สำนักข่าว NewScientist รายงานว่า ยานสำรวจดาวอังคาร InSight ของ NASA ได้สิ้นสุดภารกิจลงอย่างเป็นทางการแล้ว หลังจากรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับการเกิดแผ่นดินไหวใต้พื้นผิวของดาวเคราะห์แดงมานานกว่า 4 ปี เนื่องจากเครื่องลงจอดของยานหมดพลังงานและไม่สามารถติดต่อกับผู้ปฏิบัติงานบนโลกได้อีกต่อไป
InSight ลงจอดบนดาวอังคารเมื่อปี 2018 โดยมีเป้าหมายหลัก 2 ประการ คือ ใช้เครื่องวัดแผ่นดินไหวเพื่อสร้างแบบจำลองภายในของดาวเคราะห์ และวัดการไหลของความร้อนภายในดาวเคราะห์ ในขณะเดียวกันที่หัววัดความร้อนซึ่งมีชื่อเล่นว่า ‘Mole’ นั้นไม่สามารถขุดลงไปในดินของดาวอังคารได้ แต่อย่างน้อยเครื่องวัดแผ่นดินไหวก็ประสบความสำเร็จอย่างมาก
สำหรับการวัดการเกิดแผ่นดินไหวครั้งแรกในช่วงต้นปี 2019 พบการเคลื่อนไหวเล็กๆ น้อยๆ บนพื้นที่เกิดจากการชนของอุกกาบาต และยังคงจับแรงสั่นสะเทือนได้ในอัตราเฉลี่ยน้อยกว่า 1 ครั้งต่อวันเล็กน้อย ซึ่งโดยรวมแล้ว ยาน InSight สามารถสังเกตแผ่นดินไหวราว 1,319 ครั้ง ตั้งแต่การสั่นสะเทือนเล็กๆ น้อยๆ ของอุกกาบาตชน ไปจนถึงเสียงสั่นสะเทือนอันทรงพลังที่เกิดจากการบดหินใต้ดิน
การวัดเหตุแผ่นดินไหวบนดาวอังคาร หรือ marsquakes ไม่ได้บอกเราแค่ว่ามีแผ่นดินไหวบนดาวอังคารเท่านั้น แต่วิธีการที่ยานภารกิจเดินทางใต้ดินนั้น ทำให้นักวิจัยสามารถวัดขนาดแกนกลางของดาวอังคารและความหนาของชั้นอื่นๆ ได้ ซึ่งเป็นการบรรลุภารกิจเริ่มต้นของยาน
นอกจากนี้ การวิเคราะห์ข้อมูลดังกล่าวยังแสดงให้เห็นว่ามีน้ำซ่อนอยู่ใต้ดินที่ไหน รวมไปถึงข้อมูลทางธรณีวิทยาบนดาวอังคารอีกด้วย
แต่อย่างไรก็ดี เมื่อแผงโซลาร์เซลล์สะสมฝุ่นไปนานๆ ระดับพลังงานของยาน InSight ก็ลดต่ำลงเรื่อยๆ ซึ่งโดยปกติแล้ว ยานอวกาศบนดาวอังคารจะถูกลมพัดจนฝุ่นตลบเป็นระยะๆ แต่บริเวณที่ยาน InSight ลงจอดกลับเงียบสงบอย่างคาดไม่ถึง ดังนั้น การใช้แขนของยานกลลงจอดบนดาวอังคาร ส่วนหนึ่งก็จะช่วยกวาดฝุ่นออกไปจากแผงโซลาร์เซลล์เล็กน้อยในวันที่มีลมแรง แต่ก็ไม่เพียงพอที่จะทำให้อายุการใช้งานของ InSight ยาวนานขึ้นอยู่ดี
หลังจากความพยายามติดต่อกับยาน InSight ถึง 2 ครั้งแต่ก็ล้มเหลว ทาง NASA จึงได้ประกาศว่า ยานภารกิจนั้นได้สิ้นสุดอายุขัยและเสร็จสิ้นจากภารกิจแล้ว โดยครั้งสุดท้ายที่ยานส่งสัญญาณมายังโลกคือวันที่ 15 ธันวาคมที่ผ่านมา และแม้ว่าวิศวกรจะคอยฟังสัญญาณจากยาน InSight แต่พวกเขาก็ไม่ได้ยินอะไรเลย
