค้นต่อการสังหารคาเมเนอี กลุ่มสายกลางยังคงหวังว่าความพยายามทางการทูตจะช่วยแก้ไขความขัดแย้งได้
“ภายในสาธารณรัฐอิสลามนั้นมีกลุ่มต่างๆ ความขัดแย้ง และการแย่งชิงกันมาโดยตลอด” วาตันกา กล่าว “นั่นเป็นความจริงในปัจจุบันเช่นกัน”
เรื่องนี้เกิดขึ้นพร้อมกับรายงานว่า สภาผู้เชี่ยวชาญของอิหร่านเตรียมเลือกผู้นำสูงสุดคนต่อไปในวันพรุ่งนี้ แต่การเร่งรีบในการแต่งตั้งผู้นำคนใหม่นั้นไม่ได้หมายความถึงการปฏิบัติการเสมอไป “ตำแหน่งผู้นำสูงสุดเป็นเพียงสัญลักษณ์เพื่อบอกฐานเสียงของระบอบการปกครองว่าไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลงไปอย่างพื้นฐาน สาธารณรัฐอิสลามยังคงยืนหยัดอยู่” วาตันกากล่าว
ทั้งนี้ อิหร่านได้วางกลไกการทำงานไว้แล้วเพื่อให้สามารถดำเนินงานได้โดยไม่ต้องมีผู้สืบทอดตำแหน่งถาวรในทันที กองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลาม (IRGC) ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการกำหนดทิศทางเชิงกลยุทธ์มาอย่างน้อยสองทศวรรษ จะรับประกันว่าการขาดแคลนบุคลากรในทันทีจะไม่ทำให้การปฏิบัติงานหยุดชะงัก นอกจากนี้ พวกเขาจะมีบทบาทสำคัญในการคัดเลือกผู้สืบทอดตำแหน่งและทิศทางนโยบายในวงกว้าง วาตันกาอธิบาย
วาตันกากล่าวว่า การเลือกผู้นำสูงสุดคนใหม่นั้นขึ้นอยู่กับสิ่งที่ IRGC ต้องการแสดงให้โลกและสาธารณชนชาวอิหร่านเห็นมากกว่า “ในทางปฏิบัติแล้วมันอาจจะไม่ได้ผลมากนัก แต่อย่างน้อยพวกเขาก็สามารถแสร้งทำเป็นว่าใส่ใจต่อเสียงแสดงความไม่พอใจของประชาชนได้”
Photo by HANDOUT / IRIBNEWS / AFP
