ผู้นำประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จัดการประชุมสุดยอดในวันศุกร์ (8 พ.ค.) หารือกันถึงแนวทางการรับมืออย่างเป็นระบบต่อผลกระทบจากวิกฤตการณ์ในตะวันออกกลาง โดยมีเป้าหมายเพื่อบรรเทาแรงกดดันจากวิกฤตพลังงานที่สั่นคลอนเศรษฐกิจของประเทศอาเซียนที่พึ่งพาการนำเข้าน้ำมัน
ประธานาธิบดีเฟอร์ดินันด์ มาร์กอส จูเนียร์ ของฟิลิปปินส์ กล่าวว่า “อาเซียนกำลังร่วมมือกันเพื่อแสดงให้เห็นถึงศักยภาพในการตอบสนองด้วยความเป็นเอกภาพและความแน่วแน่ แต่ต้องคงไว้ซึ่งความคล่องตัว เราต้องสร้างความมั่นคงและความยืดหยุ่นด้านพลังงานในระดับภูมิภาค”
“ในช่วงเวลาที่ความผันผวนเพิ่มสูงขึ้น อาเซียนต้องเสริมสร้างการประสานงานและเสริมสร้างความพร้อม ดำเนินมาตรการร่วมกันที่เป็นรูปธรรมเพื่อรักษาความมั่นคงด้านพลังงานและปรับปรุงการเชื่อมโยงระหว่างกัน”
— มาร์กอส กล่าว
ภูมิภาคอาเซียนซึ่งมีประชากรเกือบ 700 ล้านคนและเศรษฐกิจรวมกันมูลค่า 3.8 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 122 ล้านล้านบาท) กำลังเผชิญกับความเสี่ยงอย่างมากจากผลกระทบของสงครามอิหร่าน และฟิลิปปินส์ซึ่งเป็นหนึ่งในประเทศแรกๆ ของโลกที่ประกาศภาวะฉุกเฉินด้านพลังงาน ได้ผลักดันให้มีการอนุมัติกรอบข้อตกลงการแบ่งปันน้ำมันของอาเซียนโดยสมัครใจและอิงตามหลักการค้า
แต่การประสานงานยังคงเป็นความท้าทายอย่างยิ่งสำหรับอาเซียน แม้ว่าเศรษฐกิจของแต่ละประเทศจะเติบโตอย่างรวดเร็ว แต่การบูรณาการกลับเป็นไปอย่างเชื่องช้า เนื่องจากมีความแตกต่างกันอย่างมากระหว่างสมาชิกทั้ง 11 ประเทศ และไม่มีหน่วยงานกลางที่จะรับประกันการปฏิบัติตามข้อตกลงและโครงการริเริ่มของอาเซียน
ผู้นำชาติอาเซียนต่างเรียกร้องให้มีการเจรจาเพื่อหาทางออกระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน รวมถึงการเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง ซึ่งเป็นเส้นทางสัญจรสำหรับเรือประมาณ 130 ลำต่อวัน และเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ 1 ใน 5 ของโลกก่อนเกิดความขัดแย้ง
อย่างไรก็ดี แม้ว่าสงครามอิหร่านจะเป็นประเด็นหลักในการเจรจาที่เซบูจนถึงขณะนี้ แต่ก็มีความคืบหน้าในด้านอื่นๆ ในที่ประชุมเมื่อวันพฤหัสบดี (7 พ.ค.) โดยมาร์กอสได้เรียกประชุมผู้นำของไทยและกัมพูชาท่ามกลางข้อตกลงหยุดยิงที่เปราะบาง ส่งผลให้เกิดข้อตกลงที่จะเริ่มการเจรจาอีกครั้งหลังจากความขัดแย้งชายแดนที่รุนแรง 2 รอบเมื่อปีที่แล้ว
นอกจากนี้ รัฐมนตรีต่างประเทศทั้งสองฝ่ายยังตกลงที่จะจัดการประชุมทางไกลกับรัฐมนตรีต่างประเทศของเมียนมา ซึ่งกระตือรือร้นที่จะฟื้นฟูความสัมพันธ์กับอาเซียนและในปีนี้ ผู้นำเมียนมาก็ได้รับอนุญาตให้เข้าร่วมการประชุมสุดยอดของอาเซียน หลังจากถูกห้ามเข้าร่วมเนื่องจากการรัฐประหารในปี 2021 ที่นำไปสู่การประท้วงทั่วประเทศและลุกลามกลายเป็นสงครามกลางเมือง
(Photo by Aaron FAVILA / POOL / AFP)