“ใช่ เป็นเรื่องน่าเศร้าที่ต้องบอกลา แต่มรดกของ InSight จะยังคงอยู่ นอกจากนี้ยานภารกิจยังให้ข้อมูลจำนวนมาก พร้อมทั้งสร้างแรงบันดาลใจให้นักวิจัยทำการวิเคราะห์ต่อไปอีกหลายปีข้างหน้า” ลอรี เลชิน ผู้อำนวยการห้องปฏิบัติการขับเคลื่อนด้วยไอพ่นของ NASA ในแคลิฟอร์เนียกล่าวในแถลงการณ์
InSight ลงจอดบนดาวอังคารเมื่อปี 2018 โดยมีเป้าหมายหลัก 2 ประการ คือ ใช้เครื่องวัดแผ่นดินไหวเพื่อสร้างแบบจำลองภายในของดาวเคราะห์ และวัดการไหลของความร้อนภายในดาวเคราะห์ ในขณะเดียวกันที่หัววัดความร้อนซึ่งมีชื่อเล่นว่า ‘Mole’ นั้นไม่สามารถขุดลงไปในดินของดาวอังคารได้ แต่อย่างน้อยเครื่องวัดแผ่นดินไหวก็ประสบความสำเร็จอย่างมาก
สำหรับการวัดการเกิดแผ่นดินไหวครั้งแรกในช่วงต้นปี 2019 พบการเคลื่อนไหวเล็กๆ น้อยๆ บนพื้นที่เกิดจากการชนของอุกกาบาต และยังคงจับแรงสั่นสะเทือนได้ในอัตราเฉลี่ยน้อยกว่า 1 ครั้งต่อวันเล็กน้อย ซึ่งโดยรวมแล้ว ยาน InSight สามารถสังเกตแผ่นดินไหวราว 1,319 ครั้ง ตั้งแต่การสั่นสะเทือนเล็กๆ น้อยๆ ของอุกกาบาตชน ไปจนถึงเสียงสั่นสะเทือนอันทรงพลังที่เกิดจากการบดหินใต้ดิน
การวัดเหตุแผ่นดินไหวบนดาวอังคาร หรือ marsquakes ไม่ได้บอกเราแค่ว่ามีแผ่นดินไหวบนดาวอังคารเท่านั้น แต่วิธีการที่ยานภารกิจเดินทางใต้ดินนั้น ทำให้นักวิจัยสามารถวัดขนาดแกนกลางของดาวอังคารและความหนาของชั้นอื่นๆ ได้ ซึ่งเป็นการบรรลุภารกิจเริ่มต้นของยาน
นอกจากนี้ การวิเคราะห์ข้อมูลดังกล่าวยังแสดงให้เห็นว่ามีน้ำซ่อนอยู่ใต้ดินที่ไหน รวมไปถึงข้อมูลทางธรณีวิทยาบนดาวอังคารอีกด้วย
แต่อย่างไรก็ดี เมื่อแผงโซลาร์เซลล์สะสมฝุ่นไปนานๆ ระดับพลังงานของยาน InSight ก็ลดต่ำลงเรื่อยๆ ซึ่งโดยปกติแล้ว ยานอวกาศบนดาวอังคารจะถูกลมพัดจนฝุ่นตลบเป็นระยะๆ แต่บริเวณที่ยาน InSight ลงจอดกลับเงียบสงบอย่างคาดไม่ถึง ดังนั้น การใช้แขนของยานกลลงจอดบนดาวอังคาร ส่วนหนึ่งก็จะช่วยกวาดฝุ่นออกไปจากแผงโซลาร์เซลล์เล็กน้อยในวันที่มีลมแรง แต่ก็ไม่เพียงพอที่จะทำให้อายุการใช้งานของ InSight ยาวนานขึ้นอยู่ดี
หลังจากความพยายามติดต่อกับยาน InSight ถึง 2 ครั้งแต่ก็ล้มเหลว ทาง NASA จึงได้ประกาศว่า ยานภารกิจนั้นได้สิ้นสุดอายุขัยและเสร็จสิ้นจากภารกิจแล้ว โดยครั้งสุดท้ายที่ยานส่งสัญญาณมายังโลกคือวันที่ 15 ธันวาคมที่ผ่านมา และแม้ว่าวิศวกรจะคอยฟังสัญญาณจากยาน InSight แต่พวกเขาก็ไม่ได้ยินอะไรเลย
“ใช่ เป็นเรื่องน่าเศร้าที่ต้องบอกลา แต่มรดกของ InSight จะยังคงอยู่ นอกจากนี้ยานภารกิจยังให้ข้อมูลจำนวนมาก พร้อมทั้งสร้างแรงบันดาลใจให้นักวิจัยทำการวิเคราะห์ต่อไปอีกหลายปีข้างหน้า” ลอรี เลชิน ผู้อำนวยการห้องปฏิบัติการขับเคลื่อนด้วยไอพ่นของ NASA ในแคลิฟอร์เนียกล่าวในแถลงการณ์
