ข้อมูลจากคิวสโตดิโอ (Qustodio) บริษัทซอฟต์แวร์ควบคุมดูแลโดยผู้ปกครองเปิดเผยเมื่อวันพุธ (26 ส.ค.) ว่า “เด็กชาวออสเตรเลียอายุต่ำกว่า 16 ปี แอบเข้าใช้โซเชียลมีเดียอย่าง Instagram และ TikTok เพิ่มขึ้นแม้ว่าประเทศจะประกาศใช้มาตรการสั่งแบนที่เข้มงวดเป็นอันดับต้น ๆ ของโลกก็ตาม”
ความเคลื่อนไหวนี้เกิดขึ้นหลังจากที่ออสเตรเลียได้เริ่มบังคับใช้กฎหมาย ‘ห้ามเด็กเล่นโซเชียลมีเดีย’ เมื่อเดือนธันวาคมที่ผ่านมา ซึ่งถือเป็นมาตรการคุมเข้มที่นำร่องเป็นประเทศแรก ๆ ของโลก จนทำให้นานาประเทศอย่างสหราชอาณาจักรและฝรั่งเศสเริ่มดำเนินนโยบายในลักษณะเดียวกันในเวลาต่อมา
“ในช่วงแรกที่กฎหมายเริ่มบังคับใช้ สถิติการเล่นโซเชียลมีเดียของเด็ก ๆ ลดลงจริงในทุกแพลตฟอร์ม แต่หลังจากนั้นไม่นาน ยอดการใช้งานกลับพุ่งทะยานขึ้นอย่างต่อเนื่อง จนในบางแอปพลิเคชัน ตัวเลขการใช้งานของเด็ก ๆ ขยับกลับมาสูงเกือบเท่ากับช่วงก่อนที่จะมีกฎหมายสั่งแบนด้วยซ้ำ”
— ข้อมูลจากแอปพลิเคชัน Qustodio ระบุ
สถิติชี้ชัดว่า “กลุ่มเด็กอายุ 10-12 ปี และ 13-15 ปี แอบกลับมาเล่นแอปฯ ยอดฮิตอย่าง TikTok, Instagram และ Snapchat เพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัด โดยเฉพาะในส่วนของ TikTok ที่พบว่า กลุ่มเด็กอายุ 13-15 ปี ยังคงใช้งานแอปฯ นี้อยู่ถึง 25.9% ซึ่งตัวเลขนี้ลดลงจากช่วงก่อนที่กฎหมายแบนจะเริ่มบังคับใช้เพียงแค่ประมาณ 1% เท่านั้น”
ยิ่งไปกว่านั้น ยอดการใช้งานในกลุ่มเด็กเล็กอายุ 10-12 ปี กลับลดลงต่ำกว่าช่วงก่อนโดนแบนเพียงแค่ 0.06% ซึ่ง ‘แทบจะไม่เปลี่ยนแปลงเลยด้วยซ้ำ’
ยาสมิน ลอนดอน ผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยบนโลกออนไลน์ระดับโลกของ Qustodio กล่าวว่า “เด็ก ๆ อาจจะแอบเข้าใช้งานแพลตฟอร์มเหล่านี้ด้วยการใช้ VPN หรือไม่ก็ใช้วิธีปลอมแปลงอายุของตัวเอง...แต่จริง ๆ แล้ว เหตุผลมันอาจจะง่าย ๆ แค่ว่า พวกเขาก็แค่นั่งเล่นแอปฯ เหล่านี้ได้ตามปกติ เพราะมาตรการคุมเข้มต่าง ๆ มันไม่ได้ผลเลยต่างหาก”
นอกจากนี้ ข้อมูลยังชี้อีกว่า เด็ก ๆ เริ่มหันไปใช้งานแพลตฟอร์มส่งข้อความอย่าง WhatsApp กันมากขึ้น เนื่องจากแอปพลิเคชันนี้ไม่ได้รับผลกระทบจากมาตรการสั่งแบนดังกล่าว
“ข้อมูลดังกล่าวรวบรวมขึ้นจากการวิเคราะห์ประวัติการใช้งานโซเชียลมีเดียรายเดือนของเด็กชาวออสเตรเลีย โดยผ่านกระบวนการปกปิดตัวตน (Anonymised) และแสดงผลเป็นสัดส่วนเปอร์เซ็นต์ของเด็กที่เปิดใช้งานแอปพลิเคชันต่าง ๆ ต่อเนื่องกันเป็นเวลามากกว่า 5 นาทีขึ้นไป อย่างน้อยหนึ่งครั้งในเดือนนั้น ๆ” Qustodio ระบุ
ขณะที่ทางฝั่งเจ้าหน้าที่ของออสเตรเลียระบุว่า “มาตรการสั่งแบนนี้ถูกออกแบบมาเพื่อปกป้องเด็ก ๆ จากปัญหาการกลั่นแกล้งบนโลกออนไลน์ และอัลกอริทึมที่มุ่งแสวงหาประโยชน์จากผู้ใช้”
อย่างไรก็ตาม ผลการศึกษาที่ผ่านการประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งตีพิมพ์เมื่อเดือนมิถุนายนโดยทีมนักวิจัยในออสเตรเลียกลับพบหลักฐานเพียงน้อยชิ้นที่บ่งชี้ว่า “กลุ่มวัยรุ่นเลิกเล่นโซเชียลมีเดียอันเป็นผลมาจากกฎหมายดังกล่าว”
(Photo by Shutterstock / Bangla press)





